Санжаасүрэнгийн Зориг

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
С.Зориг агсаны хөшөө

Санжаасүрэнгийн Зориг (* 1962 оны 4-р сарын 20, † 1998 оны 10-р сарын 2) нь монголын Ардчилсан хувьсгалын хөдөлгөөний удирдагчдын нэг, нэрт улс төрч байв. Хэдий одоо нас барсан ч нэртэй улс төрч хэвээрээ.

Амьдрал[засварлах | edit source]

Боловсрол[засварлах | edit source]

  • Нийслэлийн 23-р дунд сургууль
  • Ломоносовын нэрэмжит Москвагийн Улсын Их Сургуулийн философийн анги

Хийж байсан ажлууд[засварлах | edit source]

  • 1985-1990 онд МУИС-д ШУКО-ын багш, МХЗЭ-ийн Улаанбаатар хотын Хороонд зааварлагч
  • 1989-1990 онд МоАХ-ны Ерөнхий зохицуулагч
  • 1990-1992 онд Монголын Парламентын бүлгэмийн дарга
  • 1992-1996 онд УИХ-ын гишүүн
  • 1996-1998 онд УИХ-ын Төрийн байгуулалтын БХ-ны дарга, Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын БХ-ны дарга, Дэд бүтцийн сайд “Стратеги судалгааны төв" ТББ-г үүсгэн байгуулагч, Монголын Шатрын холбооны Ерөнхийлөгч, Монголын Ажил олгогч эздийн нэгдсэн холбооны Ерөнхийлөгч, эмзэг бvлгийхэн болон өнчин хүүхдүүдийг тусалж дэмжих зорилготой “Оюунтvлхvvр" сангийн Хүндэт ерөнхийлөгч, “Экспресс таймс", “Сайн байна уу", “Ардчилал таймс" сониныг санаачлагч.

Зориг ба Ардчилсан хувьсгал[засварлах | edit source]

Монголын ард түмний сод хүү, нэрт улс төрч, ардчилсан хувьсгалын алтан хараацай Санжаасүрэнгийн Зориг нь Монголын дээд боловсролын салбарын томоохон зүтгэлтнүүдийн нэг, МУИС-ийн декан, Боловсролын яамны орлогч сайдын албыг хашиж явсан Санжаасүрэнгийнд хоёр дахь хүү болон 1962 оны 4 дүгээр сарын 20-д мэндэлжээ. Түүний ээж, хүний их эмч Доржпалам нь Оросын нэрт эрдэмтэн, монгол судлаач А.Симуковын охин байжээ. Тэрбээр хар нялхдаа өнчирч, монгол эх эцгийн гар дээр өсөж өндийсөн төдийгүй Монголд европ эмнэлгийг дэлгэрvvлэхэд хvчин зvтгэж явсан Зөвлөлтийн эмч эмэгтэйн дүрийг уран сайхны Сэрэлт кинонд бүтээж олны танил болж байжээ.

Зориг хүү монголын сэхээтнүүд үр хүүхдээ сургахыг эрхэмлэдэг байсан орос хэлний сургалттай 23-р сургуульд 1970 онд элсэн орж, 1980 онд төгсч, улмаар тэр үеийн Зөвлөлт Холбоот Улсын номер нэг сургууль агуу эрдэмтэн Ломоносовоор овоглосон Москвагийн Их сургуулийг философич мэргэжлээр 1985 онд төгссөн байна.

Зөвлөт Холбоот Улсад өрнөсөн М.Горбачевын өөрчлөн байгуулалтын үзэл санаа нь БНМАУ-д халдварлаж, нийгмийг ардчилахын төлөөх залуучуудын хөдөлгөөн үүсч, түүний идэвхитэй гишүүдийн нэг нь тухайн үед дөнгөж 27 настай байсан Зориг байлаа. Тэрээр тэр үед (1989 онд) Монгол Улсын Их Сургуульд философийн багшаар ажиллаж байжээ. Зориг нь Сүхбаатарын талбай дээр болж байсан цуглаанууд дээр Монголын Ардчилсан Холбооны зохицуулагчийн хувиар микрофон барин үг хэлж, иргэдийг өөрчлөлтөд уриалж байв. 1990 оны 3 сард түүний хүчин зүтгэлээр тэр үеийн эрх баригч Монгол Ардын Хувьсгалт Намын Төв Хороо бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ огцорч, Монголын түүхэнд шинэ үе эхэлсэн билээ. 1990 оны 6 сард Монголд явагдсан анхны чөлөөт ардчилсан сонгуулиар Улсын Бага Хуралд сонгогдож, дэд ерөнхийлөгчийн албан тушаалд Монголын Ардчилсан Намаас нэр дэвшсэн боловч хөдөөнөөс сонгогдсон депутат олонтой Ардын Их Хурлын депутатууд малчдын амьдралыг мэдэхгүй гэсэн шалтгаанаар хөдөө төрж өссөн Раднаасүмбэрэлийн Гончигдоржийг сонгосон байдаг.

Тэрээр 1992, 1996 оны сонгуулиар Улсын Их Хуралд сонгогдож, Ардчилсан Холбоо эвслийн хоёр дахь засгийн газар болох Цахиагийн Элбэгдоржийн Засгийн газарт Дэд бүтцийн сайдын албыг хашиж байв.

Аллага[засварлах | edit source]

1997 онд болсон Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар сөрөг хүчин болох Монгол Ардын Хувьсгалт Намаас нэр дэвшсэн Н.Багабанди ялав. 1998 оны 6 сард банкны хямралыг гэтлэхийн тулд улсын өмчийн Сэргээн Босголт Банкийг хувийн Голомт банктай нэгтгэх шийдвэр гаргасан хэмээн сөрөг хүчнийхэн Засгийн газрыг огцруулах саналыг УИХ-д оруулж, Элбэгдоржийн засгийн газар огцорлоо. Дараагийн ерөнхий сайдаар томилуулахаар эрх баригч Ардчилсан Холбоо эвслээс нэр дэвшүүлсэн хүмүүсийг ерөнхийлөгч Багабанди тухай бүрт нь янз бүрийн шалтгаанаар буцаасаар УИХ хуульд заасан хугацаанд ерөнхий сайдыг томилж чадаагүй юм. Элбэгдоржийн засгийн газрын гишүүд үүрэг гүйцэтгэгч гэсэн тодотголтойгоор 4 сар ажиллаж байсан тэр үед буюу 1998 оны 10 сарын 2-нд Зоригийг гэрт нь олон удаа хутгалж амь насыг нь бүрэлгэв. 3 хоногийн дараа түүнтэй салах ёс гүйцэтгэхээр 30000 хүн цуглаж, эх орон даяар бүх нийтийн гашуудал зарлаж, Монголын ард түмэн хайрт хүүгийнхээ хойноос эмгэнэн гашуудаж байлаа.

Түүнийг эрх баригч эвслийнхэн Ерөнхий сайдад нэрийг нь дэвшүүлэхээр Ерөнхийлөгчтэй зөвшилцөх гэж байсан гэсэн яриа бий. Ямартай ч Монголын ард түмэн энэ хэргийг улс төрийн аллага байсан гэдэгт итгэлтэй байдаг. Үүнийг бататгаж, Д.Энхтүвшин "Дуусан амьдараагүй Зориг" нийтлэлдээ "Тэр үеийн эрх баригч эвслийнхэн буюу Ардчилсан хүчнээс нэрийг нь Ерөнхий сайдад өргөн мэдүүлж, Ерөнхийлөгч Н.Багабандитай зөвшилцөх гэж байсан түүхэн эгзэгтэй мөчид амь насыг нь туйлын хорсолтойгоор хөнөөсөн нь гарцаагүй улс төрийн аллага байснаас зайлахгүй." гэж бичсэн байдаг. Уг хэрэг нь амьд гэрч (эхнэр Булган) үлдээсэн боловч өдийг хүртэл илрээгүй. Зоригийн аллагатай холбогдуулж олон хүнийг сэжигтнээр татаж байсан боловч хэн нь ч тус хэрэгт холбоотой нь нотлогдоогүй 18 жил болсон байна.

Зоригийн хэргийн шүүх хурал[засварлах | edit source]

Ардчилсан хувьсгалын алтан хараацай Зоригийн хэрэг 1998 оны 10 дугаар сарын 2 ны өдөр гарснаас хойш 18 жилийн шүүх хурал шинэ оны босгон дээр хаалттай хуралдаж, 2016 оны 12 дугаар сарын 27 -д 0461-р ангид анхан шатны хаалттай явагдсан шүүхээс Орхон аймгийн харъяат 3 иргэнд захиалгаар, хүний амь нас санаатай хөнөөсөн хэмээн 24-25 жилийн ял тулгалаа. Гэхдээ энэ шүүхийн шийдвэрт ард түмэн итгэхгүй, жүжиг боллоо хэмээн дургүйцэж байна.

Түүнтэй холбоотой зүйлс[засварлах | edit source]

  • Аав Санжаасүрэн нь Монголын дээд боловсролын салбарын томоохон зүтгэлтнүүдийн нэг, МУИС-ийн декан, Боловсролын яамны орлогч сайдын албыг хашиж явсан.
  • Ээж Доржпалам нь их эмч, Оросын нэрт эрдэмтэн, монголын анхны газрын зургийг зохиогч, монгол судлаач А. Симуковын охин мөн Сэрэлт киноны гол дүр болох орос эмчийн дүрийг бүтээсэн хүн юм.
  • Дүү С.Оюун нь 1998 оноос эхлэн Их Хуралд сонгогдон ажиллаж байгаа, Иргэний Зориг Намыг "Зоригийн үйл хэргийг үргэлжлүүлнэ" хэмээн зорилгодоо тусган байгуулсан нам юм.
  • 2 удаа гэрлэсэн. Анхны эхнэр нь түүнийг нас барсны дараа амиа хорлосон. 2 дахь эхнэр Б.Булган, хүний их эмч мэргэжилтэй.
  • Зориг нь сайд байхдаа согтуудаа Төрийн ордны цонхоор бие зассан хэмээн Монголын шар хэвлэлүүдээр шуугиж байв.
  • Тэрээр шатар тоглох маш их дуртай байсан бөгөөд Монголын Шатрын Холбооны ерөнхийлөгчийн сонгуульт албыг хашиж байв.

Нэг үгээр бол С.Зориг маань Монгол улсын бахархал болж байсан юм Таны хийсэн тэр их агуу түүхийг бид хэзээ ч мартахгүй...

Хэлсэн үг[засварлах | edit source]

  • Би монгол хүний саруул ухаанд итгэдэг.
  • Бидний хувь заяа бидний гарт л байна.
  • Монгол хүн гэдэг өөрөө асар их эрдмийн уурхай.

Хэвлэл мэдээлэлд[засварлах | edit source]

 Commons: Sanjaasürengiyn Zorig – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан