Зүчи

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт

Зүчи (кр-тат. Cuçi, 1180 оны орчим – 1227) нь Их Монгол Улсыг үндэслэгч Чингис хаан болон их хатан Бөртэ нарын дундаас төрсөн дөрвөн хүүгийн ахмад нь юм. Тэрээр анх 1207 онд баруун гарын цэрэг удирдан ойн иргэн, хиргис, хорь түмэнд зэрэг байгаль нуураас баруун тийш орших улс аймгуудыг байлдан дагуулсан. Улмаар 1211-1217 оны орчимд Алтан улстай хийсэн аян дайнд оролцож явсан. 1218 онд Хиргис, Хорь Түмэдийн бослогыг дарсан. Улмаар 1219-1225 оны хооронд Хорезмыг дайлахад оролцжээ. Чингис хаан нутаг буцах болоход түүнд цэрэг таслан өгөөд Эрчис мөрнөөс баруун тийш бүх газрыг өгч, дайлуулах зарлиг буулгасан байдаг. Гэхдээ тэрбээр өвчиний учир 1225-1226 оны орчимд наснаас нөгчсөн.

Гэр бүл[засварлах | edit source]

Эцэг: Чингис хаан

Эх: Бөртэ хатан

Хатад:

Хэрэйдийн Нихтимиш үжин: Сорхагтани бэхийн эгч.

Хонгирадын Сартаг хатан: Хонгирадын Даритай ноёны охин.

Хонгирадын Ухаа үжин: Хонгирадын Элчи ноён охин.

Хөвгүүд:

Зүчи дор хаяж 14 хүү[1], нэг охинтой байв:

  1. Орд (1204-1280)
  2. Бат (c. 1205-1255)
  3. Бэрх, Алтан Ордыг 1257-1267 онд захирсан хаан[2]
  4. Бэрхэчир
  5. Шибан
  6. Тангад
  7. Бувал. Ногай ханы өвөг эцэг.
  8. Чулуун
  9. Шинхүр
  10. Чимбай
  11. Мухаммед
  12. Удур
  13. Туг-төмөр, Их Ордын сүүлчийн хаадын өвөг.
  14. Шингүм

Охин нь Алмаликийн захирагч Чарлүктэй гэрлэжээ.

Эшлэл[засварлах | edit source]

  1. H.H.Howorth-History of the Mongols, part.II div.II, p.35
  2. Дэвид Морган, The Mongols, p. 224