Турк

Бүгд Найрамдах Турк Улс
Бүгд Найрамдах Турк Улс Türkiye Cumhuriyeti; Түркие Жумхурети;
	Далбаа
	Дуулал: Тусгаар тогтнолын жагсаалын дуу; (İstiklâl Marşı);
Нийслэл	Анкара
Ихийн их хот	Истанбул
Албан ёсны хэл	Турк
Угсаатны; бүтэц (2008)	70–76% Турк; 16–18% Курд+Заза; 8–12% бусад
Төрийн хэлбэр ба засаг баригч	Парламентийн бүгд найрамдах
Хууль тогтоох байгууллага	Үндэсний их хурал (Меклис)
Залгамжлал	Османы гүрнээс
Нутаг дэвсгэр
Хүн ам
ДНБ (ХАЧ)	2010 оны тооцоо
ДНБ (Нэрлэсэн)	2010 оны тооцоо
ОТББИ (2008)	40
ХХИ (2010)	▲ 0.679 (дээгүүр) (85)
Мөнгөн тэмдэгт	Турк лира () (TRY)
Цагийн бүс	+2
Хэв огноо	өдөр/сар/он
Замын хөдөлгөөн	баруун
Интернетийн АДН	.tr
Утасны дугаар	90

Турк (Туркээр Türkiye), албан ёсоор Бүгд Найрамдах Турк Улс нь тив дамнасан зүүн Европ болон өрнөд Азийн улс юм. Баруунаас нар зөв тойруулвал Грек, Болгар, Гүрж, Армен, Азербайжан, Иран, Ирак, Сири гэх 8 улстай хиллэдэг. Мөн урд, баруун, хойд талуудаараа Газрын дундад тэнгис, Эгейн тэнгис, Хар тэнгисээр хөвөөлөгдөнө. Мармарын тэнгис, Босфорын, Дарданеллын хоолойнуудаар тивүүдийг заагладаг. Нийслэл нь Анкара, хамгийн том хот нь Истанбул. Нийтээрээ шахуу Ислам шашны шүтлэгтэй, албан ёсны хэл нь Турк, бас Иран гаралтай өөрсдийн хэлээр ярилцдаг Курд, Заза нар бий.

Баруун Түрэгүүд бол Туркуудын өвөг дээдэс мөн хэмээж, 11-р зууны үест одоогийн нутагт нүүдэллэн иржээ гэж үздэг. Тухайн үед Түрэгийн Селжүкүүд баруун Азид ноёлж байгаад улс нь мөхсөний дараа Анатолийн хойгт (Туркийн Азийн нутаг) хүч нь шилжиж, Османы эзэнт гүрэн тогтож хүчирхэгжсээр Балканы хойг, Баруун Ази, Хойд Африкийг нэгтгэн (Өрнөдийн нэрлэдгээр Ойрхи Дорнодыг) захирч байсан. Дэлхийн 1-р дайнд ялагдсанаар гүрэн задарч, дайнд ялсан улсуудын мэдэлд хуваагдсан үед Мустафа Кемал Ататүрк чөлөөлөх дайныг удирдан ялснаар 1923 онд одоогийн Бүгд Найрамдах Турк Улс байгуулагдсан.

Хөл бөмбөгийн холбоо, Олимпийн хороодод бол Европын улс гэж явдаг. Эдийн засаг, улс төрийнхөө хувьд ч европ тивийн гишүүн гэгдэж, одоогийн байдлаар Европын холбооны гишүүн улс болохоор албан ёсоор нэрээ дэвшүүлээд байна.

[засварлах] Нэр

Турк хэл дээрх улсын албан ёсны нэр нь, Türkiye (Түркие). Энэ нь хоёр үенээс бүтдэг бөгөөд, эхний Түрк гэдэг нь 8-р зууны Түрэгийн хаант улсын үеийн Орхон бичигт тэмдэглэгдсэн "Түрүк" эсвэл "Түрүг" гэсэн үгтэй нийцдэг бөгөөд, 8-р зуунаас хойш энэ нэрээр өөрсдийгөө нэрлэсээр ирсэн юм. Удаах үе -ие нь Араб хэлний -ияя, Грек, Латин хэлний -иа, Орос хэлний -ия гэдэгтэй дүйх Монголчилбол "-ын газар", "орон" гэсэн утгатай дагавар юм.

[засварлах] Боловсрол

Ерөнхий боловсролын сургууль (ilk öğretim okulu) нь найман жилтэй. Их дээд сургуульд элсэн сурагчид нь гурван жилийн ахлах сургуулийг дүүргэх хэрэгтэй. Гэхдээ 2004 оны 9-н сараас хойш сургуульд орсон бол 3 биш 4-н жил ахлах сургуульд суралцах хэрэгтэй. Мөн сургуулиас өмнөх боловсрол олгох цэцэрлэг бий. Хувийн сургуулиуд бас бий боловч цөөн. Сурагчын нэг сард төлөх ёстой сургалтын төлбөр, болон хоол, дотуур байрны зардал нь дундаж сарын цалинтай дүйцэхүйц байдаг байна.

[засварлах] Спорт　

Турк улсын хамгийн их өргөн дэлгэр спорт бол хөлбөмбөг юм. Мэргэжлийн хөл бөмбөгийн лиг нь дээд (Супер лиг), дунд, доод гэсэн 3 ангилалтай ба 18 баг байна. Түүнээс гадна сонирхогчдын клубүүд маш олон бий. Хөлбөмбөгийн багуудын харьяалагдах клүбүүд нь бүх төрлийн спортын багтай байх нь олонтой. Иймд сагсан бөмбөг, волейболын багууд хөл бөмбөгийн багтайгаа ижил нэртэй байх нь гайхах явдалгүй.

[засварлах] Зургийн цомог

Мустафа Кемаль Ататюрк
Anitkabir.HB.jpg

[засварлах] Эшлэл

↑ Иш татахад гарсан алдаа: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named WB-GDP-PPP
↑ The World Bank: GDP, PPP (current international $)
↑ The World Bank: GDP per capita, PPP (current international $)
↑ Иш татахад гарсан алдаа: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named WB-GDP
↑ The World Bank: GDP (current US$)
↑ The World Bank: GDP per capita (current US$)
↑ Human Development Report 2010 (PDF). 2010-11-01-д хандсан.

[засварлах] Гадаад холбоос

Commons: Турк - зураг, дуу, бусад юмс

ү • х • з

Азийн орнууд

Азербайжан¹ · АНЭУ · Армен · Афганистан · Балба · Бангладеш · Бахрейн · Бруней · Бутан · Вьетнам · Гүрж¹ · Египет² · Зүүн Тимор (Тимор-Лесте)³ · Израйль · Индонез³ · Йордан · Ирак · Иран · Йемен · Казахстан¹ · Камбож · Катар · Кипр · Кыргызстан · Кувейт · Лаос · Ливан · Малайз · Мальдив · Монгол · Мьянмар · Оман · Орос¹ · Узбекистан · Пакистан · Саудын Араб · Сингапур · Сири · Хойд Солонгос · Өмнөд Солонгос · Тажикистан · Бүгд Найрамдах Хятад Улс (Тайвань)⁴ · Тайланд · Туркменистан · Турк¹ · Филиппин · Хятад · Шри Ланка · Энэтхэг · Япон

¹ Нутаг дэвсгэрийн ихэнх хэсэг нь Европт оршдог. ² Нутаг дэвсгэр ихэнх хэсэг нь Африкт оршдог.
³ Нутаг дэвсгэр нь бүхэлдээ эсвэл хэсэгчлэн нь Далайн орнуудад оршдог. ⁴ Бүгд Найрамдах Хятад Улс буюу Тайвань нь НҮБ-ийн гишүүн бус.

ү • х • з

Исламын шашинт улсуудын байгууллага (OIC)

[WB-GDP-PPP] Иш татахад гарсан алдаа: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named WB-GDP-PPP

[1] The World Bank: GDP, PPP (current international $)

[2] The World Bank: GDP per capita, PPP (current international $)

[WB-GDP] Иш татахад гарсан алдаа: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named WB-GDP

[4] The World Bank: GDP (current US$)

[5] The World Bank: GDP per capita (current US$)

[6] Human Development Report 2010 (PDF). 2010-11-01-д хандсан.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

Турк

Агуулга

[засварлах] Нэр

[засварлах] Боловсрол

[засварлах] Спорт

[засварлах] Зургийн цомог

[засварлах] Эшлэл

[засварлах] Гадаад холбоос

Хувийн хэрэгсэлүүд

Нэрний зайнууд

Хувилбарууд

Харсан тоо

Үйлдлүүд

Хайх

Залуурдагч

Багаж хэрэгслүүд

Бусад хэлээр