Испани хэл

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Испани хэл, Кастиль хэл
Өөрийн нэр español, castellano
«espaˈɲol», «kasteˈʎano»
Тархалт Испани, Латин Америк
Төрөлх хэлтний тоо Төрөлх: 400 сая[1][2][3]
Бүгд: 500 сая[4]
Хэлний ангилал
Энэтхэг-Европ
  • Итали
    • Роман
      • Өрнөд Роман
        • Галл-Ибер
          • Ибер-Роман
            • Өрнөд Ибер
              • Испани хэл, Кастиль хэл
Бичиг үсэг Латин үсэг (Испани хувилбар)
Албан ёсны хэрэглээ
Улс

Бүгд 21 улсад:
Хуулинд заан баталгаажсан:
Flag of Bolivia.svg Боливи
Flag of Colombia.svg Колумб
Flag of Costa Rica.svg Коста Рика
Flag of Cuba.svg Куба
Flag of the Dominican Republic.svg Доминикан
Flag of Ecuador.svg Эквадор
Flag of El Salvador.svg Сальвадор
Flag of Equatorial Guinea.svg Экваторын Гвиней
Flag of Galicia.svg Галис улс
Flag of Guatemala.svg Гватемал
Flag of Honduras.svg Гондурас
Flag of Panama.svg Панам
Flag of Paraguay.svg Парагвай
Flag of Peru.svg Перу
Flag of Spain.svg Испани
Flag of Venezuela.svg Венесуэл
Хуулинд бичсэнгүй, гэвч угаас мөн:
Flag of Argentina.svg Аргентин
Flag of Chile.svg Чили
Flag of Mexico.svg Мексик
Flag of Nicaragua.svg Никарагуа
Flag of Uruguay.svg Уругвай

Олон улсын байгууллага:
Flag of the United Nations.svg НҮБ
Загвар:Country data Andean Community
Flag of Europe.svg Европын Холбоо
Flag of Mercosur.svg Mercosur
Flag placeholder.svg Organization of American States

Загвар:Country data Union of South American Nations
Орон нутаг

Flag of Puerto Rico.svg Пуэрто-Рико (АНУ)

Баруун Сахар (Марокко)
Тохируулагч байгууллага Испани Хэлний Академиудын Холбоо
(Real Academia Española болон бусад 21 үндэсний испани хэлний академи)
Томьёолбор
ISO 639-1 es
ISO 639-2 spa
ISO 639-3 spa
Map-Hispanophone World.png

██ Испани хэл албан ёсны статустай улсууд.

██ Албан ёсны статусгүй боловч хүн амын нь 25%-с дээш нь ярьдаг улсууд болон АНУ-ын мужууд.

██ Албан ёсны статусгүй боловч хүн амын нь 10-20% нь ярьдаг улсууд болон АНУ-ын мужууд.

██ Албан ёсны статусгүй боловч хүн амын нь 5-9.9% нь ярьдаг улсууд болон АНУ-ын мужууд.

Испани хэл буюу Кастиль хэл нь дэлхийн 500 сая орчим хүний төрөлх хэл бөгөөд Латин Америкийн орнууд болон Испани улсын албан ёсны хэл юм. Энэтхэг-Европ хэлний аймгийн Итали хэлний бүлэгт багтдаг.

"Испани хэл"-ний испани хэлээрх нэр нь Кастельяно (Castellano) буюу эспаниол (Español). Өмнөд Америкийн орнуудад кастельяно гэж нэрлэгдэх нь олон ба Мексик, Төв Америк, Карибын орнуудад зөвхөн эспаниол гэж нэрлэдэг.

Аялга[засварлах | edit source]

Түүх[засварлах | edit source]

Испани хэл нь Иберийн хойгийг захирч байсан Ромын эзэнт гүрний иргэдийн ярилцдаг хэл болох латин хэлэнд үндэслэсэн бөгөөд араб хэлний нөлөөг авч хөгжсөн хэл юм.

Тархалт[засварлах | edit source]

██ Испани хэл (Кастиль хэл), Испани улсын албан ёсны хэл

██ Каталан хэл, бүс нутгийн албан ёсны хэл

██ Баск хэл, бүс нутгийн албан ёсны хэл

██ Галис хэл, бүс нутгийн албан ёсны хэл

██ Астур хэл

██ Арагон хэл

██ Аран хэл

Испани хэл нь НҮБ-ийн албан ёсны 6 хэлний нэг (Бусад нь англи хэл, франц хэл, орос хэл, хятад хэл, араб хэл) бөгөөд Испани болон Латин Америкийн 18, Африкийн 1, нийт 20 улсын албан ёсны хэл болно. Испани хэлийг албан ёсны хэлээ болгосон улсуудыг дор жагсаав.

Мөн үзэх[засварлах | edit source]

Эшлэл[засварлах | edit source]

  1. Demografía de la lengua española (page 38). 359.5 million people where Spanish is official and 40.5 where it is not official with native knowladges of Spanish, and another 40 million with limited knowladges. The figures of the census used are from 2000 to 2005.
  2. http://congresosdelalengua.es/cartagena/ponencias/seccion_3/36/vivanco_hiram.htm
  3. elcastellano.org.
  4. krysstal.com, 5th International Congress on Spanish Language (la-moncloa.es), uis.edu, Antonio Molina, director of the Instituto Cervantes in 2006 (terranoticias.es, elmundo.es, fundeu.es), Luis María Anson of the Real Academia Española (elcultural.es), International Congress about Spanish, 2008, Mario Melgar of the México University (lllf.uam.es), Enrique Díaz de Liaño Argüelles, director of Celer Solutions multilingual translation network (elintercultural.net) ,Feu Rosa - Spanish in Mercosur (congresosdelalengua.es), elpais.com, eumed.net, efeamerica.com,babel-linguistics.com.

Гадаад холбоос[засварлах | edit source]

Wikipedia
Википедиа: Испани хэлээр