Яогу

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Яогу
Хятан улсын хаан
Хаанчлал 927.12.11 – 947.05.15
(20 жил, 2-р хаан)
Төрсөн огноо 902 оны 11 сарын 25 (902-11-25)
Өнгөрсөн огноо 947 оны 5 сарын 15
(44 насалсан)
Өмнөх Абаожи
Удаах Уюй
Их хатан 1 хатан, 1 татвар
Хүүхэд 5 хүү, 2 охин
Эцэг Абаожи
Эх Шулюй
Ургийн овог Елюй

Яогу (Дөгуан; 902-947 он; 45 насалсан) — 926-947 онд төр барьсан Хятан улсын хоёрдугаар хаан хүн байв.

Бага нас[засварлах | edit source]

Яогу 902 онд Хятан улсыг үндэслэгч Абаожийн хоёрдугаар хүү болон төрсөн. Эх нь Шулюй хатан байв. 916 онд ах Туюй нь ханхүүгээр нэр заагдсан боловч 926 онд Яогу хаан болжээ. Түүнийг эх нь болон бусад ноёд дэмжсэн.

Хаан[засварлах | edit source]

Яогу хааны цолыг нангиад сурвалжид Ляо Тайзун, оны цолыг Тяньшянь (927—938), Хуйтун (938—947), Датун (947) хэмээсэн. Шинэ хаан ахыгаа дөнгөж эзлээд байсан Бохайд Хятаны хүүхэлдэй улс болох Дунданий вангаар тавьсан.

Яогу хаан Хожуу Танг дайлахаар ах дүүсээ явуулсан бөгөөд Хожуу Жиний Ши Жинтанд тусалж Хожуу Танг мөхөөж «Арван зургаан аймаг» хэмээх чухал газрыг Хятан улс эргүүлэн авчээ. Хожуу Жинь бие даах гэхэд нь 945 онд хятадууд руу халдаж нийслэлийг эзлэжээ. 947 онд хааны бие чилээрхэж нас баржээ.

Яогу хаан улсын нэрийг хятадаар Ляо хэмээн нэрийдсэн бөгөөд умард (нүүдэлчин), өмнөд (тариачин) сайд нарыг ангилжээ.

Өв[засварлах | edit source]

Яогу хаан эцгийн үлдээсэн улсын газар нутгийг улам тэлсэн. Амьддаа ахын хүү Уюйг үлгэр жишээ хэмээн дэвшүүлсэн бөгөөд Уюй хаан ширээг нь өвлөжээ.

Гэр бүл[засварлах | edit source]

  • Эцэг — Абаожи хаан — Елюй овогт
  • Эх — Шюлюй хатан
  • Хатан — Шяовэнь, Шяо
  • Хүү — Жин (хожим хаан болсон), Янчөгө, Тяньдө, Диле, Бишэ
  • Охин — Лүбүгү, Чаогу
Өмнөх
Абаожи
Хятан улсын хаан
927—947 он
Дараах
Уюй