Тайланд

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Тай Вант Улс
тайгаар  ราชอาณาจักรไทย →
Ратча аначак Таи
Төрийн далбаа Төрийн сүлд
Төрийн дууллын нэр:
тайгаар เพลงชาติไทย → Плен чат Таи
«Тай улсын төрийн дуулал»

Нийслэл 
(их хот)
Seal Bangkok.png Бангкок
Албан хэл Тай хэл
Албан үсэг Тай үсэг
Ард түмэн 
(2009[1] он)
75% - Тай үндэстэн
14% - Хятад үндэстэн
11% - бус ард түмэн
Олон түмэн Тайнхан
Төр засаг Ардчилсан дэглэм, нэгдмэл
байгууламж
, үндсэн хуульт
хаант засагтай
 -  Ван Бумипол Адульядей
 -  Ерөнхий сайд Йинлак Чиннават
Улсын хурал Раттасапа → «Улсын Зөвлөл»
 -  Дээд танхим Сенат → «Чуулган»
 -  Доод танхим «Төлөөлөгчдийн танхим»
Түүх
 -  1238-1448 он Сухотай улс оршин тогтносон 
 -  1351–1767 он Айуттаяа улс оршин байв 
 -  1782-04-06 Раттанокос улс байгуулагдсан 
 -  1932-06-24 Өнөөгийн хаант засагт Тай улс 
Нутаг дэвсгэр
 -  Бүх талбай 513,120 км2 (51)
 -  Гадаргын ус (%) 0.4
Хүн ам
 -  Тооцоо (2011) 66,720,153[2] (19)
 -  Тооллого (2000) 60,606,947[3] 
 -  Нягт сийрэг 132.1 хүн/км2 
ДНБ (ХАЧТ) 2010 оны тооцоо
 -  Нийт дүн $586.877 тэрбум[4] (24)
 -  Нэг хүнд $9,187[4] (86)
ДНБ (Нэрлэсэн) 2010 оны тооцоо
 -  Нийт дүн $318,850 тэрбум[4] (30)
 -  Нэг хүнд $4,992[4] (88)
ОТББИ (2009) 42.5[5] 
ХХИ (2011) 0.682[6] (дунд) (103)
Мөнгөний нэгж Тайн бат (฿) (THB)
Цагийн бүс НЗНЦ+7
Домэйн нэр латин .th, тай .ไทย
Утасны томьёо +66

Тайландын Вант Улс (тайгаар ราชอาณาจักรไทย - Ратча аначак Таи), товчоор Тайланд, Тай улс (тайгаар ประเทศไทย - Пратет Таи - «Тай улс/орон») — Дорно-Өмнө Азийн төв хэсэгт дөрвөн улстай хиллэн, далайд гарцтай 513 мянган км² газрыг эзлэн оршдог, Бангкок нийслэлтэй, бүрэн эрхт, хэмжээт эрхт хаант засагтай вант улс; Тай хэлээр ойлголцох 67 сая хүний эх орон.

Нэр[засварлах]

Энэ орныг 1939 он хүртэл олон улсад Сиам (тай хэл бичигт สยาม - Саяам) гэдгээр таниж байв. Герман хэлний Thailand («Тай нутаг») гэдгээс Орост 1930-аад онд Таиланд, дараа нь Оросоос Монголд Таиланд гэж оржээ. 1982 оны тольд ТаиландТаи улс гэж орчуулсан нь бий.[7] Ардчилсан Монголд төдий л анзаарагдахгүйгээр Таиланд-аас Тайланд болж хувьсч байгаа.

Газар орон[засварлах]

Байр зүйн газрын зураг

Тай бол Энэтхэг-Хятадын хойгт, өрнө захаараа Мьянмар (хилийн урт - 1800 км), дорнод Лаос (1754 км), Камбож (803 км), өмнөдөөр Малайз (506 км) дөрөвтэй 4,863 км урт зурвасаар хиллэж, х.ө.5°20°, з.у. 97°105° хооронд 513,120 км2 газар эзлэн байгаагаараа дэлхийн 49-р том (Йеменээс жижиг, Испаниас том) орон.

Хүн ард[засварлах]

Тайланд газар нутгаараа дэлхийд 50-д, хүн амаараа 20-д ордог. Хүн амынх нь 80% нь тай, 10% нь хятад, 3% нь малай гаралтай. Үлдсэн 7%-ийг мон, кхмер, жижиг үндэстэн ястнууд бүрдүүлнэ. Улсын албан ёсны ярианы ба бичгийн хэл нь Тай хэл юм.

Эдийн засаг[засварлах]

Мөн Паттайя гэсэн secret service буюу нууцлаг секс жуучлалын томоохон хот байдаг мөн mambo party буюу эрэгтэй байсан боловч эмэгтэй болсоноор тэдний жуулчдад үзүүлдэг олон шоу болон амьтадын үзүүлбэр гээд ёр нь бол аялал жуучлалын нээлттэй бүс юм.

Эх сурвалж[засварлах]

  1. Barbara A. West (2009), Encyclopedia of the Peoples of Asia and Oceania, Facts on File, pp. 794, ISBN 1438119135
  2. http://203.113.86.149/stat/pk/pk53/pk_53.pdf
  3. {https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/th.html%7Ctitle=Population and Housing Census 2000, National Statistical Office |publisher=Web.nso.go.th |date=2000-04-01 |accessdate=2010-04-25}}
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 Report for Thailand. World Economic Outlook Database. International Monetary Fund. 2011-07-25-д хандсан.
  5. Human Development Report. UNDP (2009). 27 October 2011-д хандсан.
  6. Human Development Report 2011 – Human development statistical annex 127–130. HDRO (Human Development Report Office) United Nations Development Programme. 2 November 2011-д хандсан.
  7. Ц.Дамдинсүрэн, А.Лувсандэндэв нарын зохиосон "Орос-Монгол толь". II хэвлэл. 1982 он.

Гадаад холбоос[засварлах]

Commons
Викимедиа дуу дүрсний сан: Thailand