Тюмень
Тюмень | |
|---|---|
 Тюменийн Дурлагсдын гүүр | |
_(2005).png) Далбаа  Сүлд | |
 Интерактив газрын зураг | |
  Тюмень Байршил: Тюмень  Тюмень Тюмень (Тюмень муж) | |
| Солбицол: 57°09′N 65°32′E / 57.150°N 65.533°EСолбицол: 57°09′N 65°32′E / 57.150°N 65.533°E | |
| Улс | Орос |
| Холбооны субъект | Тюмень муж[1] |
| Байгуулагдсан | 7 сарын 29, 1586[2] |
| Засаг захиргаа | |
| • Захиргааны дарга[3] | Руслан Кухарук[3] |
| Газар нутаг | |
• Нийт | 698 км2 (269 бээр2) |
| Өндөр | 102 м (335 фут) |
| Хүн ам | |
| • Нийт | 581,907 |
| • Тооцоо (2025)[6] | 744,554 (+28%) |
| • Байр | 25-д (2010 онд) |
| • Нягтрал | 830/км2 (2,200/бээр2) |
| • Харьяалагдах нэгж | Тюмень хот[1] |
| • Нийслэл | Тюмень муж,[4] Тюменийн район[1] |
| • Хотын тойрог | Тюмень хотын тойрог[7] |
| • Нийслэл | Тюмень хотын тойрог,[7] Тюменийн хотын район[7] |
| Цагийн бүс | UTC+5 (Екатеринбургийн цаг  [8]) |
| Шуудангийн код[9] | 625000 |
| Залгах код(ууд) | +7 3452[10] |
| OKTMO ID | 71701000001 |
| Баярын өдөр | 7 сарын сүүлийн ням гараг[2] |
| Вэб сайт | www |
Тюмень (сибирийн татараар Цимкетора, оросоор Тюме́нь) — Оросын Холбооны Улсын Тюмень мужийн төв хот.
2025 оны байдлаар 872 077 хүн оршин суудаг Орос улсын 18 дахь том хот бөгөөд оросуудын Сибирь дэх анхны хот. Тура гол дээр оршдог.
Нэршил
[засварлах | кодоор засварлах]Монгол цэргийн тогтолцооны нэгж болох "Түмэн" гэсэн үгнээс гаралтай гэж судлаачид үздэг.
Газар зүйн байршил
[засварлах | кодоор засварлах]Тюмень хот Баруун Сибирийн өмнөд хэсэгт, Тобол голын зүүн цутгал болох Тура голын эрэг дээр оршдог. Курган хот хүртэл 205 км, Екатеринбург хот 325 км, Тобольск хот 246 км, Челябинск хот 437 км, Омск хотоос 625 км, Москва хотоос 2163 км, Санкт-Петербург хүртэл 2555 км зайд оршдог.
Хүн ам
[засварлах | кодоор засварлах]| 1624 | 1741 | 1856 | 1859 | 1868 | 1869 | 1897 | 1912 | 1913 | 1923 | 1931 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 479 | ↗4160 | ↗11 200 | ↗13 186 | ↗14 408 | ↘13 824 | ↗29 500 | ↗32 236 | ↗39 200 | ↗43 426 | ↗57 970 |
| 1933 | 1937 | 1939 | 1956 | 1959 | 1962 | 1967 | 1970 | 1973 | 1975 | 1982 |
| ↗64 600 | ↗76 478 | ↗79 205 | ↗125 000 | ↗150 195 | ↗174 000 | ↗240 000 | ↗268 526 | ↗299 000 | ↗330 000 | ↗387 000 |
| 1985 | 1986 | 1987 | 1989 | 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1997 |
| ↗430 000 | ↗432 000 | ↗456 000 | ↗476 869 | ↗486 000 | ↗494 000 | ↗496 000 | ↘493 000 | ↘491 000 | ↗492 000 | ↗499 000 |
| 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2009 |
| ↗500 000 | ↗503 800 | ↘503 400 | ↘500 200 | ↗510 719 | ↘510 700 | ↘510 300 | ↗538 300 | ↗542 500 | ↗549 900 | ↗570 349 |
| 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2021 |
| ↗581 907 | ↘581 800 | ↗609 650 | ↗634 171 | ↗679 861 | ↗697 037 | ↗720 575 | ↗744 554 | ↗768 358 | ↗788 666 | ↗847 488 |
| 2023 | 2024 | |||||||||
| ↗855 618 | ↗861 098 |
Гадаадын өргөмжит консулын газрууд
[засварлах | кодоор засварлах]- Беларусийн Өргөмжит консул (ул. Достоевского, 7)
- Казахстаны Өргөмжит консул (ул. Первомайская, 23)
- БНХАУ-ын Өргөмжит консул
- БНСУ-ын Өргөмжит консул (ул. 25 Октября, 25).
Зураг
[засварлах | кодоор засварлах]
Уур амьсгал
[засварлах | кодоор засварлах]| Цаг уурын мэдээлэл: Тюмень (1991–2020, туйлын үе 1885–одоо) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Сар | 1 сар | 2 сар | 3 сар | 4 сар | 5 сар | 6 сар | 7 сар | 8 сар | 9 сар | 10 сар | 11 сар | 12 сар | Жил |
| Макс. Температур °C (°F) | 5.6 (42.1) |
7.3 (45.1) |
17.1 (62.8) |
30.7 (87.3) |
34.9 (94.8) |
36.8 (98.2) |
38.0 (100.4) |
37.4 (99.3) |
31.2 (88.2) |
24.1 (75.4) |
12.8 (55.0) |
9.0 (48.2) |
38.0 (100.4) |
| Дундаж дээд °C (°F) | −11.0 (12.2) |
−7.7 (18.1) |
0.4 (32.7) |
10.0 (50.0) |
18.5 (65.3) |
23.1 (73.6) |
24.4 (75.9) |
21.6 (70.9) |
15.2 (59.4) |
7.5 (45.5) |
−3.2 (26.2) |
−9.2 (15.4) |
7.5 (45.5) |
| Өдрийн дундаж °C (°F) | −15.1 (4.8) |
−12.9 (8.8) |
−4.9 (23.2) |
4.3 (39.7) |
12.0 (53.6) |
17.0 (62.6) |
18.7 (65.7) |
16.1 (61.0) |
10.0 (50.0) |
3.3 (37.9) |
−6.6 (20.1) |
−12.9 (8.8) |
2.4 (36.3) |
| Дундаж доод °C (°F) | −19.2 (−2.6) |
−17.6 (0.3) |
−9.8 (14.4) |
−0.8 (30.6) |
5.8 (42.4) |
11.1 (52.0) |
13.4 (56.1) |
11.2 (52.2) |
5.6 (42.1) |
−0.2 (31.6) |
−9.9 (14.2) |
−16.6 (2.1) |
−2.2 (28.0) |
| Мин. температур °C (°F) | −46.2 (−51.2) |
−43.7 (−46.7) |
−38.4 (−37.1) |
−23.2 (−9.8) |
−10.2 (13.6) |
−1.9 (28.6) |
0.7 (33.3) |
−1.0 (30.2) |
−8.6 (16.5) |
−26.7 (−16.1) |
−41.0 (−41.8) |
−49.2 (−56.6) |
−49.2 (−56.6) |
| Дундаж хур тунадас см (инч) | 21 (0.8) |
15 (0.6) |
22 (0.9) |
24 (0.9) |
44 (1.7) |
61 (2.4) |
86 (3.4) |
60 (2.4) |
45 (1.8) |
37 (1.5) |
34 (1.3) |
25 (1.0) |
474 (18.7) |
| Average extreme snow depth см (инч) | 32 (13) |
40 (16) |
37 (15) |
8 (3.1) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
1 (0.4) |
9 (3.5) |
22 (8.7) |
40 (16) |
| Бороотой өдөр | 0.4 | 0.2 | 2 | 9 | 16 | 17 | 17 | 19 | 19 | 13 | 4 | 0 | 117 |
| Цастай дундаж өдөр | 24 | 19 | 15 | 8 | 4 | 0.2 | 0 | 0 | 2 | 11 | 20 | 23 | 126 |
| Дундаж харьцангуй чийгшил (%) | 80 | 76 | 70 | 62 | 58 | 65 | 72 | 77 | 77 | 77 | 80 | 80 | 73 |
| Сарын дундаж нартай цаг | 68.2 | 123.2 | 167.4 | 243.0 | 272.8 | 300.0 | 328.6 | 238.7 | 165.0 | 102.3 | 69.0 | 55.8 | 2,134 |
| Эх сурвалж 1: Pogoda.ru.net[11] | |||||||||||||
| Эх сурвалж 2: Climatebase (нар, 1933–2011)[12] | |||||||||||||
Цахим холбоос
[засварлах | кодоор засварлах]
Эшлэл
[засварлах | кодоор засварлах]- 1 2 3 4 Эш татахад гарсан алдаа: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "Ref446". - 1 2 "Charter of Tyumen (city proper) January 1, 2010. The Tyumen City Administration". Татаж авсан: 2010-05-11.[permanent dead link]
- 1 2 "Неожиданный поворот: на должность врио главы администрации Тюмени назначили Руслана Кухарука". May 31, 2018.
- 1 2 Эш татахад гарсан алдаа: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "Geography". - ↑ Оросын Холбооны Улсын Статистикийн Алба (2011). Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1 [2010 оны Бүх Оросын хүн амын тооллого, 1-р боть]. Всероссийская перепись населения 2010 года [2010 оны Бүх Оросын хүн амын тооллого] (Орос хэлээр). Холбооны Улсын Статистикийн Алба.
- ↑ Script error: No such module "Cite Q".
- 1 2 3 Эш татахад гарсан алдаа: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "Ref447". - ↑ "Об исчислении времени". Официальный интернет-портал правовой информации (Орос хэлээр). 2011-07-03. Татаж авсан: 2019-01-19.
- ↑ Почта России. Информационно-вычислительный центр ОАСУ РПО. (Russian Post). Поиск объектов почтовой связи (Шуудангийн объект хайх) (Орос хэлээр)
- ↑ "Population of Tyumen (city proper)January 1, 2010. The City Government of Tyumen". Эх хувилбараас архивласан: Долдугаар сар 26, 2009. Татаж авсан: May 11, 2010.
{{cite web}}: Check date values in:|archive-date=(help) - ↑ "Tyumen Climate" (Орос хэлээр). Цаг агаар ба уур амьсгал (Погода и климат). Архивласан огноо Арванхоёрдугаар сар 8, 2015. Татаж авсан: Зургаадугаар сар 1, 2026.
- ↑ "Tjumen (Tyumen) Climatological Normals 1933–2011". Climatebase. Эх хувилбараас архивласан: 2015-12-08. Татаж авсан: 2026-06-01.