Цагаан хэрэм

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Цагаан хэрэм*
ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өв

GreatWall 2004 Summer 4.jpg
Цагаан хэрэм
Улс Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс Хятад
Төрөл Соёлын
Шалгуур i, ii, iii, iv, vi
Дугаар 438
Бүс** Ази, Австрали ба Далайн орнууд
дахь дэлхийн өвүүд
Бүртгэсэн түүх
Бүртгэсэн 1987  (11-р чуулган)
* Нэр нь Дэлхийн өвийн жагсаалтад бүртгэгдсэний дагуу.
** Бүс нь ЮНЕСКО-гийн тогтоосны дагуу.
Цагаан хэрмийг харуулсан газрын зураг

Цагаан хэрэм ([[Хятад хэл|Хятад]" хамгийн урт хэрэм") гэдэгт НЭӨ 5-р зуунаас, НЭ 16-р зууны хооронд Хятадын хаант улсууд умард зүгийн морьтон нүүдэлчин үндэстнүүдийн халдлагаас хамгаалах зорилгоор голчлон шавар, чулуугаар баригдсан олон салангид бэхлэлтийг хамтатган ойлгох юм.

Тус тусдаа салангид хэрмүүд байсныг Хятадын анхны нэгдсэн төрт улсыг үндэслэгч Цин Ши Хуанди Хүннү гүрний довтолгооноос хамгаалахаар НТӨ 220-206 оны хооронд зай завсрыг бөглөж, уртасгажээ.[1]. Эдгээр анхны шавар хэрмүүдээс үлдэж хоцорсон нь цөөхөн,Монголын их гүрэнд эзлэгдсэн үед 150 гаруй жил зогсож харин хамгийн сүүлчийн Мин улсын үед умард зүгийн Монголчууд, зүүн хойд зүгийн Жүрчидээс хамгаалахаар байгуулсан чулуун хэрэм нь одоогоор сайтар хадгалагдаж үлдсэн юм.

Цагаар хэрэм нь Өвөр Монголын урд хөвөөгөөр эмжин нум хэлбэртэйгээр тогтож, дорно зүгт Бохайн тэнгис, өрнө зүгт Лоб нуур хүрнэ. Эртний судлалын бүх талын судалгаануудаар болбол бүх хэрмийн нийт урт 8,851.8 км, үүнээс 6,259.6 км нь жинхэнэ хэрэм, 359.7 км нь гуу жалга, 2,232.5 км нь уул, гол гэх мэт байгалийн бартаа саад гэж үзжээ.[2][3][4]

Манж Чин улсын Энх Амгалан хаан цагаан хэрмийг хамгаалалтын өртөг ихтэй, мөн найдваргүй бэхлэлт гэж үзэн цаашид засаж сэлбэх ажлыг зогсоосон байна. 1980-аад оноос эхлэн уг хэрмийг дахин шинэчлэн засаж, сэргээн босгож байна. Хятадын Мин улсын үед уг хэрмийг сая гаруй цэрэг хамгаалж байв[5]. Уг хэрмийг барих явцад 2-3 сая хүн нас барсан гэж тооцдог байна[6]. Цагаан хэрэм нь олон нийтийн санал асуулгаар хүн төрөлхтний бүтээн байгуулсан уран барилгын шинэ дэлхийн долоон гайхамшигт багтсан юм.[7]


Эшлэл[засварлах]

  1. Construction of the Great Wall
  2. "Great Wall of China 'even longer'", BBC, April 20, 2009. April 20, 2009-нд авсан. 
  3. "China's Great Wall far longer than thought: survey", April 20, 2009. April 20, 2009-нд авсан. 
  4. China's Great Wall far longer than thought: survey. The Sydney Morning Herald (April 20, 2009). April 20, 2009-д хандсан.
  5. The Great Wall Of China
  6. Damian Zimmerman, The Great Wall of China, ICE Case Studies, December, 1997
  7. Dwoskin, Elizabeth. "Vote for Christ" 

Гадаад холбоос[засварлах]

Commons
Викимедиа дуу дүрсний сан: Хятадын цагаан хэрэм