Монголын Ардын арми

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс 1949Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс Монголын Ардын Арми/
Mongolian People's Army

Монгол Ардын Хувьсгалт Цэрэг
Emblem of Mongolian People's Army.svg
Удирдлага
Ерөнхий командлагч: Дамдины Сүхбаатар
(1923 он хүртэл)

Хорлоогийн Чойбалсан
(1923 оноос нас барах хүртлээ)

Зэвсэгт хүчний удирдлага: БНМАУ-ын зэвсэгт хүчний жанжин штаб
Төв байр: Улаанбаатар, Ховд, Чойбалсан
Цэргийн салбар: Морин цэрэг, хуурай газрын зэвсэгт хүчин, агаарын зэвсэгт хүчин, хуягт танкийн цэрэг, инженерийн анги, нэгтгэл
Зэвсэгт хүчний хүчин чадал
Алба хааж буй цэрэг: татан буугдсан
Алба хаах үүрэг: тийм, зөвхөн эрчүүд
Цэргийн алба хаах нас: 18 насанд бүрэн хүрсэн бол
Түүх
Байгуулагдсан: 1921 оны 3 сарын 18гри
Татан буугдсан: 1992

Монголын Ардын Арми буюу Монгол Ардын Хувьсгалт Цэрэг нь 1921 оны 3 сарын 18 -наас 1992 он хүртэл БНМАУ-ын Зэвсэгт хүчнийг нэрлэж байсан албан ёсны нэр юм.

Сүхбаатар 1920-1922 он

Үүсэн байгуулсан нь[засварлах | edit source]

МАН-ын үүсгэн байгуулагдаж байх үедээ авсан анхны арга хэмжээнүүдийн нэг нь морин цэргийн дарга Дамдины Сүхбаатарын удирдлагаар үндэсний армийг 1920 онд зохион байгуулах явдал байсан байна. Энэхүү шинэ арми нь Сүхбаатарын шууд удирдлага доор цагаантны хөдөлгөөний орос цэрэг болон энэ үед Монголыг эзэлсэн байсан хятадын цэргүүдийн эсрэг амжилттай тулалдсан. МАН-д ЗХУ-ын Улаан арми тусалсан бөгөөд БНМАУ-ын нутаг дэвсгэрт 1925 он хүртэл цэргээ байрлуулсан байна.

1930-аад оны үйл ажиллагаа[засварлах | edit source]

Монголын Ардын арми нь 1930-д оны эхээр монголд гарсан бослого, хөдөлгөөнүүдийг дарах болон 1930-д оны дундуур Японтой эхлсэн хилийн мөргөлдөөнүүдэд оролцсон бөгөөд Зөвлөлтийн улаан армийн сургагч нар түүнийг бэлтгэхэд оролцож байжээ. МАА нь 1939 онд Халхын голын байлдаанд Хорлоогийн Чойбалсаны удирдлагаар Георгий Жуковын захирсан Улаан армийн хүчтэй нэгдэн Мичитаро Комацубарагийн командалсан Японы эзэн хааны армийн хүчийг бут цохин ялсан түүхтэй.

Хүйтэн дайны үед[засварлах | edit source]

Улс төрийн номлол[засварлах | edit source]

Бэлтгэл сургалт[засварлах | edit source]

Хүчин чадал[засварлах | edit source]

Үндсэн нэгжүүд ба моторжуулалт[засварлах | edit source]

Үндсэн нэг нь 3 эскадрон бүхий 2000 цэрэг бүхий морин цэргийн хороо юм. Эскадрон бүр нь 650 хүнтэй бөгөөд 5 суман, пулемётын суман, инженерийн сумантай. Морьт хороод нь артиллерийн ба хангамжийн салбар бүхий бригад эсвэл дивизийг бүрдүүлдэг байжээ. Энэхүү цэргийн хүч нь маш түргэн хөдөлгөөнтэй чанар нь Монгол шиг өргөн уудам нутгийн хэмжээнд зохицож байсан ба жижиг анги салбарууд нь 24 цагт 160 км зайг туулах чадвартай байсан.

Монголын морин цэрэг халхын голд (1939 он)

Монголын Ардын армийн дивизүүд ба бусад нэгжүүд

  • 1 дүгээр морьт дивиз
  • 2 дугаар морьт дивиз
  • 3 дугаар морьт дивиз
  • 4 дүгээр морьт дивиз
  • 5 дугаар морьт дивиз
  • 6 дугаар морьт дивиз
  • 7 дугаар морьт дивиз
  • 8 дугаар морьт дивиз
  • 9 дүгээр морьт дивиз
  • 10 дугаар морьт дивиз
  • 7 дугаар моторжуулсан хуягт бригад
  • 3 дугаар танкийн тусгай хороо
  • 3 дугаар артиллерийн хороо
  • Нисэхийн холимог дивиз
  • Химийн хамгаалалтын инженерийн хороо
БНМАУ-н цэргийн цол 1936-1940 он

Армийн зэрэг цол[засварлах | edit source]

Дүрэмт хувцас[засварлах | edit source]

Монголын ардын армийн эсрэг Сталины хэлмэгдүүлэлт[засварлах | edit source]

Үндсэн өгүүлэл: Их хэлмэгдүүлэлт
монголын цэргүүд Японы цэргийн эсрэг Халхын голын байлдаанд, 1939 он

Хөнгөн зэвсэглэл[засварлах | edit source]

Мосин-наган, ППШ-41,

ППШ-43,

M1910 Максим,

СГ-43 Горюнов,

ДШK

Дегтяровын пулемёт

Артиллери ба мортар[засварлах | edit source]

37 мм-ийн танк эсэргүүцэх их буу M1930 (1-K)

76 мм-ийн хорооны их буу M1927

45 мм-ийн танк эсэргүүцэх их буу M1937 (53-K)

76 мм-ийн хорооны их буу M1943

Пуужинт төхөөрөмж[засварлах | edit source]

БМ-13 - 150

Автомашин[засварлах | edit source]

Хуягт корпус[засварлах | edit source]

Хуягт машин[засварлах | edit source]

Хөнгөн танк[засварлах | edit source]

Дунд танк[засварлах | edit source]

Хувьсгалт Монгол танкийн бригад T-34-85 танкийн хөшөө.

Өөрөө явагч их буу[засварлах | edit source]

Монголын ардын армийн Агаарын цэргийн хүч 1925–1945 он[засварлах | edit source]

Сургалтын[засварлах | edit source]

Бөмбөгдөгч ба дайрагч онгоц[засварлах | edit source]

Сөнөөгч онгоц[засварлах | edit source]

Тээврийн онгоц[засварлах | edit source]

Монголын ардын армийн чадавх ( 1950-1990 )[засварлах | edit source]

Техник Гарал Хувилбар Тоо Тайлбар
Үндсэн танк/Дунд танк
СУ-100 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт Өөрөө явагч их буу 10[1]
T-34/85 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт Дунд танк 40[1]
T-54 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт Дунд танк 250[1]
T-55 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт Дунд танк 250[1]
T-62 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт Үндсэн танк 100[1]
Явган цэргийн байлдааны машин/[[Хуягласан тусгай машин]
БМП-1 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт Явган цэргийн байлдааны машин 400[1]
БТР-40 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт Дугуйтай хуягласан машин 200[1]
БТР-60 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт Дугуйтай хуягласан машин 50[1]
БТР-152 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт Дугуйтай хуягласан машин 50[1]
БРДМ-1 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт Хуягласан тусгай машин 150[1]
БРДМ-2 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт Хуягласан тусгай машин 120[1]
Пуужинт төхөөрөмж
БМ-21 Град Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт 122 мм-ийн Пуужинт төхөөрөмж 130[1]
Артиллери
85 мм-ийн дивизийн их буу D-44 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт 85 мм-ийн дивизийн их буу
122 мм-ийн их буу M1931/37 (A-19) Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт 122 мм-ийн их буу 20[1]
122 мм-ийн зенитийн их буу 2A18 (D-30) Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт 122 мм-ийн зенитийн их буу 50[1]
130 мм-ийн хээрийн их буу M1954 (M-46) Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт 130 мм-ийн хээрийн их буу
152 мм-ийн зенитийн их буу M1937 (ML-20) Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт 152 мм-ийн зенитийн их буу
122 мм-ийн зенитийн их буу M1938 (M-30) Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт 122 мм-ийн зенитийн их буу 100[1]
152 мм-ийн зенитийн их буу M1943 (D-1) Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт 152 мм-ийн хээрийн их буу 50[1]
Мортар
БМ-37 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт 82 мм-ийн калибрийн мортар
ПМ-43 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт 120 мм-ийн калибрийн мортар
M-160 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт 160 мм-ийн дивизийн мортар
Танк эсэргүүцэх буу
СПГ-9 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт 73 мм-ийн Танк эсэргүүцэх буу unknown number
85 мм-ийн Танк эсэргүүцэх буу Д-48 Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт 85 мм-ийн Танк эсэргүүцэх буу
100 мм-ийн хээрийн их буу M1944 (БС-3) Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт 100 мм-ийн хээрийн их буу 25[1]
T-12 Танк эсэргүүцэх буу Flag of the Soviet Union.svg Зөвлөлт 100 мм-ийн Танк эсэргүүцэх буу 25[1]

Монголын ардын армийн Агаарын цэргийн хүч ( 1950-1990 )[засварлах | edit source]

Нэр Гарал Төрөл Хувилбарууд Ашиглалтанд байгаа Тайлбар
Сөнөөгч онгоц
Поликарпов И-15 ЗХУ Сөнөөгч И-15 1+[2]
Поликарпов И-16 ЗХУ Сөнөөгч И-16 1+[2]
Поликарпов По-2 ЗХУ Сөнөөгч У-2а 20[2]
МиГ-15 ЗХУ Сөнөөгч МиГ-15бис 48[2]
МиГ-17 ЗХУ Сөнөөгч МиГ-17Ф 36[2]
МиГ-21 ЗХУ Сөнөөгч МиГ-21ПФМ/МФ 30+12[1][2]
Бөмбөгдөгч
Поликарпов Р-З ЗХУ хөнгөн бөмбөгдөгч Р-З тоо тодорхойгүй[2]
Тээврийн онгоц
Боин 727 АНУ Narrow-body jet airliner Boeing 727-200 unknown number[2]
Туполев Ту 104 ЗХУ Тээврийн нисэх онгоц Ту-104 2[1]
Туполев Ту 154 ЗХУ Тээврийн нисэх онгоц Ту-154B-2
Илюшин Ил-2 ЗХУ Тээврийн нисэх онгоц Ил-2 Тоо тодорхойгүй[2] Could be up to 72
Илюшин Ил-12 ЗХУ Тээврийн нисэх онгоц Ил-12 unknown number[2]
Илюшин Ил-14 ЗХУ Тээврийн нисэх онгоц Ил-14 6[1]
Антонов Ан-2 ЗХУ Тээврийн нисэх онгоц АН-2 30[2]
Антонов Ан-12 ЗХУ Тээврийн нисэх онгоц An-12 15[2]
Антонов Ан-14 ЗХУ Тээврийн нисэх онгоц An-14 2[2]
Антонов Ан-24 ЗХУ Тээврийн нисэх онгоц An-24 22[2]
Антонов Ан-26 ЗХУ Тээврийн нисэх онгоц An-26 4[2]
Антонов Ан-32 ЗХУ Тээврийн нисэх онгоц An-32 1[2]
Харбин Ү-12 БНХАУ Нисэх онгоц Y-12 5[2]
П2Л-104 Вилга ЗХУ Нисэх онгоц Wilga-2 3[2]
Нисэх онгоц
МиГ-15 ЗХУ Сөнөөгч онгоц МиГ-15УТФ 1[1]
МиГ-17 ЗХУ Сөнөөгч онгоц МиГ-17ПФ 8[1]
МиГ-21 ЗХУ Сөнөөгч онгоц МиГ-21 УФМ unknown number[1]
Яковлев УТ-2 ЗХУ Training aircraft 1+[2]
Яковлев Як-6 ЗХУ Training aircraft unknown number[2]
Яковлев Як-9 ЗХУ Training aircraft Як-9У unknown number[2]
Яковлев Як-11 ЗХУ Training aircraft 10[1]
Яковлев Як-12 ЗХУ Training aircraft unknown number[2]
Яковлев Як-18 ЗХУ Training aircraft 10[1]
Attack Helicopter
Ми-24 ЗХУ Дайрагч вортёлот 10[1] Ground support/Anti tank
Transport Helicopter
Ми-1 ЗХУ Light helicopter 5[1] Transport
Ми-2 ЗХУ Light helicopter 1[1] Transport
Ми-4 ЗХУ Тээврийн вортёлот МИ-4A 5[1] Transport
Ми-8 ЗХУ Тээврийн вортёлот МИ-8T/MT 10[1] Transport
Камов Ка-26 ЗХУ Light utility unknown number[1] Transport
Агаараас хамгаалах зэвсэглэл
С-75 ЗХУ Стратегийн АДХ зэвсэг С-75 Двина 2[1] 24 missiles[1]
С-200 ЗХУ Стратегийн АДХ зэвсэг С-200 тодорхойгүй[3]
9К31 Стрела-1 ЗХУ Vehicle-mounted SAM system 9K31 Strela-1 unknown number
Стрела-2 ЗХУ Man portable SAM launcher Strela-2 1250[1]
Агаарын довтолгооноос хамгаалах зэвсэглэл
ЗПУ-4 ЗХУ Агаарын довтолгооноос хамгаалах зэвсэг unknown number
ЗУ-23-2 ЗХУ АДХ зэвсэг Янхан 23 гэдэг хочтой тоо тодорхойгүй
ЗСУ-23-4 ЗХУ АДХ зэвсэг unknown number
С-60 ЗХУ АДХ зэвсэг 57 мм S-60 unknown number
61-K ЗХУ АДХ зэвсэг 37 мм M1939 unknown number

Мөн үзэх[засварлах | edit source]

Монгол дах Зөвлөлтийн цэргийн бүлэглэл[засварлах | edit source]

17 дугаар арми (ЗХУ)

39 дүгээр арми (ЗХУ)

Цахим холбоос[засварлах | edit source]

 Commons: Монголын Ардын арми – Викимедиа дуу дүрсний сан

Эшлэл[засварлах | edit source]

  • Walg, A.J. "Wings Over the Steppes: Aerial warfare in Mongolia 1930–1945: Part One". Air Enthusiast (66, November/December 1996): pp. 18–23.
  • Walg, A.J. "Wings Over the Steppes: Aerial warfare in Mongolia 1930–1945: Part Two". Air Enthusiast (67, January–February 1997): pp. 25–23.
  • Walg, A.J. "Wings Over the Steppes: Aerial warfare in Mongolia 1930–1945: Part Three". Air Enthusiast (68, March–April 1997): pp. 70–73.