Галенит

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Галенит
(англ. Galena, lead glance)
Calcite-Galena-elm56c.jpg
Галенит, ойроос
Үндсэн
Ангилал Сульфидийн эсдэс, октагедрал дэд бүлэг
Томъёо PbS
Эрдсийн ангилал 2.CD.10
Данагийн ангилал 2.8.1.1
Талст систем Куб
Кристал анги Хексоктагедрал (m3m)
H-M тэмдэг: (Загвар:Sfrac 3 Загвар:Sfrac)
Огторгуйн бүлэг Fm3m
Нэгжийн үүр a = 5.936 Å; Z = 4
Тодорхойлох
Өнгө Тугалган саарал ба мөнгөлөг
Талст зуршил Куб ба октагедрал, салангид (англ. blocky), хүснэгтэн
Ихэрлэлт Шүлгэлцсэн, нэвчисэн, ялтсан
Хагарал [001] дээр төгс куб, [111] дээр салдаг
Хугарал Дэд конхоидал
Эсэргүүцэл Хэврэг, бутрамхай
Моосын хатуулаг 2.5–2.75
Гялтганалт Налуу тал дээр металлын
Судал Тугалган саарал
Тунгалаг чанар Тунгалаг бус
Хувийн жин 7.2–7.6
Оптик ш/ч Изотоп ба тунгалаг бус
Хайлалт (минералоги) 2
Бусад ш/ч Байгалийн хагас дамжуулагч
Эх сурвалж [1][2][3]
Galena with baryte and pyrite
Барит ба пиритийг агуулсан галенит, Серро-де-Паско, Перу; 5.8 cm × 4.8 cm × 4.4 cm (2.3 in × 1.9 in × 1.7 in)
Галенитын талст бүтэц
Эрдсийн давсан (куб) талст бүтэц. Октагедрал геометрт атом бүр зургаан хөрштэй.

Галенит (лат. galena – хар тугалга) буюу хар тугалганы гялтгана нь хар тугалганы сульфидээс (PbS) тогтох галены бүлгийн эрдэс. Галенит нь хамгийн өргөн ашиглагддаг хар тугалганы хүдэр бөгөөд мөнгөний чухал эх үүсвэр юм.[4]

Галенит нь хамгийн өргөн тархсан сульфидийн эрдэс юм. Ихэвчлэн, октагедрал хэлбэртэй куб талс системээр талстжина. Галенит нь сфалерит, кальцит ба флюориттэй ихэвчлэн хослодог.

Хар тугалганы орд[засварлах | edit source]

Кальциттай нийлж ургасан (герм. druse) галенит

Галенит нь эрт дээр үеээс ашиглагдсаар ирсэн хар тугалганы үндсэн хүдэр. Нам температурт хайлдаг тул түүнийг хялбар хайлуулан ялгадаг байсан.

Зарим ордууд 1-2% мөнгийг агуулдаг ба энэ дайвар бүтээгдэхүүнээс орох орлого нь үндсэн бүтээгдэхүүн болох хар тугалганы орлогоос хол илүү байдаг. Галенитийн ордууд ихэвчлэн, мэдэгдэхүйц хэмжээний мөнгийг, эрдсийн фазад багтах мөнгөний сульфид байдлаар эсвэл галенитийн бүтэцэд хатуу уусмал байдалтай агуулдаг.

Эх сурвалж[засварлах | edit source]

  1. (1990) “Galena”, Handbook of Mineralogy (PDF), Mineralogical Society of America. ISBN 0962209708. 
  2. Galena. Webmineral
  3. Galena. Mindat.org
  4. Young, Courtney A. (2008). Hydrometallurgy 2008: Proceedings of the Sixth International Symposium. SME. ISBN 9780873352666. 

Унших[засварлах | edit source]

Гадаад холбоос[засварлах | edit source]

 Commons: Галенит – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан

Загвар:Ores Загвар:Portalbar