Вьетнамын дайн

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Вьетнамын дайн
Хамаарах дайн: Хүйтэн дайн
UH-1combatmission1970.jpg
Өмнөд Вьетнамын нисэх хүчний UH-1 нисдэг тэрэг Меконг мөрний салаа дээгүүр нисэж байна. 1970 он
Огноо 1959[1] – 1975 оны 4 сарын 30
Байрлал Вьетнам, Камбож, Лаос
Үр дагавар Хойд Вьетнамын ялалт
  • Коммунистууд Өмнөд Вьетнам, Камбож, Лаосыг авсан.
Газар нутгийн
өөрчлөлт
Өмнөд ба Хойд Вьетнамын нэгдэл
Байлдагч талууд
Анти-Коммунист хүчин:

Flag of South Vietnam.svg Өмнөд Вьетнам
Flag of the United States.svg АНУ
Flag of South Korea.svg Өмнөд Солонгос
Flag of Australia.svg Австрали
Flag of the Philippines (navy blue).svg Филиппин
Flag of New Zealand.svg Шинэ Зеланд
Камбож Бүгд Найрамдах Кхмер Улс
Flag of Thailand.svg Тайланд
Лаос Лаосын вант улс

Коммунист хүчин:

Flag of North Vietnam.svg Хойд Вьетнам
Өмнөд Вьетнамын Бүгд Найрамдах Улсын Хувьсгалт Түр Засгийн газар Вьет Конг
Камбож Кхмерийн босогчид
Лаос Патет Лаос
Flag of the People's Republic of China.svg БНХАУ
Flag of the Soviet Union (1955-1980).svg ЗХУ
Flag of North Korea.svg Хойд Солонгос

Удирдагчид
Өмнөд Вьетнам Нгуен Ван Тиеу
Өмнөд Вьетнам Лам Куанг Ти
Өмнөд Вьетнам Нгуен Као Кы
Өмнөд Вьетнам Нго Дин Дием
Өмнөд Вьетнам Нго Куанг Труонг
Америкийн Нэгдсэн Улс Дуайт Эйзенхауэр
Америкийн Нэгдсэн Улс Жон Ф.Кеннеди
Америкийн Нэгдсэн Улс Линдон Жонсон
Америкийн Нэгдсэн Улс Ричард Никсон
Америкийн Нэгдсэн Улс Роберт МакНамара
Америкийн Нэгдсэн Улс Уильям Вестморлэнд
Америкийн Нэгдсэн Улс Эрл Вийлер
Америкийн Нэгдсэн Улс Жеральд Форд
Америкийн Нэгдсэн Улс Крейтон Абрамс
Америкийн Нэгдсэн Улс Фредерик Вэйанд
Америкийн Нэгдсэн Улс Эльмо Зумвалт
Америкийн Нэгдсэн Улс Жон Пол Ванн
Америкийн Нэгдсэн Улс Робин Олдс
Америкийн Нэгдсэн Улс Жон С.МакКэйн II
Өмнөд Солонгос Пак Чүн-Хи
Австрали Харольд Холт
Филиппин Фердинанд Маркос
Шинэ Зеланд Кейт Холёэйк
Камбож Лон Нол
Тайланд Таном Киттикачорн
Хойд Вьетнам Хо Ши Минь
Хойд Вьетнам Ле Дуан
Хойд Вьетнам Труонг Чинь
Хойд Вьетнам Нгуен Чи Тань
Хойд Вьетнам Во Нгуен Гиап
Хойд Вьетнам Фам Хунг
Хойд Вьетнам Ван Тиен Дунг
Өмнөд Вьетнамын Бүгд Найрамдах Улсын Хувьсгалт Түр Засгийн газарХойд Вьетнам Тран Ван Тра
Хойд Вьетнам Ле Дук То
Хойд Вьетнам Донг Сы Нгуен
Хойд Вьетнам Нгуен Хуу Ан
Хойд Вьетнам Ле Дук Ань
Өмнөд Вьетнамын Бүгд Найрамдах Улсын Хувьсгалт Түр Засгийн газарХойд Вьетнам Тран До
Хойд Вьетнам Нгуен Ван Тоан
Хойд Вьетнам Хоанг Минь Тао
Хойд Вьетнам Нгуен Минь Чау
Хойд Вьетнам Тран Те Тон
Хойд Вьетнам Чу Фонг Дой
Хойд Вьетнам Труонг Мук
Өмнөд Вьетнамын Бүгд Найрамдах Улсын Хувьсгалт Түр Засгийн газар Во Минь Триет
Камбож Пол Пот
Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс Мао Зэдунь
Зөвлөлт Холбоот Улс Никита Хрущев
Зөвлөлт Холбоот Улс Леонид Брежнев
Цэргийн хүч
~1,200,000 (1968)
Өмнөд Вьетнам: ~650,000
АНУ: 553,000 (1968)[2]
Өмнөд Солонгос: 312,853,[3] Шинэ Зеланд, Тайланд, Филиппин: 10,450[4]
Австрали: 49,968 (1962-1973)[5]
~520,000 (1968)
Хойд Вьетнам: ~340,000
БНХАУ: 170,000 (1969)
ЗХУ: 3,000
Хойд Солонгос: 300
Хохирол
Өмнөд Вьетнам Өмнөд Вьетнам 220,357 нас барсан;[6] 1,170,000 шархадсан
Америкийн Нэгдсэн Улс АНУ 58,159 нас барсан;[6] 2,000 сураггүй болсон; 303,635 шархадсан[7]
Өмнөд Солонгос Өмнөд Солонгос 4,960 нас барсан; 10,962 шархадсан
Австрали Австрали 520 нас барсан;[6] 2,400* шархадсан
Шинэ Зеланд Шинэ Зеланд 37 нас барсан; 187 шархадсан
Тайланд Тайланд 1,351 нас барсан[6]

Нийт нас барсан: 285,831
Нийт шархадсан: ~1,490,000

Хойд Вьетнам FNL Flag.svg Хойд Вьетнам & NLF 1,176,000 нас барсан/сураггүй болсон;[6]
600,000+ шархадсан[8]
Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс БНХАУ 1,446 нас барсан; 4,200 шархадсан
Зөвлөлт Холбоот Улс ЗХУ 16 нас барсан[9]

Нийт нас барсан: ~1,177,446
Нийт шархадсан: ~604,000+

Өмнөд Вьетнамын нас барсан энгийн иргэд: 1,581,000[6]
Камбожийн нас барсан энгийн иргэд: ~700,000
Вьетнамын нас барсан энгийн иргэд: ~2,000,000[10]
Лаосын нас барсан энгийн иргэд: ~50,000

Вьетнамын дайн нь Вьетнам, Лаос, Камбожийн нутагт 1959 оноос[1] 1975 оны 4 сарын 30 хүртэл үргэлжилсэн дайн юм. Коммунист эвcлээр дэмжүүлсэн Хойд Вьетнам, АНУ болон Зүүн Өмнөд Азийн Гэрээний Байгууллагын гишүүн орнуудаар дэмжүүлсэн Өмнөд Вьетнамын талууд байлдсан.[11]


Өмнөд Вьетнамын коммунист бүлэглэл болох Вьетконгийн хөнгөн зэвсэглэсэн босогчид анти-Коммунист хүчнийхний байрлалуудаар өргөн хэмжээний партизаны дайн өрнүүлсэн. Харин Хойд Вьетнамын Арми томоохон хэмжээний хүчээр ердийн дайны ажиллагааг өрнүүлжээ. АНУ болон Өмнөд Вьетнамын тал агаарт давуу байдал тогтоон, шуурган галаар бөмбөгдөж, "олоод устгах" (Search and Destroy) ажиллагааг хэрэгжүүлж байсан газрын хүч, артиллерийн их буунуудаа дэмжиж байв.

АНУ нь Өмнөд Вьетнамд коммунист төрийн эргэлт гарахаас сэргийлж дайнд оролцсон. Тэд 1950-иад оны сүүлчээр цэргийн зөвлөхүүдээ илгээж байснаа 1965 оноос зэвсэгт хүчний анги нэгтгэлүүдээ илгээх болов. 1973 оны 1 сард энх тайвны гэрээ байгуулагдсан ч гэлээ дайн үргэлжилсээр байлаа. Эцэстээ 1975 оны 4 сард Хойд Вьетнамын тал Сайгоныг эзэлж, АНУ дотоодын хүчтэй эсэргүүцлийн улмаас цэргээ татсанаар дайн дуусаж, Хойд ба Өмнөд Вьетнам улсууд дараагийн жил нь нэгдсэн билээ.

Энэхүү дайнаар хоёр талаас нийт 3 - 4 сая вьетнам, 1.5 - 2 сая лаос, камбожууд, мөн 58,159 америк цэрэг амь үрэгдсэн юм[12].

[засварлах] Эшлэл

  1. 1.0 1.1 1956 онд коммунистуудыг цаазаар авах эрх бүхий цагдаагийн газар байгуулагдсан бөгөөд Вьетконгууд 1957 оны эхнээс цуврал алан хядлага үйлдэх болсон. Хамгийн анхны цэргийн томоохон тулгаралт 1959 оны 9 сарын 26-нд болжээ[1].
  2. Вьетнамын дайн
  3. Larsen, Stanley Robert & James Lawton, Jr. Collins (1975), "CHAPTER VI, The Republic of Korea", Allied Participation in Vietnam, Department of the Army (published 1985), Library of Congress Catalog Card Number 74-28217, <http://www.history.army.mil/books/Vietnam/allied/ch06.htm>
  4. Appendix B: Timeline of Korean Involvement in Vietnam War, Center for Korean Studies, UC Berkeley, <http://ieas.berkeley.edu/cks/k12/ROKTimeline.doc> (retrieved on 6 сарын 1)
  5. Vietnam War 1962-72, Army History Unit, Australian Army, <http://www.defence.gov.au/army/ahu/HISTORY/vietnam_war.htm> (retrieved on 5 October 2008)
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 Загвар:Cite video
  7. Vietnam war-eyewitness booksW.; Iraq and Vietnam: Differences, Similarities and Insights, (2004: Strategic Studies Institute)]
  8. Soames, John. A History of the World, Routledge, 2005.
  9. Кривошеев Г. Ф., Россия и СССР в войнах XX века: потери вооруженных сил. Статистическое исследование (Krivosheev G. F., Russia and the USSR in the wars of the 20th century: losses of the Armed Forces. A Statistical Study Greenhill 1997 ISBN 1-85367-280-7)
  10. Philip Shenon, 20 Years After Victory[2]
  11. Vietnam War. Британника нэвтэрхий толь. 2009 оны 6 сарын 1-д хандсан. “Meanwhile, the United States, its military demoralized and its civilian electorate deeply divided, began a process of coming to terms with defeat in its longest and most controversial war”
  12. The Vietnam War - America's Longest War, American Soldiers Fought and Died Here to Defend Our Freedom. The Vietnam War was the longest military conflict in U.S....

Хувийн хэрэгсэлүүд
Нэрний зайнууд

Хувилбарууд
Үйлдлүүд
Залуурдагч
Багаж хэрэгслүүд
Бусад хэлээр