Jump to content

Аризона

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь
Аризона Муж Улс
State of Arizona
{{{нэр}}} муж улсын далбаа {{{нэр}}} муж улсын сүлд
[[{{{нэр}}} муж улсын далбаа|Далбаа]] [[{{{нэр}}} муж улсын сүлд|Сүлд]]
Хоч(нууд): The Grand Canyon State (Гранд Каньоны муж улс),
The Copper State (Зэсийн муж улс)
Уриа: Ditat Deus ("Бурхан баяжуулна")
{{{нэр}}} муж улсыг тодруулсан АНУ-ын газрын зураг
{{{нэр}}} муж улсыг тодруулсан АНУ-ын газрын зураг
Албан ёсны хэл англи
Ярьдаг хэлнүүд англи (74.1%)
испани (19.5%)
Навахо (1.9%)
НийслэлФиникс
Хамгийн том хотФиникс
Хамгийн том хотуудын бөөгнөрөлФиниксийн метрополитан бүс
Нутаг дэвсгэр АНУ-д 6-д орно
 - Нийт295,254 км²
 - Өргөн500 км
 - Урт645 км
 - Усны эзлэх %0.32
 - Өргөрөг31° 20′ N - 37° N
 - Уртраг109° 3′ W - 114° 49′ W
Хүн ам АНУ-д 16-д орно
 - Нийт6,338,755 (2007 оны тооцоо)[1]
 - Нягтшил21.54/км²
АНУ-д 33-д орно
Өндөр 
 - Хамгийн өндөр цэг Хамфрийс оргил[2]
3,851 м
 - Дундаж1,250 м
 - Хамгийн нам цэгКолорадо гол[2]
22 м
АНУ-д нэгдсэн  1912 оны хоёрдугаар сарын 14 (48)
Амбан захирагчЖанет Наполитано (АН)
Дэд захирагчБайхгүй[3]
АНУ-ын сенатчид Жон МакКэйн (БНН)
Жон Кил (БНН)
Конгрессын төлөөлөгчид 4 БНН ба 4 АН ([[{{{нэр}}} муж улсаас АНУ-ын Конгресст сонгогдсон төлөөлөгчид|Жагсаалт]])
Цагийн бүс Уулын: UTC-7
Товчлолууд AZ Ariz. US-AZ
Вэбсайтwww.az.gov

Аризона (Англи: Arizona, навахо Hoozdo Hahoodzo) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын Баруун Өмнөд бүсэд оршдог АНУ-ын муж улс. Нийслэл бөгөөд хамгийн том хот нь Феникс. Хоёрдахь том хот нь Таксон бөгөөд үүний дараа Фениксийн бүсийн дөрвөн хот, тухайлбал Меза, Чандлер, Глендэйл, Скоттсдэйл хотууд орно.[4]

Аризона 1912 оны хоёрдугаар сарын 14-нд Холбоонд нэгдсэн, АНУ-ын эх газрын муж улсуудаас хамгийн сүүлийн буюу 48 дахь муж улс болсон.[5] Аризона нь цөлийн уур амьсгал, ялангуяа халуун зун, өнтэй өвлөөрөө нэртэй. Гэвч хойд зүгт байх өндөрлөг нутгаараа цөлөөс сэрүүн уур амьсгалтай нарсан ой, уул нуруудтай. 2006 оны долдугаар сарын 1-ний хүн амын тооцоогоор Аризона хүн амын өсөлтөөр АНУ-д тэргүүлж, Невадаг гүйцэж түрүүлжээ.

Аризона нь Дөрвөн өнцгийн (Four Corners) муж улсуудын нэг юм. Аризона Нью-Мексико, Юта, Невада, Калифорни муж улсуудтай хиллэдэг бөгөөд Колорадо муж улстай нэг үзүүрээрээ нийлдэг. Түүнчлэн Мексикийн Сонора, Баха Калифорни муж улсуудтай хил залгадаг. Аризонад Гранд Каньоноос гадна олон ой мод, үндэсний парк, дурсгалт газар, индианы нөөц газар байдаг билээ.

  1. http://www.census.gov/popest/states/NST-ann-est.html 2007 Population Estimates
  2. 1 2 "Elevations and Distances in the United States". U.S Geological Survey. April 29, 2005. Эх хувилбараас архивласан: Зургадугаар сар 1, 2008. Татаж авсан: Аравдугаар сар 17, 2008. {{cite web}}: Check date values in: |archive-date= (help); Unknown parameter |accessmonthday= ignored (help); Unknown parameter |accessyear= ignored (|access-date= suggested) (help)
  3. Амбан захирагчийн албан тушаалд хүн сонгогдоогүй үед Аризонын Төрийн нарийн бичгийн дарга үүрэг гүйцэтгэнэ.
  4. http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_cities_in_Arizona_%28by_population%29
  5. Arizona
  • Bayless, Betsy, 1998, Arizona Blue Book, 1997-1998. Phoenix, Arizona.
  • McIntyre, Allan J., 2008, The Tohono O'odham and Pimeria Alta. Charleston, SC: Arcadia Publishing, (ISBN 978-0-7385-5633-8)
  • Miller, Tom (editor), 1986, Arizona: The Land and the People. Tucson, AZ: University of Arizona Press. (ISBN 0-8165-1004-0)
  • Thomas, David M. (editor), 2003, Arizona Legislative Manual. In [1]. Phoenix, AZ: Arizona Legislative Council. Google Print. Retrieved January 16 2006.
  • Trimble, Marshall, 1998, Arizona, A Cavalcade of History. Tucson, AZ: Treasure Chest Publications. (ISBN 0-918080-43-6)

Засгийн газрын албан ёсны цахим сүлжээ

[засварлах | кодоор засварлах]

Аялал жуулчлалын мэдээлэл

[засварлах | кодоор засварлах]
  1. Arizona
  2. Arizona History Timeline 1862-1962 by USAStatesDates[permanent dead link]