Балба
| Холбооны Бүгд Найрамдах Ардчилсан Балба Улс सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल
Санхъяа Лохтантрик Ганатантра Непал |
||||||
|
||||||
| Уриа: Эх, эх орон хоёр диваажингаас ч эрхэм (जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी) | ||||||
| Төрийн дууллын нэр: Зуу зуун цэцэгсээр (सयौं थुँगा फूलका Саяун Тюнга Пюол Ка) |
||||||
.svg) |
||||||
| Нийслэл + их | Катманду | |||||
| Албан хэл | Балба хэл | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Зөвшөөрөгдсөн орон нутгийн хэл | Ялгаатай 100 хэл | |||||
| Ард түмэн (1998 он) |
15.5% Чтери 12.5% Бахун 72% бусад зуу гаруй нийгмийн бүлэг |
|||||
| Төр засаг | Холбооны ба Бүгд найрамдах | |||||
| - | Ерөнхийлөгч | Рам Баран Ядав | ||||
| - | Ерөнхий сайд | Бабурам Баттарай | ||||
| Улсын хурал | Хууль тогтоох хурал | |||||
| Төрт улсын нэгдэл | ||||||
| - | Вант улс тунхаглагдсан | 1768 оны 12 сарын 21 | ||||
| - | Улс тунхаглагдсан | 2007 оны 1 сарын 15 | ||||
| - | Бүгд найрамдах улс тунхаглагдсан | 2008 оны 5 сарын 28 | ||||
| Дэвсгэр газар | ||||||
| - | Бүхэлдээ | 147,181 км2 (94) | ||||
| - | Гадаргын ус (%) | 2.8 | ||||
| Хүн ам | ||||||
| - | Тооцоо (2010) | 29,331,000[1] (40) | ||||
| - | Тооллого (2011) | 26,620,000 | ||||
| - | Нягт сийрэг | 199.3 хүн/км2 | ||||
| ДНБ (ХАЧТ) | 2010 оны тооцоо | |||||
| - | Бүгд | $35.813 тэрбум[2] | ||||
| - | Нэг хүнд | $1,270[2] | ||||
| ДНБ (Нэрлэсэн) | 2010 оны тооцоо | |||||
| - | Бүгд | $15.836 тэрбум[2] | ||||
| - | Нэг хүнд | $562[2] | ||||
| ОТББИ (2003) | 47.2 (өндөр) | |||||
| ХХИ (2007) | ▲ 0.553[3] (дундаж) (144) | |||||
| Мөнгөний нэгж | Балба Рупи (NPR) | |||||
| Цагийн бүс | +5:45 | |||||
| Замын хөдөлгөөн | зүүн | |||||
| Домэйн нэр | .np | |||||
| Утасны томьёо | 977 | |||||
Балба (Балба: नेपाल Непал), албан ёсоор Холбооны Бүгд Найрамдах Ардчилсан Балба Улс, хуучнаар Балбын Вант улс нь Гималайн нуруу болон түүний өвөр бэлээр сунаж орших, далайд гарцгүй өмнөд Азийн орон юм. Хойгуураа Хятад, бусад талаараа Энэтхэг улсуудтай хиллэдэг. 147,181 ам дөрвөлжин километр нутаг дэвсгэртэй, 30 шахам сая хүнтэй, дэлхийн 62 дахь хүн шигүү суурьшсан улс юм. Катманду хот нь нийслэл бөгөөд хамгийн том хотжилтийн төв юм.
Дэлхийн хамгийн өндөр 10 уулын оргилын 8 оргилд авирах бол Балбад очиж болно. Дэлхийн дээвэр хэмээгдэх Жомолунгма оргилийг Балба хэлэнд Сагармата хэмээдэг. Дийлэнх олонхоороо Хинду шашныг шүтдэг. Балбын Лүмбини хотод Шагжамүни Бурхан мэндэлсэн.
Балба, Хятадын хил дээр дэлхийн хамгийн өндөр оргил 8848 м Жомолунгма байдаг. Нутгийн өмнөд хэсэгт дундаж температур I сард +15°С, дулаан VII сард +30°С хүрнэ. Уулархаг хэсэгтээ хүйтэн, өндөр ууланд байнгын хүйтэн. Жилдээ 2000 мм-ээс дээш тунадас унана. Өмнөд хэсэгт нь тропикийн ой тархсан, уулын дунд хэсгээр өргөн навчит ба шилмүүст ой, 4500 м-ээс дээш альпийн нуга, нүцгэн хад, мөнх цас, мөсөн голтой.
Хүн ам нь олон ястан, овгоос бүрэлдэх бөгөөд тэдгээрээс олонх нь балба, гурунги, невар, таманги, магар, кират зэрэг юм. Албан ёсны хэл нь Балба.
Балба нь феодалын харилцаа ноёрхсон хөдөө аж ахуйн орон. Нийгмийн нийт бүтээгдэхүүний 70 орчим хувийг хөдөө аж ахуй гаргадаг. Хөдөө аж ахуйд буудай, эрдэнэ шиш, хөх тариа, арвай, шар будаа, гурвалжин будаа, тропикийн ойд чихрийн нишингэ, жут, тослог ургамал, тамхи, цайны бут тариалдаг. Хүнсний ногооны ба үр жимсний аж ахуй эрхэлнэ.
Одос, сарлаг, хонь, ямаа, гахай өсгөдөг. Аж үйлдвэрийн хөгжлөөр дорой. Нүүрс, төмрийн хүдэр, гялтгануур, догшин шүү болон хөдөө аж ахуйн түүхий эдийг гар үйлдвэрийн аргаар боловсруулдаг. Чихэр, тамхи, хөвөн, бөс даавуу, жут, тутарга цэвэрлэх фабрик, завод ажилладаг. Металл боловсруулах, гэр ахуй ба гар урлалын үйлдвэртэй. Гадаадад жут, жутийн эдлэл, үр тариа, чихрийн нишингэ, тамхи, ноос, арьс, эмийн ургамал гаргадаг.
Зүүлт [засварлах]
- ↑ Department of Economic and Social Affairs Population Division (2009). "World Population Prospects, Table A.1" (PDF). Retrieved on 12 March 2009.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Nepal. International Monetary Fund. 21 April 2011-д хандсан.
- ↑ Human Development Report 2009. Human development index trends: Table G. The United Nations. 5 October 2009-д хандсан.
| Азийн орнууд |
|---|
| Азербайжан1 · АНЭУ · Армен · Афганистан · Балба · Бангладеш · Бахрейн · Бруней · Бутан · Вьетнам · Гүрж1 · Египет2 · Дорно Тимор3 · Израйль · Индонез3 · Йордан · Ирак · Иран · Йемен · Казахстан1 · Камбож · Катар · Кипр · Кыргызстан · Кувейт · Лаос · Ливан · Малайз · Мальдив · Монгол · Мьянмар · Оман · Орос1 · Узбекистан · Пакистан · Саудын Араб · Сингапур · Сири · Хойд Солонгос · Өмнөд Солонгос · Тажикистан · Тайвань4 · Тайланд · Туркменистан · Турк1 · Филиппин · Хятад · Шри Ланка · Энэтхэг · Япон |
| 1 Нутаг дэвсгэрийн ихэнх хэсэг нь Европт оршдог. 2 Нутаг дэвсгэр ихэнх хэсэг нь Африкт оршдог. 3 Нутаг дэвсгэр нь бүхэлдээ эсвэл хэсэгчлэн нь Далайн орнуудад оршдог. 4 Бүгд Найрамдах Хятад Улс буюу Тайвань нь НҮБ-ийн гишүүн бус.  |
 |
Энэ өгүүлэл хэт богино байна. Үүнийг өргөжүүлж Википедиад туслаарай. |
