Монгол Улсын Ерөнхий Сайд

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Монгол Улс
State emblem of Mongolia.svg


Монгол Улсын
улс төр ба засаглал



Газрын зураг

Монгол Улсын Ерөнхий Сайд нь Монгол улсын гүйцэтгэх засаглалын тэргүүн бөгөөд засгийн газрыг толгойлдог. Монгол улсын ерөнхий сайдыг Улсын Их Хурал томилдог.

Монгол улсын ерөнхий сайд гэдэг албан тушаалыг 1911 онд Манж Чин улсаас салж тусгаар тогтнолоо зарласнаас бараг 1 жилийн дараа бий болгожээ. Энэ тусгаар тогтнолыг олон орон хүлээн зөвшөөрөөгүй билээ. 1921 оны хувьсгалын дараа дахин тусгаарласны дараагаар ерөнхий сайдыг Монгол Ардын Нам 8-р Богд хаантай зөвшилцөн томилдог байв. Харин 1924 онд батлагдсан анхдугаар үндсэн хуулиар Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсыг тунхаглаж, ерөнхий сайдын албан тушаалыг "Ардын Депутатуудын Хурлын Гүйцэтгэх Захиргааны тэргүүлэгч" гэж нэрлэх болжээ. Энэ нь 1946 онд "Сайд нарын зөвлөлийн дарга" гэж өөрчлөгджээ. Монгол оронд ардчилсан хувьсгал ялсан 1990 оноос дахин Ерөнхий сайд гэж нэрлэж байна. Харин энэ нэрийн өөрчлөлтүүдээс хамаарахгүйгээр одоогийн засгийн газар нь энэ албан тушаалыг 1912 оноос хойш тасралтгүй үргэлжилж байна гэж үздэг бөгөөд эзэмшигчдийг нь бүгдийг нь ерөнхий сайд гэж тооцдог.

Гамин цэрэг Нийслэл хүрээг 1919 онд эзлэж аваад төр засгийн эрхийг Г.Бадамдоржид мэдүүлж байсан тул түүнийг жил гаруй ерөнхий сайд хийсэн гэж тооцдог аж.

Үүний дараа Барон Унгерин 8-р Богд хааныг гамингаас чөлөөлж буцаан хаан болгож, 8-р Богдыг хийддээ нууж байсан Ноёдын Намын зүтгэлтэн Манзушир хутагт Цэрэндоржийг ерөнхий сайд болгожээ.

Дараа нь Монгол Ардын Намынхан Нийлэл хүрээнд Улаан Оросоос цэрэг дагуулан ирж, засаг төрийн эрхийг авахаар шахсан тул 8-р Богд хэлэлцэн нэлээд хэдэн буулт хийж, Тангаргийн гэрээ гэгчийг байгуулан Хэмжээт цаазат хаант улсын хэлбэрээр улсаа байгуулахаар тохиролцжээ. Ингээд 8-р Богд өөрөө хэмжээт эрхт хаан болж, ерөнхий сайдаар Ноёдын намын зүтгэлтэн Жалханз хутагт Дамдинбазарыг тавиулжээ.

Харин одоогийн засгийн газар нь тушаалыг анх албан ёсоор эзэмшсэн Сайн ноён хан Төгс-Очирын Намнансүрэнг анхных гэж үздэг. Мөн Дамбын Чагдаржавын статус маргаантай байдаг. Зарим хүмүүс түүнийг зөвхөн үүрэг гүйцэтгэгч гэж үздэг бол зарим нь жинхэнэ ерөнхий сайд гэж үздэг.

Ерөнхий сайд нар[засварлах | edit source]

д.д. Нэр Ажилласан хугацаа Алба хашиж байх үедээ
харьяалагдаж байсан нам
1 Төгс-Очирын Намнансүрэн 1912/11 - 1919/4 байхгүй
2 Гончигжалцангийн Бадамдорж 1919-1920 байхгүй
3 Содномын Дамдинбазар 1921/2 - 1921/5 байхгүй
4 Манзушир хутагт Цэрэндорж 1921/5-1921/7/10 байхгүй
5 Дамбын Чагдаржав 1921/3/13 - 1921/4/16 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
6 Догсомын Бодоо 1921/4/16 - 1922/1/7 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
7 Содномын Дамдинбазар 1922/3/3 - 1923/6/23 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
8 Балингийн Цэрэндорж 1923/9/28 - 1928/2/13 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
9 Анандын Амар 1928/2/21 - 1930/4/27 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
10 Цэнгэлтийн Жигжиджав 1930/4/27 - 1932/7/2 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
11 Пэлжидийн Гэндэн 1932/7/2 - 1936/3/2 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
12 Анандын Амар 1936/3/22 - 1939/3/7 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
13 Хорлоогийн Чойбалсан 1939/3/24 - 1952/1/26 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
14 Юмжаагийн Цэдэнбал 1952/1/26 - 1974/6/11 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
15 Жамбын Батмөнх 1974/6/11 - 1984/12/12 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
16 Думаагийн Содном 1984/12/12 - 1990/3/21 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
17 Шаравын Гунгаадорж 1990/3/21 - 1990/9/11 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
18 Дашийн Бямбасүрэн 1990/9/11 - 1992/7/21 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
19 Пунцагийн Жасрай 1992/7/21 - 1996/7/19 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
20 Мэндсайханы Энхсайхан 1996/7/19 - 1998/4/23 МҮАН-МСДН-ын Ардчилсан Холбоо Эвсэл
21 Цахиагийн Элбэгдорж 1998/4/23 - 1998/12/9 МҮАН-МСДН-ын Ардчилсан Холбоо Эвсэл
22 Жанлавын Наранцацралт 1998/12/9 - 1999/7/22 МҮАН-МСДН-ын Ардчилсан Холбоо Эвсэл
Ням-Осорын Туяа[1] 1999/7/22 - 1999/7/30 МҮАН-МСДН-ын Ардчилсан Холбоо Эвсэл
23 Ринчиннямын Амаржаргал 1999/7/30 - 2000/7/26 МҮАН-МСДН-ын Ардчилсан Холбоо Эвсэл
24 Намбарын Энхбаяр 2000/7/26 - 2004/8/20 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
25 Цахиагийн Элбэгдорж 2004/8/20 - 2006/1/13 Эх Орон Ардчилал эвсэл
26 Миеэгомбын Энхболд 2006/1/25 - 2007/11/22 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
27 Санжаагийн Баяр 2007/11/22 - 2009/10/28 Монгол Ардын Хувьсгалт Нам
28 Сүхбаатарын Батболд 2009/10/29 - 2012/8/9 Монгол Ардын Нам
29 Норовын Алтанхуяг 2012/8/9 - 2014/11/5 Ардчилсан Нам
Дэндэвийн Тэрбишдагва[2] 2014/11/5 - 2014/11/21 Шударга Ёс эвсэл
30 Чимэдийн Сайханбилэг 2014/11/21 -2016/7/8 Ардчилсан Нам
31 Жаргалтулгын Эрдэнэбат 2016/7/8 - Монгол Ардын Нам

^  - Ерөнхий сайдын үүрэг гүйцэтгэгч

Гадаад холбоос[засварлах | edit source]

Мөн үзэх[засварлах | edit source]