Гурванзагал сум

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Гурванзагал сум
ᠭᠣᠷᠪᠠᠨᠵᠠᠭᠠᠯ ᠰᠤᠮᠤ
—  сум  —
Улс, орон Монгол Монгол (МУ)
Дээд нутаг Дорнод аймаг
Доод нутаг
(3 баг)
1. Рашаант
2. Цагаан хошуу
3. Сүмийн булаг
Сумын төв Сүмийн булаг
Газар нутаг 5252 км²
Хүн ам (2009) 1,388 хүн
Шуудан-дугаар 21080
Хаяа залгаа
газар, нутаг
Дашбалбар, ↑ Чулуунхороот,
Сэргэлэн, → Чойбалсан

Гурванзагал нь Дорнод аймгийн сум юм.

Тус сум нь 1420 хүн ам, 349 өрхтэй, хөдөлмөрийн чадвартай хүн 765, суманд их эмчийн салбар, холбооны салбар, цэцэрлэг, ерөнхий боловсролын сургууль, соёлын төв, мал эмнэлгийн салбар, “ХАС ВАН” ХХК, “АНЛУ” ХХК, “ЦЭЦА” ХХК, “Төгс билгүүн” ББХоршоо зэрэг төрийн ба төрийн бус аж ахуйн нэгж байгууллагууд үйл ажиллагаа явуулж байна. Тус сум нь 2 баг, 42000 толгой малтай, хүн амын 78.6 хувь нь 35 хүртэлх насны хүүхэд залуучууд болно. Сумын нутагт хэрмэн зам буюу Чингисийн далан, Цагаан чулуут, Хадан хөвийн дөрвөлжин булш, Хөцөөгийн хоолойн зурагт хад, Манлайбаатар Дамдинсүрэнгийн хөшөө зэрэг түүхийн дурсгалт газрууд бий. Тус сумаас Урлагийн гавъяат зүтгэлтэн зураач Ч.Батмөнх, хөдөлмөрийн баатар Н.Сандагдалай, соёлын гавьяат зүтгэлтэн зохиолч С.Дашдэндэв, бөхчүүдээс Монгол улсын арслан Ш.Гэлэг, Монгол улсын заан Ч.Дугарсүрэн, Д.Түвшин, улсын начин А.Тажив нар төрөн гарсан юм.

Газарзүй[засварлах]

Гурванзагал сум нь аймгийн төв Чойбалсан хотоос 126 км-т Онон-Улзын хээрийн бүсийн тойрогт багтах Сүмийн булаг хэмээх газар оршино. Сумын газар нутаг нь 525.1 мянган га газартай, зүүн хойд талаараа Чулуунхороот сум, хойд талаараа Дашбалбар сум, баруун талаараа Сэргэлэн сум, урд талаараа Чойбалсан сумтай тус тус хил залгаж оршино. Газар нутаг нь өмнөд хэсгээрээ толгод, тал хээрийн бүсэд хамрагдах газар бөгөөд далайн түвшнээс дээш дундажаар 800 метрийн өндөрт оршдог. Жилийн цэлмэг өдрийн тоо 220-250, салхины жилийн дундаж хурд 4.2 м/с байна. Нар салхины эрчим хүчний их нөөцтэй. Сумын нутаг хуурайвтар уур амьсгалтай бүсэд багтана. Газар нутаг нь Дорнод Монголын хээрийн бүсэд багтах хүрэн хөрстэй, шивээт хялгана, хиаг, хазаар өвс, агь, бутуул, таана, мангир, гоньд, эмийн багваахай сөд, чихэр өвс, таван салаа зэрэг өвслөг ургамал шигүү ургана. Бүх нутгийн 1.2 хувь буюу 5344.0 га талбайн газар тариалан эрхлэх боломжтой хөрстэй, үлдэх 98.8 хувь нь хадлан бэлчээрийн талбай юм. Сумын нутгийн хойд хэсгээр Монгол дагуурын дархан газрын үргэлжлэл, Улз голын урд талын сав газар, урд талаараа Яхын тусгай хамгаалалтай газар Гурваны булаг, Их булаг, Мэлхийн булаг, Жаргалант, Ац булаг, Сайхан булаг, Баруун зүүн ямаат, Уртын зэрэг 20 гаруй булаг, горхи, Холбоо, Бортгойт, Гурван, Өлзийт, Дэлгэр, Баруун зүүн үхэрт, Сүмийн нуур, Баян-Эрхтийн нуур зэрэг том, жижиг 50 шахам нуур, тойром, Цагаан чулуут, Жаргалант, Ямаат, Дэлгэр мөнх, Урт, Баян-Эрхтийн зэрэг уул овоотойгоос гадна Цагаан чулуут, Хонгорын зэрэг эмчилгээний зориулалт бүхий рашаан устай, Хамгийн өргөн тархсан агнуурын ач холбогдолтой амьтан нь тарвага, чоно, цагаан зээр, үнэг, хярс юм. Зүүн даагай, Үрлийн овоотын алтны орд, Сүмийн нуурын Битум, Цагаан чулуутын холимог мателл, хайлуур жоншны орд, кварц, нүүрс, утаат болор, Дэлгэрмөнхийн хүдэрийн орд, Сайхан булгийн хар тугалга, цайр, мөнгө, Мэлхийн булгийн шатдаг занар зэрэг байгалийн баялаг бүхий орд газрууд бий.