Георгий Жуков

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Георгий Жуков
1896 оны 12 сарын 1 (1896-12-01)1974 оны 6 сарын 18 (77 насалсан)
RIAN archive 2410 Marshal Zhukov speaking.jpg

Төрсөн газар Стрелковка, Калугийн губерн, Хаант Орос Улс
Нас барсан газар Москва, Зөвлөлт Холбоот Улс
Эх орон Flag of Russia.svg Хаант Орос Улс (1915–1917)
Flag of the Soviet Union (1955-1980).svg Зөвлөлт Холбоот Улс (1917–1957)
Ажиллагаа/салбар Орос Хаант Оросын арми
Red Army flag.svg Улаан арми
Албан үүргийн он жилүүд 1915–1957
Цол Зөвлөлт Холбоот Улсын Маршал
Цэргийн удирдах албан тушаал Ленинградын фронт, Баруун фронт, Украйны 1 дүгээр фронт, Беларуссын 1 дүгээр фронт болон бусад
Тулалдаанууд/дайнууд Дэлхийн нэгдүгээр дайн
Оросын иргэний дайн
Халхын голын байлдаан (Номунхан)
Эх орны дайн
Шагналууд Зөвлөлт Холбоот Улсын Баатар (4)
Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Баатар (2)Лениний одон (6)
Улаан тугийн одон
Октябрийн хувьсгалын одон (3)
Суворовын 1-р зэргийн одон (2)
Ялалтын одон (2)
Хүндэт Легион
Virtuti Militari
Хүндэт Легион
Жоржийн Загалмай одон (2)
бусад
Бусад үйл хэрэг "Дурдатгал, бодол" ном, 1969 он.

Георгий Константинович Жуков (1896 оны 12 сарын 26 - 1974 оны 6 сарын 18) нь ЗХУ-ын дөрвөн удаагийн Баатар, БНМАУ -ын Баатар, ЗХУ -ын Эх орны их дайны цуут жанжин, ЗХУ-ын маршал юм. Дайны хатуу ширүүн, аюул гамшигт үед Зөвлөлтийн ард түмэн дотроосоо олон авьяаслаг жанжныг төрүүлсэн билээ. Зөвлөлт Холбоот Улсын маршал Георгий Жуков тэдэн дотроос хамгийн гарамгай нь мөн. Ядуу тариачин гэр бүлээс гарч, жагсаалын цэргээс маршал болтлоо түмэн бэршээлт, мянган адармаат зам туулсан тэрээр ард түмэн цэрэг армийн дотор маш алдартай байлаа.

Амьдрал[засварлах]

Г.Жуков. Хаант оросын армин цэрэгт.1916 он

Георгий Константинович Жуков 1896 оны 12 сарын 26-ны өдөр тариачин гаралтай Константин Артемьевич Жуковын хоёрдугаар хөвгүүн болон төржээ. Бага залуу насандаа ядуу зүдүүгийн зовлон гамшгийг амсаж, нагац ахындаа зарцлагдаж байлаа. Дэлхийн нэгдүгээр дайн эхэлсэн ба 1915 оны наймдугаар сард хаант засгийн армид татагдаж ,Баруун –Өмнөд фронтод байлдаж гарамгай гавьяа байгуулсн тул Георгиевийн 2 загалмайгаар шагнагджээ. 1917 оны 2-р сарын Хувьсгалын үед түүнийг сумангийн цэргийн хорооны даргаар сонгожээ. Октябрийн хувьсгалын дараа Улаан армид элсэн иргэний дайнд оролцож улаан тугийн одонгоор шагнагджээ.

Г.Жуков. Цэргийн курст.1925 он

Тэрээр иргэний дайны үед улаан цэрэг, дараа нь улааны дарга болж явлаа. Хувьсгалын дайсны эсрэг цэргийн хөдөлмөрийн жинхэнэ утга учрыг ойлгосон билээ. Иргэний дайны дараа Жуков Тамбовд гарсан Антоновын тариачны бослогыг дарах ажиллагаанд Тухачевскийн удирдлаган доор батальон захиран оролцсон байна.

Г.Жуков. самарын 7-р морьт дивизийн Бузулукийн 39-р хорооны захирагч.1923 он

Георгий Жуковын цэрэг удирдах өндөр чанар, цэргийн байлдааны ба улс төрийн бэлтгэлийн түвшинг дээшлүүлэх талаар хийж байсан шаргуу чимхлүүр ажлыг ахлах дарга нар нь анхааран ажиглаж байлаа. Г.К.Жуковын командалсан 2—р бригад К.К.Рокоссовскийн Английн пролетари нарын нэрэмжит самарын 7 -р морьт дивизийн бүрэлдэхүүнд багтаж байлаа.Энэ нь түүний ажил байдлын тодорхойлолтоос тод харагдаж байна. Тэр үед дивизийн дарга байсан ирээдүйн ЗХУ-ын маршал К.К.Рокоссовский түүний ажил байдлыг тодорхойлж бичихдээ:

Зориг шийдвэртэй дарга.Их санаачилгатай,санаачилгаа ажилд чадамгай хэрэглэдэг, сахилгатай. Шаардлагатай, тавьсан шаардлагаа заавал биелүүлдэг гэжээ. Дэлхийн хоёрдугаар дайны өмнө Жуков нь Белоруссын цэргийн тойргийн командлагчийн орлогч хүртлээ дэвшсэн байна. Энэ үед Сталины заавраар зохион байгуулсан Их хэлмэгдүүлэлтийн үед удаа дараа буруу үзэл бодолтой гэж хардуулж, нууц мэдээлэд орж байжээ. Жуков үүнийг мэдэж шууд Ардын комиссар Ворошиловт өөрийг нь хилсээр хардан сэжиглэж байгаа тухай захидал бичин өөрийгөө цагаатгуулан авч үлдэж чадсан байна.

Халхын голын байлдаан[засварлах]

Г.Жуков ба Х.Чойбалсан. Халхын гол.1939 он

Халхын голын байлдааны эхний үе шатанд 57-р корпусын захирагч Фекленко захирагчтай зөвлөлтийн цэрэг газар болон агаарт болсон тулалдаануудад удаа дараа ялагдал хүлээн хүн хүч, зэвсэг техникийн хувьд хүнд хохирол учирсан байна. Үүнийг засахын тулд байдлыг газар дээр нь тодруулан яаралтай арга хэмжээ авах армийн бие төлөөлөгчөөр томилох хүнийг Сталин тэргүүтэй зөвлөлтийн дээд удирдлага хэлэлцэх үед маршал Будённый болон Ворошиловын саналаар Белоруссын цэргийн тойргийн командлагчийн орлогч жуковыг томилсон байна. Жуковыг Монголд ирж тулалдааны байдалтай газар дээр нь танилцсаны дараа байдлыг Воршилов илтгэхэд 1939 оны 7-р сарын 11-нд түүнийг 57-р корпусын командлагчаар томилогдсон байна. Халхын голын байлдааны үед Жуков эхний шатанд цэргийн байрлалыг тогтворжуулах, нэмэлт хүчийг яаралтай татах арга хэмжээнүүдийг шууд авч эхэлжээ. Түүнийг командлалыг авсаны дараахан 7 сарын эхээр генерал Комацүбара Мичитароийн захирамжаар японы эзэн хааны явган цэргийн 23-р дивиз Халхын голыг гатлан Баянцагааныг эзлэн аюултай байдал үүсгэсэн байна. Энэ үед Жуков эрс шийдэмгий арга хэмжээ авч Яковлевийн танкийн 11-р бригадыг Баянцагаан дах японы цэргийн түшиц газар луу явган цэргийн дэмжлэггүй давших тушаал гарган агаарын бүх хүч болон артиллерийн ангиудад япончуудыг буудаж бөмбөгдөх тушаал өгсөн байна. Эгзэгтэй үед үүнээс өөр бэлтгэл хүч түүнд байгаагүй бөгөөд энэ эрс шийдвэрийн ачаар япончуудыг Бяанцагаанд бут цохин тэд нарыг дахин Халхын голыг гатлах боломжгүй болгосон.

Ялсан жанжид. Халхын гол. 1939 он

Бэлтгэл хүчээ татсаны дараа 1939 оны 8-р сарын 20 - 31 -ны хооронд генерал Комацүбара Мичитарогийн командалсан 6 -р армийг бүрэн бүслэн бут цохисон юм. Энэхүү тулалдаанд 2 талаас олон мянган цэрэг алагдсан ба шархадсан байна. Түүнийг Зөвлөлт Холбоот Улсын баатар цолоор шагнажээ. (28.8.1939 г., Алтан таван хошуу № 435) ба БНМАУ -ын улаан тугийн одон.

Аугаа Эх орны их дайн өмнө[засварлах]

Халхын голын ялалтын дараа монгол дах Зөвлөлтийн цэргийн армийн 1-р бүлэглэлийн командлагчаар түх хугацаанд ажиллсан байна. Энэ үедээ тэрээр маршал Чойбалсантай нөхөрлөсөн бөгөөд Монголчууд, монгол улсыг насан туршдаа хайрлан хүндэлж байсан юм. Үүний дараа Жуковыг Киевийн цэргийн тойргийн командлагчаар томилсон ба тэрээр Баруун Украйн, Бессарабийг чөлөөлөх аяныг амжилттай удирдсан байна.

Г.Жуков. Бессараби ба Умарт буковиныг чөлөөлөх аян. Кишинев хот.1940 оны 7 сарын 4

1941 оны нэгдүгээр сард Г.К.Жуков Жанжин штабын дарга, Батлан хамгаалах ардын комиссарын орлогч боллоо. Энэ нь түүний хувьд нийт улс орныг батлан Хамгаалах чадлын төлөө хариуцлагатай холбоотой огт ондоо ажил байв. Тэрээр өөрийнх нь хувьд цоо шинэ ажил болох Жанжин Штабын ажилд идэвхийлэн орлоо. Г.К.Жуков оперативийн хувьд үнэхээр гарамгай гэхээс өөр үг ерөөс эс олдоно.

Аугаа Их Эх Орны дайнд[засварлах]

ЗХУ-ын Эх Орны дайн эхлэх хүртэл хороо, бригад, дивиз, корпус командалж 1939 онд Беларуссын цэргийн тойргийн орлогч командлагч, 1940 онд Киевийн цэргийн онцгой тойргийн командлагчЖанжин Штабын дарга 1941 оноос Нөөц, Ленинград, Баруун, Украйны 1, Белоруссын 1-р фронтуудыг командалж алдар цуугаа Европ даяар мандуулжээ. 1940 оны 3-р сард Г.К.Жуковт армийн генерал цол олгож Киевийн цэргийн тойргийн командлагчаар томилсон ба Беларуссын цэргийн тойргийн командлагч армийн генерал Д.Г.Павловтой нягт хамтран ажиллаж байжээ.

Эх орны дайны эхэн үед Жанжин штабын дарга Жуков нь баруун болон баруун өмнөд чиглэлд хийсэн германы давтолгоог няцаахын тулд бололцоотой бүх арга хэмжээнүүдийг авч Баруун өмнөд фронтод удаа дараа очин амжилттай сөрөг довтолгоонуудыг зохион байгуулж байжээ. Гитлер Москва руу хийх довтолгооны чиглэлийг өөрчлөн баруун өмнөд чиглэлээр гол довтолгооноо Киевийн чиглэлд хийхэд тус фронтын командлагч Кирпоносын алдаанаас уламжлан фронтын байдал хүндрэхэд Жуков Киев хотыг дайсанд алдах нь тодорхой боллоо гэж хэнээс ч айлгүй Сталин болон ЗХУКН-ын Төв хорооны Улс төрийн товчооны гишүүдэд мэдэгдсэн байна. Ингэхэд Сталин ихэд уурлан цэргийхэн ажлаа хийж чадахгүй байна гэхэд Жуков Жанжин штабын даргаас огцрох хүсэлтээ гаргажээ. Ингээд түүнийг Нөөц фронтын командлагчаар томилжээ. Жуков Нөөц фронтын командлагч байхдаа зөвлөлтийн цэргийн анхны амжилттай сөрөг давшилтыг Ельня хотын орчимд зохион байгуулан Гитлерийн Москва руу давших гол түшиц газрыг устган Ельнягийн мөргөцөгийн устган Ельня хотыг чөлөөлжээ. Үүний дараа фронтын умарт чиглэлээр германчууд доьтолгоогоо идэвхижүүлэн Ленинградын бүслэлт болжээ. Ленинградын чиглэлд маршал Ворошилов байлдааны ажиллагааг удирдаж чадаагүй тул түүнийг огцруулан оронд Жуковыг томилсон. Жуков Ленинградын фронтын командлагчаар томилогдсон өдрөө шууд Ленинград хотод нисэж очоод шаардлагатай арга хэмжээг авч эхэлжээ. Үүний үр дүнд германы Умард армийн бүлэглэлийн Ленинградыг эзлэхээо хийсэн удаа дараагийн давшилтуудыг тас цохижээ.

1941 оны 9-р сарын 30-д Гитлерийн Москваг эзлэх "Тайфун" ажиллагаа эхэлж, Баруун фронтын командлагч Конев шаардлагатай арга хэмжээг авч чадалгүй байсаар зөвлөлтийн цэрэг Вязьмагийн бүслэлтэнд орж устгагджээ. Ингэж Москвагийн чиглэл дэх зөвлөлтийн цэрэг бут цохиулан Москваг хамгаалах ямар чболомжгүй болсон үед Сталин жуковыг бүслэлтэнд байгаа Ленинградаас дуудан байдлыг газар дээр нь үзэж шаардлагатай арга хэмжээ авахыг тушаасан байна. Улмаар Жуковыг Коневийн оронд Баруун фронтын командлагчаар томилсон байна.Жуков фронтын командлалыг авсаны дараа германы давшиж буй цэргийн эсрэг өөрт байгаа цөөн цэрэг зэвсгийн хүчээр давшилтын гол чиглэлийг эсрэг гол чиглэлүүдэд хаалт, жижиг хориглолтуудыг хийж эхэлсэн нь үр дүнгээ өгч германы давшилтын хурд саарсан байна. Хориглолтын боломжоо ашиглан ар талд гүн ар талаас ирэх нөөц хүчийг бэлтгэн германчуудыг туйлдуулах арга хэмжээнүүдийг авч эхэлжээ. Тэр жил Москвагийн орчмоор аанай л арван нэгдүгээр сарын эхээр шөнөдөө ус зайрмагтаж ,намрын бороо ялихгүй шамаргалж байв.Энэ нь дайсныг яарахад хүргэжээ. Фашист моторжуулсан цуваа нийслэлийн зүг тэмүүлсээр байжээ.Дайсныг ямар ч байсан зогсоох хэрэгтэй байлаа. Баруун фронтын командлагч Жуков тавьсан зорилгодоо хэлбэрэлтгүй хүрэв.

1941 оны 11-р сарын 16-нд үдээс хойш фашистийн хүчтэй эсэргүүцэлтэй тулгарсан 16 -р арми ухрахыг хүсч маршал Б.М.Шапошниковт саналаа тавилаа. Б.М.Шапошников зөвшөөрч, зохих заавар өгсөн байна. Энэ тухай мэдмэгц Г.К.Жуков армийн командлагчид цахилгаан явуулж "Фронтын цэргийг би командалж байна. Цэргийг стратегийн усан сангийн ард татах тушалыг хүчингүй болгож байна. Одоо эзлэн байгаа заагтаа хориглох тушаал өгч байна. Москвагийн дэргэд Германы давшилтыг цөөн цэргийн хүчээр туйлдуулан зогсоож чадсан төдийгүй германы армийг хүчээ шавхан зогссон тэр эгзэгтэй мөчид сөрөг адвшилтыг эхлүүлж чаджээ. Армийн генерал Г.К.Жуков" гэжээ. Москвагийн тулалдааны хамгийн эгзэгтэй үед хийж ялалтыг авчирсан сөрөг довтолгооны тухай "Манай сөрөх довтолгоон амжилт олсон тухайд гэвэл дайралтыг гэнэт хийсэн, тэгэхдээ дайсны хүчээс давуугүй хүчээр хийсэн юм. Байлдааны туршлагатай ч болсон байлаа." гэж хожим Г.К.Жуков дурсчээ.

Олзлогдсон Барс танкны дэргэд

1942 оны зун Гитлерийн дээд ерөнхий командлал Зөвлөлт-германы фронтын нийт шугамаар давшилт хийж чадахгүй болсон тул өмнөд жигүүрээр "Блау" ажиллагааг эхлүүлэн Сталинград, Кавказын нуруу хүртэл давшжээ. Ингэж фронтын байдал дахин хүндэрсэн тул Жуковыг Сталинградын чиглэлд төлөөлөгчөөр томилон явуулсан байна. Жуков Василевскийн хамт Сталинградад германы 6-р армийг бүслэн бут цохих ажиллагааг анх санаачилан төлөвлөсөн байна.

Г.Жуков. Германыг үг дуугүй буун өгөх актанд гарын үсэг зурах ажиллагаа. Берлин хот.1945 оны 5 сарын 8

Жуков нь үүний дараа Ленинградын бүслэлтийг сэтлэх "Оч" ажиллагаа, Курскийн тулалдаан, Днепр мөрнийг гатлах, зүүн Украйныг чөлөөлөх давшилт, Беларуссыг чөлөөлөх "Багратион" ажиллагаа, Болгарыг чөлөөлөх ажиллагаа, Варшавыг чөлөөлөх, Одер мөрөн хүртэл давших ажиллагаа, Берлиныг эзлэх давшилт зэргийг төлөвлөн амжилттай хэрэгжүүлж чадсан зөвлөлтийн цэргийн гарамгай жанжин юм. Жуков нь холбоотонууд болох АНУ, Англи, Францын төлөөлөгч нарын хамт фашистын германы буууж өгөх актанд Берлин хотноо гарын үсэг зурсан гавъяатан бөгөөд 1945 оны 6 сарын 24-д Москва хотод болсон Ялалтын парадыг хүлээж авч байжээ. Дайны дараа Герман дахь Хяналтын Зөвлөлийн дарга, Одессын цэргийн тойргийн командлагч, Батлан хамгаалах яамны сайд зэрэг хэд хэдэн өндөр албан тушаал хашиж байгаад 1957 онд чөлөөндөө гарчээ.

Германыг ялсан Холбоотон гүрнүүдийн цэргийн командлагч нар. Берлин хот.1945 он

Жуков нь ЗХУ-ын төрийн эрхэнд Хрущевийг гарахад гол үүргйин нэгийг гүйцэтгэсэн бөгөөд Берияг баривчлах болон Булганин, Молотов нарыг Хрущевийн эсрэг хуйвалдаан зохион байгуулахад түүний эсрэг зогсон Хрущевийг байр сууриа бэхжүүлэхэд тусалсан байна.

Берлин.1945 он

Маршал Жуковын нэр нөлөө өсөн нэмэгдэж байсан тул түүнээс айсан Хрущев түүнийг Югославт албан ёсны айлчлал хийж байхад Батлан хамгаалах яамны сайд болон бусадалбан тушаалаас зайлуулсан байна. Тэрээр ЗХУКН-ын ТХ-ны Улс төрийн товчооны гишүүнээр зургаахан сар ажилласан билээ. Тэрээр 1974 оны 6 сарын 18 -нд нас баржээ. Түүнийг Кремль чандарлан оршуулсан юм. Г.К.Жуковын гэр музей 1979 онд Монголд байгуулагдсан.

Марка СССР, 1976 г.

Сонирхолтой баримтууд[засварлах]

  • Маршал Жуковыг АНУ, Англи болон барууны орнуудад "Ялалтын маршал" гэж өргөмжилдөг байжээ.
  • Маршал Жуковын дуртгалыг ихэд Хрущев болон Брежнев нарын үед ихэд болгоомжлон хэвлүүлэхгүй байх тал дээр шахалт үзүүлж байсан байна. Брежнев маршалын дуртгалд өөрийн тухай хэсэг оруулах гэж маршалд санал тавьсан боловч маршал нэг армийн улс төрийн газрын дарга хурандаа байлдааны ажиллагаанд нөлөөлөх боломжгүй, тэгээд ч би Брежневийг дайны үед таньдаггүй байсан гэж хэлээд засвар хийгээгүй тул редакцийн зүгээс "Бага газар" гэсэн жижиг хэсгийг оруулсан байна.
  • Түүний дуртгалын эхний хувилбарыг Зөвлөлтийн удирдлага, цэргийнхэн ихэд эмзэглэн хүлээн авч дайны эхэн үеийн ялагдлан тухай үнэнийг өгүүлсэн хэсгүүдэд цензур тавин засуулсан байна.
  • Жуков нь бага ангийн боловсролтой хүн байсан бөгөөд өөрийн төрөлх авъяас чадварын хүчээр маршал болсон хүн юм.
  • Маршал Жуковын музейг дэлхийд анх Монголд байгуулсан бөгөөд одоог хүртэл ОХУ-д түүний музей байдаггүй.
Жуковын музейны өмнө ОХУ ба Монголын Ерөнхийлөгч нар. Улланбаатар хот.2009 он

Эшлэл[засварлах]

Намтар[засварлах]

  • (1989) Afanasiev, Yuri N.: There Is No Other Way. Social Science Publisher and Truth Publisher. 
  • Axell, Albert (2003). Marshal Zhukov. Toronto: Pearson Education Ltd.. 
  • Chaney, Otto P. (1996). Zhukov – Revised Edition. Norman, Oklahoma: University of Oklahoma Press. 
  • Coox, Alvin D. (1985). Nomonhan; Japan Against Russia, 1939 Two volumes. Stanford University Press. 
  • Isaev, Aleksey V. (2006). Георгий Жуков: Последний довод короля (Russian хэлээр). Moscow: Yauza. ISBN 5-699-16564-9. 
  • Shtemenko, Sergei M. (1989). Генеральный штаб в годы войны (Russian хэлээр). Moscow: Voenizdat. 
  • Spahr, William J. (1993). Zhukov: The Rise and Fall of a Great Captain. Novato, CA: Presidio Press. 
  • Thâm, Cố Vân. 10 Đại Tướng soái thế giới. 
  • Vasilevsky, Aleksandr M. (1978). Дело всей жизни (Russian хэлээр). Moscow: Politizdat. 
  • Zhukov, Georgy К. (1965). The Memoirs of Marshal Zhukov. 20 years of victory Jubilee edition. 

Нэмэлт материал[засварлах]

Гадаад холбоосs[засварлах]

Загвар:Wikiquote

Викимедиа зургийн сан:
«Георгий Жуков»
Улс төрийн албан тушаал

Загвар:S-mil

Өмнөх
{{{өмнө}}}
{{{албан_тушаал}}} Дараах
{{{дараа}}}
Өмнөх
{{{өмнө}}}
{{{албан_тушаал}}} Дараах
{{{дараа}}}