Индонез

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Бүгд Найрамдах Индонез Улс
Republik Indonesia
Далбаа Сүлд
Уриа: Олон янз боловч эв эетэй
(Хуучин Ява: Биннека Тунгал Ик)
Дуулал: Агуу Индонез
(Indonesia Raya)
Нийслэл
(ихийн их хот)
Жакарта
Албан ёсны хэл Индонез
Нутгийн хэл 737 хэлнүүд
Угсаатны
бүтэц
 
95% уугуул Индонезчууд, Үүнээс: 41% Жава, мөн бусад 300 гаруй үндэстэн, ястнууд
Төрийн хэлбэр ба засаг баригч Нэгдмэл ба Парламентийн ардчилсан
 -  Ерөнхийлөгч Сусило Бамбан Юдхойоно
 -  Дэд ерөнхийлөгч Будионо
Хууль тогтоох байгууллага Ардын зөвлөлдөх хурал
 -  Дээд танхим Бүс нутгийн зөвлөл
 -  Доод танхим Ардын төлөөлөгчдийн зөвлөл
Тусгаар Тогтнол Нидерландын эзэмшил, Японы эзэгнэлээс 
 -  Тусгаар тогтнолоо тунхагласан 1945 оны 8 сарын 17 
 -  Тусгаар тогтнолыг Нидерланд хүлээн зөвшөөрсөн 1949 оны 12 сарын 7 
Нутаг дэвсгэр
 -  Талбай 1,919,440 км2 (15)
 -  Үүнээс: Ус (%) 4.85
Хүн ам
 -  Тооллого (2010) 237,556,363[1] (4)
 -  Нягтрал 123.76 хүн/км2 
ДНБ (ХАЧ) 2010 оны тооцоо
 -  Нийт $1.029 тэрбум[2] 
 -  Нэг хүнд $4,394[2] 
ДНБ (Нэрлэсэн) 2010 оны тооцоо
 -  Нийт $706.735 тэрбум[2] 
 -  Нэг хүнд $3,015[2] 
ОТББИ (2002) 34.3 
ХХИ (2010) 0.600[3] (дундаж) (108)
Мөнгөн тэмдэгт Индонез рупиа (IDR)
Цагийн бүс +7-оос +9
Замын хөдөлгөөн зүүн
Интернетийн АДН .id
Утасны дугаар 62

Индонез, албан ёсоор Бүгд Найрамдах Индонез Улс (Индонез: Republik Indonesia) нь зүүн өмнөд Ази болон номхон далайн орон юм. Индонез нь бүхэлдээ 1,919,440 ам дөрвөлжин километр хэмжээ бүхий салангид 13,466 арал, тэдгээрийн эмхэлсэн 33 мужаас бүрддэг. Нийт 238 сая хүнтэй, хүн амын тоогоор дэлхийн 4 дэх, газар нутгийн хэмжээгээр 15 дахь том орон юм. Улсын нийслэл нь Жакарта хот, эргэн тойрондоо Папуа Шинэ Гвиней, Зүүн Тимор, Малайз улсуудтай газраар хиллэдэг. Мөн Сингапур, Филиппин, Австралитай усаар зааглагддаг ч ойрхон байрладаг.

Индонез дэлхий дээрх хамгийн олон мусульман хүн байх боловч албан ёсоор Исламын шашинт орон биш юм. Индонез нь бүгд найрамдах улс бөгөөд парламент, ерөнхийлөгч нь сонгуулиар сонгогдоно.

7-р зуунд Сривижаяа хаант улс байгуулагдснаас хойш Индонезийн арлууд нь худалдааны чухал бүс болсон байна. Байгалийн баялагаас нь болж гадны орнууд Индонезийн түүхэнд ихэд нөлөөлжээ. Энэтхэгийн нөлөө дор Хиндуист, Буддист хаант улсууд МЭ-ы анхны зуунуудад үүсчээ. Мусульмантан худалдаачид Исламыг авчирч, Европын хүчнүүд Малукугийн арлууд дахь хоол амтлагчийн төлөө хоорондоо тэмцэлдэж байжээ. 350 жилийн турш Голландын колони байсны эцэст, Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа тусгаар тогтносон байна. Үүнээс хойших Индонезийн түүх нь ширүүн байсан бөгөөд байгалийн гамшиг, хээл хахууль, тусгаарлах хөдөлгөөн, ардчилсан хөдөлгөөн, эдийн засгийн маш түргэн өөрчлөлт зэрэг саад бэрхшээлтэй тулгарчээ.

Индонезийн арлуудад олон үндэстэн, хэл, шашин тархсан байна. Жава үндэстэн нь хамгийн том нь бөгөөд улс төрд давамгайлдаг. Гэлээ ч гэсэн Индонез нь нэг хэл, голдуу Мусульмантан хүн ам, колоничлолын түүх болон үүний эсрэг хөдөлгөөнийг баримталсан нэгдмэл үндэстэнг бий болгож чаджээ. Энэ бүгд нь "Bhinneka tunggal ika" буюу "Олон янз байдалд эв нэгдэл" гэсэн Индонезийн үндэсний урианд тусгалаа олжээ. Гэвч тусгаарлах хөдөлгөөн зэрэг нь ширүүн сөргөлдөөнүүдэд хүргэж, улс төрийн болон эдийн засгийн тогтвортой байдалд муугаар нөлөөлж байна.

Индонез нь хүн ам болон нягтшил их ч гэсэн дэлхийд хоёрт ордог биологийн олон янз байдлыг агуулдаг байгальтай. Байгалийн баялаг ихтэй боловч ядуурал одоо болтол түгээмэл байна.

[засварлах] Нэр

Индонез гэдэг нь Латин хэлний Indus (Индус, "Инд мөрөн"-өөс гаралтай "Энэтхэг" гэсэн утга), Грек хэлний νῆσος (несос, "арал") гэх хоёр үгний нийлэмжээс гаралтай.[4]

1850 онд Английн угсаатны зүйч Жорж Виндзор Эрл Англи хэлэнд Indunesians (Индунезианс, "Энэтхэгийн арлынхан") гэж нэршихийг санал болгожээ.[5] Тэр үед Индонезийг эзэмшиж асан Нидерландийн хэлэнд харин Maleische Archipel ("Малайн олтриг"), Nederlandsch Oost Indië ("Нидерландын Зүүн Энэтхэг"), Indië ("Энэтхэг") гэх мэт ялгаатай нэрлэгдэж байжээ.[6]

1900 оноос, Англи хэлний Indonesia (Индонезиа) болон үүний хувирал нэршлүүд Нидерландаас гадуур түгээмэл хэрэглэгдэх болж ирсэн ба Индонезийн үндэсний үзэлтнүүд энэ нэрээр улс төрийн үйл явуулах болсон.[6]. Монгол хэлэнд Индонезийг нэрлэдэг уламжлалт нэр үгүй тул Орос хэлний Индонезия гэдгийг зээлдэн, -ия дагаврыг хасч, Индонез гэж нэрлэдэг.

[засварлах] Зургийн цомог


[засварлах] Гадаад холбоос

Commons
Commons: Индонез - зураг, дуу, бусад юмс


Cite error: <ref> tags exist, but no <references/> tag was found

Хувийн хэрэгсэлүүд
Нэрний зайнууд

Хувилбарууд
Үйлдлүүд
Залуурдагч
Багаж хэрэгслүүд
Бусад хэлээр