Долган ястан

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Долган угсаатан
Dolgan wh reeinder.jpg
Цаа бугын аж ахуйт (цаатан) Долган эр
(20-р зууны эхэн үеийн зураг)
Бүгд тоо
8 мянга гаран
Төвлөрсөн газар орон
Flag of Russia.svg Орос 7,885 [1]
түүн дотор Красноярын хязгаар 5,805
түүн дотор Саха 1,272
Хэл аялгуу

Долган хэл, Орос хэл

Шашин шүтлэг

Үнэн алдартны шашин, Бөө мөргөл

Төрөл ард түмэн

Саха (Якут)

Долган (өөрсдийн нэрийдлэг нь долган, тыа-кихи, саха)[2][3] — олонх нь ОХУ-ын Красноярын хязгаарын умард далайтай залгадаг Таймыр районд аж төрөн суудаг язгуураасаа Түрэг бүлгийн Долган хэлээр ярилцдаг цөөн тоот угсаатны нийтлэг.

Долган хэл Саха хэл («зах хэл»; бур. «заха хэлэн»; бас Якут хэл гэж мэддэг)-тэй төстэйн учир заримдаа тус хэлний аялгуу гэж тодорхойлдог. Долганы гарлыг угаас тусдаа байсан эсвэл Сахагийн хойд тасархай гэж хоёр янзаар таамагладаг.

Зөвлөлтийн хүн амын 1926 оны тооллогоор 656 Долган хүн байсан бол 2010 онд Оросын иргэн 7,885 хүн өөрийгөө Долган гэж мэдүүлжээ.[4] 2002 оны тооллогоор бол Красноярын хязгаарт 5805, түүн дотроо Таймыр районд 5517 хүн нь суурьшиж байна. Урьд нь тэд цаатан, гөрөөчин, бөө мөргөлтэй байсан бол одоо үндсэндээ суурин загасчин, цагаан идээ боловсруулдаг ажилтай, Орос хэлээр ярилцдаг, үнэн алдартны шашинтан болсон байдаг.

Зүүлт, тайлбар[засварлах]

  1. 2010 оны хүн амын тооллогын дүн: ОХУ-ын угсаатны бүтэц (Орос хэлээр)
  2. Интернэтэд Орос, Сахагаар бичигдсэн чөлөөт эх үүсвэрүүдээс үзвэл Оросоор "Долган" гэдгийг тэд өөрсдөө "Долгаан", "Дулгаан" гэж бичигдэхээр хэлдэг байж магадгүй. Бас Саха (монг. «зах»; бур. «заха»; Якут гэж бас хэлдэг) угсаатантай хамаардаг талаас нь "Саха" гэх нь байдаг бололтой.
  3. Монголоор олон тоонд тэднийг нэрлэж, бичсэн нь үзэгдээгүй тул тодорхой баримтаар нэг мөр болгож бичих хүртэл олон тооны Долганчууд, Долганууд, Долгад, Долган нар, Долгас зэрэг хэлбэрийн аль нэгээр бичихээс түр татгалзаж байна.
  4. Всесоюзная перепись населения 1926 года.Национальный состав населения по республикам