Үгч хашха хаан

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Үгч хашха хаан
Монгол улсын хаан
オルク・テムル・ハーン.jpg
Хаанчлал 1402-1408
Өнгөрсөн огноо 1408
Өмнөх Гүнтөмөр хаан
Удаах Өлзийтөмөр хаан
Эцэг тодорхойгүй
Ургийн овог Боржигин эсвэл Торгууд угсааных
Төрсөн нэр Ёлтөмөр
Гүйличи[1]

Үгч хашха нь 1403 оны харагчин хонин жил хаан ширээг булаан авч 1408 оны хар хулгана жил алагджээ. Үгч хашха нь 15-р зууны эхэн үед Монгол улсыг түр саатуулсан удирдагч юм. "Хашха" гэдэг нь Тунгус хэл дээрх хунтайж гэсэн утгатай үг юм. Төмөрийн улсад эмхэтгэсэн янз бүрийн түүхийн материалаас үзэхэд, Гүнтөмөрийн дараа хаан ширээнд суусан нь Өгэдэй хааны гэр бүлийн Ёлтөмөр хаан байжээ.[2] Мөн Үгэчи хашиха бол Ёлтөмөр өөрөө биш, Ёлтөмөрийг утсан хүүхэлдэй хаан хэмээн дэмжсэн Ойрадын удирдагч байж магадгүй юм.

Үгч хашха хаан нь Өгэдэйн удмынх байж болох бөгөөд Хасар, Тэмүгэгийн удам байх ч магадлалтай учир түүний гарал үүсэл тодорхойгүй байна. Гүнтөмөр хаан (1400-1402) өөрийн эцэг Элбэг нигүүлсэгч хаанийг алсаны дараа Дөрвөн Ойрадын захирагчаар Батулаг томилов. Энэ шийдвэрт Үгч хашха сэтгэл дундуур байв. Үгч хашха Гүнтөмөрийг буулгах төлөвлөгөө боловсруулж 1402 онд шинэ хаан болж Юань гүрэн гэх нэрийг өөрчлөв. Чинсан ноён Аругтай тайш нарын хоорондын маргалдааны дараа 1408 онд алагджээ.

Өмнөх
Гүнтөмөр хаан
Монголын Их Хаан
1402-1408
Дараах
Өлзийтөмөр хаан

Эшлэл[засварлах | edit source]

  1. Мин улсын сударт бичигдсэн Гүйличи хоч гэдэг нь "гуйлгачин" гэсэн утгатай.
  2. Монгол улсын түүх, гутгаар боть, УБ., 2003