Транс-Монголын төмөр зам

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Улаан-Үд–Жинин дүүрэг
Транс-Монголын төмөр замаар зорчих галт тэрэг
Транс-Монголын төмөр замаар зорчих галт тэрэг
Замын урт:2215 км
Царигийн өргөн:Улаан-Үд – Эрээн хот: 1520 мм
Эрээн хот – Жинин: 1435 мм
Зам - шулуун
Москвагаас Транссиб
Өртөө, галт тэрэгний буудал
Улаан-Үд[1]
   
Сибирийн төмөр зам Владивосток руу
Haltepunkt, Haltestelle
0 Заудинский
Haltepunkt, Haltestelle
Медведчиково
Haltepunkt, Haltestelle
Саянтуй
   
Сэлэнгэ мөрөн
Haltepunkt, Haltestelle
38 Шалуты
Haltepunkt, Haltestelle
83 Убукун
Өртөө, галт тэрэгний буудал
Загастай
Haltepunkt, Haltestelle
151 Тамча
Өртөө, галт тэрэгний буудал
247 Наушки
Хил
253/0 Орос/Монголын хил
Өртөө, галт тэрэгний буудал
23 Сүхбаатар
Haltepunkt, Haltestelle
34 Шаамар 1
Haltepunkt, Haltestelle
43 Шаамар 2
Haltepunkt, Haltestelle
49 Дулаан
Haltepunkt, Haltestelle
62 Ерөө
Haltepunkt, Haltestelle
73 Орхон
Haltepunkt, Haltestelle
96 Энхтал
Haltepunkt, Haltestelle
104 Бүрэнтолгой
Haltepunkt, Haltestelle
122 Дархан 1
Haltepunkt, Haltestelle
127/0 Дархан 2
BSicon .svgBSicon ABZgl.svgBSicon STR+r.svg
BSicon .svgBSicon STR.svgBSicon HST.svg
27 Километр 27
BSicon .svgBSicon STR.svgBSicon HST.svg
42 Километр 42
BSicon .svgBSicon STR.svgBSicon HST.svg
52 Километр 52
BSicon .svgBSicon STR.svgBSicon KBHFe.svg
63 Шарын гол
Haltepunkt, Haltestelle
132 Километр 132
Haltepunkt, Haltestelle
144 Цайдам
Haltepunkt, Haltestelle
152 Километр 152
BSicon .svgBSicon BHF.svgBSicon .svg
157/0 Салхит
BSicon STR+l.svgBSicon ABZgr.svgBSicon .svg
BSicon HST.svgBSicon STR.svgBSicon .svg
Номгон
BSicon HST.svgBSicon STR.svgBSicon .svg
29 Хөтөл
BSicon HST.svgBSicon STR.svgBSicon .svg
52 Бэлэндалай
BSicon HST.svgBSicon STR.svgBSicon .svg
72 Орхонтуул
BSicon HST.svgBSicon STR.svgBSicon .svg
91 Километр 91
BSicon HST.svgBSicon STR.svgBSicon .svg
97 Километр 97
BSicon HST.svgBSicon STR.svgBSicon .svg
109 Километр 109
BSicon HST.svgBSicon STR.svgBSicon .svg
121 Хангал
BSicon HST.svgBSicon STR.svgBSicon .svg
Улаантолгой
BSicon KBHFe.svgBSicon STR.svgBSicon .svg
164 Эрдэнэт
Haltepunkt, Haltestelle
168 Километр 168
Haltepunkt, Haltestelle
179 Километр 179
Haltepunkt, Haltestelle
196 Километр 196
Haltepunkt, Haltestelle
201 Баруунхараа
Haltepunkt, Haltestelle
221 Бэрх
Haltepunkt, Haltestelle
231 Зүүнхараа
Haltepunkt, Haltestelle
241 Орхироо
Haltepunkt, Haltestelle
246 Километр 246
Haltepunkt, Haltestelle
253 Үнэгт
Haltepunkt, Haltestelle
264 Нарст
Haltepunkt, Haltestelle
274 Түнх
Haltepunkt, Haltestelle
284 Километр 284
Haltepunkt, Haltestelle
290 Километр 290
Haltepunkt, Haltestelle
295 Шатанга
Haltepunkt, Haltestelle
300 Баянбуурал
Haltepunkt, Haltestelle
306 Километр 306
Haltepunkt, Haltestelle
314 Мандал
Haltepunkt, Haltestelle
324 Километр 324
Haltepunkt, Haltestelle
335 Ногоонтолгой
Haltepunkt, Haltestelle
344 Партизан
Haltepunkt, Haltestelle
347 Километр 347
Haltepunkt, Haltestelle
354 Рашаант
Haltepunkt, Haltestelle
361 Гарам
Haltepunkt, Haltestelle
369 Даваа
Haltepunkt, Haltestelle
378 Эмээлт
Haltepunkt, Haltestelle
395/0 Толгойт
BSicon STR+l.svgBSicon ABZgr.svgBSicon .svg
BSicon HST.svgBSicon STR.svgBSicon .svg
5 Сонсголон
BSicon KBHFe.svgBSicon STR.svgBSicon .svg
20 Сонгино
Өртөө, галт тэрэгний буудал
407 Улаанбаатар
Өртөө, галт тэрэгний буудал
412 Амгалан
Haltepunkt, Haltestelle
418 Туул
Haltepunkt, Haltestelle
430/0 Хонхор
BSicon .svgBSicon ABZgl.svgBSicon STR+r.svg
BSicon .svgBSicon STR.svgBSicon KBHFe.svg
14 Налайх
Haltepunkt, Haltestelle
Бумбат
Haltepunkt, Haltestelle
450 Баян
Haltepunkt, Haltestelle
Хайрхан
Haltepunkt, Haltestelle
468 Хоолт
Haltepunkt, Haltestelle
477 Цагаан хяр
Haltepunkt, Haltestelle
487 Чулуут
Haltepunkt, Haltestelle
497 Хангай
Haltepunkt, Haltestelle
509/0 Багахангай
BSicon .svgBSicon ABZgl.svgBSicon STR+r.svg
BSicon .svgBSicon STR.svgBSicon HST.svg
42 Булагтай
BSicon .svgBSicon STR.svgBSicon HST.svg
53 Километр 53
BSicon .svgBSicon STR.svgBSicon HST.svg
82 Гүнгалуут
BSicon .svgBSicon STR.svgBSicon KBHFe.svg
94 Багануур
Haltepunkt, Haltestelle
521 Мааньт
Haltepunkt, Haltestelle
546 Агуйт
Haltepunkt, Haltestelle
573 Наран Элгэн
Haltepunkt, Haltestelle
598 Оорцог-Энгэр
Haltepunkt, Haltestelle
621 Километр 621
Өртөө, галт тэрэгний буудал
649 Чойр
Haltepunkt, Haltestelle
671 Шивээ Овоо
Haltepunkt, Haltestelle
683 Шивээ Говь
Haltepunkt, Haltestelle
702 Өлзийт
Haltepunkt, Haltestelle
718 Олон Овоо
Haltepunkt, Haltestelle
728 Цомог
Haltepunkt, Haltestelle
752/0 Айраг
BSicon .svgBSicon ABZgl.svgBSicon STR+r.svg
BSicon .svgBSicon STR.svgBSicon HST.svg
32 Километр 32
BSicon .svgBSicon STR.svgBSicon KBHFe.svg
60 Бор-Өндөр
Haltepunkt, Haltestelle
764 Километр 764
Haltepunkt, Haltestelle
780 Алтганы гол
Haltepunkt, Haltestelle
793 № 31
Haltepunkt, Haltestelle
805 № 32
Haltepunkt, Haltestelle
819 Улхын Овоо
Haltepunkt, Haltestelle
831 № 34
Haltepunkt, Haltestelle
845 Сүмбэт
Haltepunkt, Haltestelle
856 № 36
Өртөө, галт тэрэгний буудал
876/0 Сайншанд
BSicon STR+l.svgBSicon ABZgr.svgBSicon .svg
Сайншанд-Зүүнбаянгийн ТЗШ
BSicon HST.svgBSicon STR.svgBSicon .svg
25 Километр 25
BSicon KBHFe.svgBSicon STR.svgBSicon .svg
50 Зүүнбаян
Haltepunkt, Haltestelle
885 № 38
Haltepunkt, Haltestelle
894 № 39
Haltepunkt, Haltestelle
907 Түшлэг
Haltepunkt, Haltestelle
918 № 41
Haltepunkt, Haltestelle
928 № 42
Haltepunkt, Haltestelle
939 Өргөн
Haltepunkt, Haltestelle
951 № 44
Haltepunkt, Haltestelle
954 № 45
Haltepunkt, Haltestelle
964 Долоодын хөндий
Haltepunkt, Haltestelle
986 Улаан-Уул
Haltepunkt, Haltestelle
1006 Номт
Haltepunkt, Haltestelle
1012 № 1012
Haltepunkt, Haltestelle
1018 Цагаан хад
Haltepunkt, Haltestelle
1027 № 50
Haltepunkt, Haltestelle
1033 Сумангийн зоо
Haltepunkt, Haltestelle
1046 Авгын гол
Haltepunkt, Haltestelle
1049 Километр 1049
Haltepunkt, Haltestelle
1069 Нартын хошуу
Haltepunkt, Haltestelle
1091 Шаргын овоо
Өртөө, галт тэрэгний буудал
1111 Замын -Үүд
Haltepunkt, Haltestelle
1116 Улсын урд хил
Хил
Хил Монгол Улс/Хятад
Өртөө, галт тэрэгний буудал
Эрээн явах анги солих өртөө
Haltepunkt, Haltestelle
Сонид хошуу
Haltepunkt, Haltestelle
Цахар баруун хошуу
Өртөө, галт тэрэгний буудал
Жинин
Зам - шулуун
Бээжин лүү

Транс-Монголын төмөр зам нь ОХУ-ын Улаан-Үд хотоос эхлэн Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотоор дамжин Хятадын Өвөр Монголын Улаанцав хотын Жинин дүүрэг хүртэлх төмөр зам юм.

Түүх[засварлах | edit source]

1940 он гэхэд Транс-Сибирийн төмөр зам нь Орос-Монголын хил дээр ирсэн ба 1950 гэхэд Улаанбаатар хотод хүрчээ. Эндээс цааш Жинин хүртэлх замыг 1955 он хүртэл бариад, замын төгсгөлийг 1961 онд дорнод хятадын Шаньдун муж хүртэл барин дуусгажээ. Төмөр замын сүлжээний ашиглалт, засварын ажлыг Зөвлөлт Холбоот Улс ба Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс хоёрын хооронд 1949 онд хийгдсэн гэрээгээр зохицуулсан нь өнөөг хүртэл хүчинтэй байгаа юм. Түүнээс хойш Транс-Монголын төмөр зам нь орос-монголын хамтарсан хувьцаат компанийн хөрөнгөөр бүртгэгдсэн байдаг ба энэхүү гэрээнд өөрчлөлт оруулалгүйгээр Улаанбаатар төмөр зам (УБТЗ) хэмээн нэрээ өөрчлөн үйл ажиллагаагаа явуулсаар байна. Төмөр замыг Оросын Холбооны Улс, Монгол Улсын төр тэнцүү хуваан эзэмшдэг.[2] УБТЗ нь Монгол дахь чухал тээврийн үйлчилгээний байгууллагуудын нэг юм. УБТЗ нь Монгол дахь чухал тээврийн үйлчилгээний байгууллагуудын нэг юм. Жишээлбэл улсын хэмжээнд нийт ачаа тээвэрлэлтийн 60 хувийг энэ байгууллага тээврлэдэг. УБТЗ нь нийт 1815 километр замын сүлжээтэй, 16.000 ажилтан, албан хаагчтай.[3]

Дэд бүтэц ба технологи[засварлах | edit source]

Транс-Монголын төмөр зам нь оросын техник, техонологийн стандартыг ашигласан байдаг. Тийм ч учраас төмөр замын цариг нь Хятад улсын хил хүртэл ОХУ-д стандарт байх өргөн царигтай замтай. Хятад улсын стандарт зам болох энгийн царигт шилжүүлэх үйлдлийг Эрээн хотын өртөөн дээр гүйцэтгэнэ. Монголын төмөр зам нь нэг л эгнээтэй бол хятадынх хоёр эгнээ буюу сөрөг хөдөлгөөн бүхий төмөр замтай. Орос-Монголын хил дээрээс Монгол-Хятадын хил хүртэлх нийт замын урт нь яг 1.111 километр юм.[4]

Хэд хэдэн салаалсан төмөр замуудаар өөр хотуудтай (жишээ нь Эрдэнэт) холбогдоно. Улаанбаатар хотын галт тэрэгний төв буудлаас гаднах чухал өртөөнүүдийн тоонд Сүхбаатар, Дархан, Чойр, Сайншанд, Замын-Үүдийг зайлшгүй нэрлэх шаардлагатай. Мөн түүнчлэн транс-монголын төмөр замын ихэнх хэсгийг цахилгаанжуулаагүйгээс шалтгаалан дизель зүтгүүрийг ихээхэн хэрэглэдэг. Зүтгүүрийн тээврийн хэрэгслээр украины Луханск хотод үйлдвэрлэсэн давхар локомотив ЛЗҮ М62 ба 2ТЭ10Л зэргийг ашиглана. АНУ-аас цөөн тооны Даш-7 зүтгүүрийг бас импортолсон. Ерөнхийдөө олон зүтгүүрийг нэг галт тэргэнд ашиглана. Энэ нь техникийн доголдлоос шалтгаалан нэг зүтгүүр нь эвдэрсэн тохиолдолд солионы зүтгүүрийг хүлээх шаардлагагүй болон замыг түгжихээс хамгаалах сайн талуудтай юм.

Зургийн цомог[засварлах | edit source]

Мөн үзэх[засварлах | edit source]

Цахим холбоос[засварлах | edit source]

 Commons: Транс-Монголын төмөр зам – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан

Эшлэл[засварлах | edit source]

  1. Angaben für den russischen Abschnitt nach: Н.П.Лагутина, Т.Ю. Набокова u. Т.П. Филатова: Атлас Железные Дороги. Омск 2010, S. 63.
  2. Udo B. Barkmann: Dokumente zur Außen- und Sicherheitspolitik der Mongolei 1990–2015. Böhlau Verlag, 2016, S. 21.
  3. Markus Jaklitsch: RZD hilft Ulan-Bator-Eisenbahn (UBZD) auf die Sprünge. in: Logistik Express. Fachzeitschrift für Handel, Industrie, Transport, Einkauf und Logistik. 27.08.2009.
  4. Udo B. Barkmann: Dokumente zur Außen- und Sicherheitspolitik der Mongolei 1990–2015. Böhlau Verlag, 2016, S. 21.