Узбекистан
| Бүгд Найрамдах Узбекистан Улс
O‘zbekiston Respublikasi
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Дуулал: Бүгд найрамдах Узбекстан улсын дуулал (O‘zbekiston Respublikasining Davlat Madhiyasi) |
||||||
| Нийслэл (ихийн их хот) |
Ташкент | |||||
| Албан ёсны хэл | Узбек | |||||
| Зөвшөөрөгдсөн орон нутгийн хэл | Каракалпак, Орос | |||||
| Угсаатны бүтэц (1996) |
80.0% Узбек 5.5% Орос 5.0% Тажик 3.0% Хасаг 2.5% Каракалпак 1.5% Татар 2.5% бусад[1] |
|||||
| Төрийн хэлбэр ба засаг баригч | Ерөнхийлөгчийн засаглалтай бүгд найрамдах | |||||
| - | Ерөнхийлөгч | Ислом Каримов | ||||
| - | Ерөнхий сайд | Шавкат Мирзиёев | ||||
| Хууль тогтоох байгууллага | Дээд Хурал (Олий Мажлис) | |||||
| - | Дээд танхим | Дээд танхим (Сенат) | ||||
| - | Доод танхим | Хуулийн танхим | ||||
| Тусгаар тогтнол | ЗХУ-аас | |||||
| - | Бухар, Коканд, Хива гурван улс тогтож байв. | 1747 он | ||||
| - | Узбекийн ЗСБНУ байгуулагдсан. | 1924 оны 10 сарын 27 | ||||
| - | ЗХУ бутарч, тусгаар тогнолоо тунхагласан. | 1991 оны 9 сарын 1 | ||||
| Нутаг дэвсгэр | ||||||
| - | Талбай | 447,400 км2 (56) | ||||
| - | Үүнээс: Ус (%) | 4.9 | ||||
| Хүн ам | ||||||
| - | Тооцоо (2012) | 29,559,100[2] (45) | ||||
| - | Нягтрал | 61.4 хүн/км2 | ||||
| ДНБ (ХАЧ) | 2010 оны тооцоо | |||||
| - | Нийт | $85.188 тэрбум[3] | ||||
| - | Нэг хүнд | $3,015[3] | ||||
| ДНБ (Нэрлэсэн) | 2010 оны тооцоо | |||||
| - | Нийт | $37.290 тэрбум[3] | ||||
| - | Нэг хүнд | $1,320[3] | ||||
| ОТББИ (2000) | 26.8 ▼ 0.21 (бага) (95) | |||||
| ХХИ (2010) | ▲ 0.617[4] (дундаж) (102) | |||||
| Мөнгөн тэмдэгт | Узбек сөм (UZS) |
|||||
| Цагийн бүс | +5 | |||||
| Замын хөдөлгөөн | баруун | |||||
| Интернетийн АДН | .uz | |||||
| Утасны дугаар | 998 | |||||
Бүгд Найрамдах Узбекистан Улс (узб. O'zbekiston Respublikasi, узб. Ўзбекистон Республикаси) — Дундад Азид оршдог далайгаас давхар хашигдсан улс. Казахстан, Кыргызстан, Тажикистан, Афганистан, Туркменистантай хил залгадаг. Нийслэл - Ташкент.
Дэвсгэр нутгийн талбай - 447,400 км2, хүн амын тоо - 29,559,100[2]. 2000 оны байдлаар хүн амын 79.1% нь Узбек, 4.9% нь Орос, 4.78% нь Тажик, 4.1% нь Хасаг байна.[5] Албан ёсны хэл - Узбек хэл. 1992 оноос хэлээ тэмдэглэхэд Кириллийг больж Латин үсэг хэрэглэхээр тогтсон. Түрэг бүлгийн хэлтнээс Узбекууд 3-р олон тоотон гэдэг. Яс үндэсээ дагаад хүн амын 93% нь Исламын, 4% нь Үнэн алдартны шүтлэгтэй.
16-р зуунаас одоогийн нутагтаа Узбекууд мандаж явсан ч 19-р зуунд Оросын эрхэнд оржээ. 1924 онд ЗХУ-ын бүрэлдэхүүнд Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Узбек Улс байгуулагдаж байв. ЗХУ-ын бутралаар 1991 онд тусгаар тогтнож бүрэн эрхт болсон.
[засварлах] Бусад холбогдол
[засварлах] Зүүлт
- ↑ CIA – The World Factbook. Cia.gov. January 28, 2011-д хандсан.
- ↑ 2.0 2.1 Official population estimation 2012-01-01. Stat.uz (2012-01-23). Retrieved on 2012-03-13.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 Uzbekistan. International Monetary Fund. April 21, 2010-д хандсан.
- ↑ Human Development Report 2010. United Nations (2010). November 5, 2010-д хандсан.
- ↑ Этнический атлас Узбекистана. — Библиотека Центра экстремальной журналистики — Москва
| Азийн орнууд |
|---|
| Азербайжан1 · АНЭУ · Армен · Афганистан · Балба · Бангладеш · Бахрейн · Бруней · Бутан · Вьетнам · Гүрж1 · Египет2 · Зүүн Тимор (Тимор-Лесте)3 · Израйль · Индонез3 · Йордан · Ирак · Иран · Йемен · Казахстан1 · Камбож · Катар · Кипр · Кыргызстан · Кувейт · Лаос · Ливан · Малайз · Мальдив · Монгол · Мьянмар · Оман · Орос1 · Узбекистан · Пакистан · Саудын Араб · Сингапур · Сири · Хойд Солонгос · Өмнөд Солонгос · Тажикистан · Бүгд Найрамдах Хятад Улс (Тайвань)4 · Тайланд · Туркменистан · Турк1 · Филиппин · Хятад · Шри Ланка · Энэтхэг · Япон |
| 1 Нутаг дэвсгэрийн ихэнх хэсэг нь Европт оршдог. 2 Нутаг дэвсгэр ихэнх хэсэг нь Африкт оршдог. 3 Нутаг дэвсгэр нь бүхэлдээ эсвэл хэсэгчлэн нь Далайн орнуудад оршдог. 4 Бүгд Найрамдах Хятад Улс буюу Тайвань нь НҮБ-ийн гишүүн бус. |
| Исламын шашинт улсуудын байгууллага (OIC) |
|---|
| Азербайжан | Алжир | АНЭУ | Афганистан | Бангладеш | Бахрейн | Бенин | Бруней | Буркина Фасо | Габон | Гайана | Гамби | Гвиней | Гвиней Биссау | Египет | Жибути | Зааны ясан эрэг | Индонез | Ирак | Иран | Йемен | Йордан | Казахстан | Камерун | Катар | Комор | Кувейт | Кыргызстан | Ливан | Ливи | Мавритан | Малайз | Мали | Мальдив | Марокко | Мозамбик | Нигер | Нигери | Оман | Пакистан | Палестин | Саудын Араб | Сенегал | Сири | Сомали | Судан | Суринам | Сьерра-Леоне | Тажикистан | Того | Тунис | Турк | Туркменистан | Уганда | Узбекистан | Чад |