Яогу

Яогу
Хидан Улсын хаан
Хаанчлал 927.12.11 – 947.05.15
(20 жил, 2-р хаан)
Төрсөн огноо 902 оны 11 сарын 25 (902-11-25)
Өнгөрсөн огноо 947 оны 5 сарын 15
(44 насалсан)
Өмнөх Амбагян
Удаах Елюй Оюун
Их хатан 1 хатан, 1 татвар
Хүүхэд 5 хүү, 2 охин
Эцэг Амбагян
Эх Шулү Пин
Ургийн овог Елюй

Елюй Яогу (хятадаар: 尧骨, пиньинь:Yáo gǔ; 902-947 он; 45 насалсан) — 926-947 онд төр барьсан Хидан Улсын хоёрдугаар хаан хүн байв. Их Хидан Улсын хаад нь 3 төрлийн нэр хэрэглэж байсан. Елюй гэдэг нь Киданы хааны ургийн овог, Кидан нэр нь Яогу, хятад нэр нь Дөгуан (德光), өргөсөн нэр нь Дөжин (德谨) болно.

Бага нас[засварлах | кодоор засварлах]

Яогу 902 онд Киданулсыг үндэслэгч Абаожийн хоёрдугаар хүү болон төрсөн. Эх нь Шулюй хатан байв. 916 онд ах Туюй нь ханхүүгээр нэр заагдсан боловч 926 онд Яогу хаан болжээ. Түүнийг эх нь болон бусад ноёд дэмжсэн.

Хаан[засварлах | кодоор засварлах]

Яогу хааны сүмийн цолыг нангиад сурвалжид Ляо Тайзун, оны цолыг Тяньшянь (927—938), Хуйтун (938—947), Датун (947) хэмээсэн. Шинэ хаан ахыгаа дөнгөж эзлээд байсан Бохайд Киданы хүүхэлдэй улс болох Дунданий вангаар тавьсан.

Яогу хаан Хожуу Танг дайлахаар ах дүүсээ явуулсан бөгөөд Хожуу Жиний Ши Жинтанд тусалж Хожуу Танг мөхөөж Янь-Юний 16 жөү хэмээх чухал газрыг Киданулс бэлэг болгон авсан. Хожуу Жинь бие даах гэхэд нь 945 онд нангиадууд руу халдаж нийслэлийг эзлэжээ. 947 онд Кайфэн хотод түүнийг Хуанди хэмээн өргөмжилсөн боловч хойд зүг рүү буцах замдаа нас баржээ.

Яогу хаан улсын нэрийг хятадаар Их Ляо хэмээн нэрийдсэн бөгөөд умард (нүүдэлчин), өмнөд (тариачин) нийслэлийг байгуулж, тус бүрд нь засаг захиргааны өөрчлөлт хийж, сайд түшмэдийг нарыг томилжээ.

Өв[засварлах | кодоор засварлах]

Яогу хаан эцгийн үлдээсэн улсын газар нутгийг улам тэлсэн. Амьддаа ахын хүү Оюунг үлгэр жишээ хэмээн дэвшүүлсэн бөгөөд Оюун хаан ширээг нь өвлөжээ.

Гэр бүл[засварлах | кодоор засварлах]

Өмнөх
Елюй Амбагян
Их Хидан Улсын хаан
927—947 он
Дараах
Елюй Оюун