Кострома

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Хот
Кострома
Ipatiev Monastery in Kostroma.jpg
Далбаа Сүлд
Далбаа Сүлд
Холбооны тойрог Төв Холбооны тойрог
Бүс нутаг Кострома
Хотын тойрог Кострома
Засаг дарга Юри Шурин
Байгуулагдсан 1152 он
Нутаг дэвсгэр 144,5 км2
Хүн ам 268.742 оршин суугч
(Мэдээ: 14. 10-р сар 2010)[1]
Хүн амын нягтрал 1860 хүн/км²
Газрын байц 110 м
Цагийн бүс UTC+3
Утасны код (+7) 4942
Шуудангийн дугаар 156000–156029
ТХ-н улсын дугаар 44
ОКАТО 34 401
Цахим хуудас www.gradkostroma.ru
Газар зүйн байршил
Солбицол 57° 46′ У, 40° 56′ ДКоординат: 57° 46′ 0″ У, 40° 56′ 0″ З
Кострома (Европын Орос)
Red pog.svg
ОХУ-ын өрнөд хэсэг дэх газар зүйн байршил
Кострома (Кострома муж)
Red pog.svg
Бүс нутаг дахь байршил
Оросын хотын жагсаалт

Кострома (орос. Кострома[2]) — Оросын Холбооны Улсын Кострома мужийн засаг захиргааны төв[3][4] бөгөөд нийт 268.742 хүн амтай (мэдээ: 14. Аравдугаар сар 2010)[1] хот. Энэ хот нь Москвагаас зүүн хойд зүгт 300 орчим километрийн зайд Кострома гол Ижил мөрөнд цутгах бэлчир дээр орших ба оросын эртний, гоёмсог хээнцэр архитектур бүхий жуулчдын очих дуртай Алтан цагирагийн нэг хэсэг болдог хот юм.

Түүх[засварлах | edit source]

Хот байгуулагдсан тухай хамгийн түгээмэл таамаглалыг үндэслэн авч үзвэл Кострома нь Москвагаас таван жилийн хойно байгуулагджээ. Үүгээр тус хот нь Оросын төв Европын хэсэг дэх эртний хотуудын нэгд орно.

Эртний түүх[засварлах | edit source]

Хотыг 1152 онд байгуулагдсан хэмээн нийтээр үздэг. Үүнийг 18-р зуунд оросын түүхч Василий Татищев анх нийтэлсэн ба түүнийхээр өнөөдөр үгүй болсон нэгэн баримтад Суздалийн их гүн Юрий Долгорукий Ижил мөрний дээд хэсэгт газар нутгаа өргөтгөх явцад байгуулсан хэмээжээ. Харин хотыг анх баримтаар дурдсан нь 1213 он бөгөөд түүнд Ростовын гүн Константин Кострома хэмээх нэгэн жижиг гацааг шатаасан тухай бичсэн байдаг аж. 1238 оны бас нэгэн өөр баримтад мөн л Кострома гэх сууринг Бат хаан дайлсан талаар дурдсан байдаг байна.

12, 13-р зуунд дурдагдсан дээрх хоёр баримтаас өөр хотын түүхийн талаар мэдээлэл маш ховор учир хотын нэрийг найдвартай тайлбарлах арга байхгүй. Кострома голын нэртэй адилаар Кострома гэх нэр нь финно угор хэлнээс гаралтай кострум (үгчлэн орч. „цайз“) гэх үгнээс гаралтай байж магадгүй гэх.

Дундад зууны түүх[засварлах | edit source]

Aнхны бэхлэлт бүхий суурин бий болсон нь 1240-өөд онд байсан байх магадлалтай. Тухайн үед Монголчуудын Русь руу хийсэн довтолгооны улмаас тэр хавийн нутаг дэвсгэр Монголчуудын хяналтад буюу Алтан Ордны Улсын эзэмшил болсон байв. Тиймээс Оросын их, бага бүх гүнгүүд бүгд Монголчуудаас нутаг дэвсгэр заалган захирах жишгийн дагуу Владимирын их гүн Ярослав Всеволодович хүлээн авав. Ижил мөрний зүүн эрэг дэх ойгоор хүрээлэгдсэн өндөрлөг дээр Ярослав Кострома хотын анхны модон бэхлэлтийг бариулав.[5] Түүнээс гадна Ярослав гүн хотын анхны модон сүмийг бариулсан байна. 1246 онд түүнийг нас барсны дараа Ярославын хүү Василийд Кострома хотын гүнгийн мэдэлд шилжив.

Хүн амын өсөлт[засварлах | edit source]

Он Оршин суугч
1825 16.874
1870 27.178
1897 41.336
1939 121.325
1959 171.720
1970 223.042
1979 254.725
1989 278.414
2002 278.750
2010 268.742

Тайлбар: Хүн амын тооллогын мэдээ

Цаг агаар[засварлах | edit source]

Кострома
Уур амьсгалын диаграмм
123456789101112
 
 
38
 
-9
-15
 
 
30
 
-6
-13
 
 
28
 
0
-8
 
 
36
 
9
0
 
 
43
 
17
7
 
 
64
 
21
11
 
 
82
 
23
13
 
 
72
 
21
12
 
 
62
 
15
7
 
 
59
 
7
1
 
 
53
 
-1
-5
 
 
51
 
-6
-11
Температур °CТунадас мм
Эх сурвалж: Roshydromet
Сарын дундаж температур болон хур тунадасны хэмжээ: Кострома
1-р сар 2-р сар 3-р сар 4-р сар 5-р сар 6-р сар 7-р сар 8-р сар 9-р сар 10-р сар 11-р сар 12-р сар
Маx. Температур (°C) −8.6 −6.2 0.0 8.9 17.4 21.2 23.1 21.0 14.5 6.7 −0.7 −5.5 Ø 7.7
Мин. Температур (°C) −15.4 −13.4 −7.6 0.2 6.9 11.0 13.4 11.5 6.5 0.9 −5.3 −11.3 Ø −0.2
Тунадас (мм) 38 30 28 36 43 64 82 72 62 59 53 51 Σ 618
Бороотой өдөр (d) 11 8 8 9 9 10 11 10 10 12 12 13 Σ 123
Т
е
м
п
е
р
а
т
у
р
−8.6
−15.4
−6.2
−13.4
0.0
−7.6
8.9
0.2
17.4
6.9
21.2
11.0
23.1
13.4
21.0
11.5
14.5
6.5
6.7
0.9
−0.7
−5.3
−5.5
−11.3
1-р сар 2-р сар 3-р сар 4-р сар 5-р сар 6-р сар 7-р сар 8-р сар 9-р сар 10-р сар 11-р сар 12-р сар
Хур тунадас
Х
у
р

т
у
н
а
д
а
с
38
30
28
36
43
64
82
72
62
59
53
51
  1-р сар 2-р сар 3-р сар 4-р сар 5-р сар 6-р сар 7-р сар 8-р сар 9-р сар 10-р сар 11-р сар 12-р сар
Эх сурвалж: Roshydromet

Цахим холбоос[засварлах | edit source]

 Commons: Кострома – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
 Wikivoyage: Кострома – Аяллын хөтөч
Wiktionary
Wiktionary: Кострома – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу

Эшлэл[засварлах | edit source]

  1. 1.0 1.1 Itogi Vserossijskoj perepisi naselenija 2010 goda. Tom 1. Čislennostʹ i razmeščenie naselenija (Ergebnisse der allrussischen Volkszählung 2010. Band 1. Anzahl und Verteilung der Bevölkerung). Tabellen 5, S. 12–209; 11, S. 312–979 (Download von der Website des Föderalen Dienstes für staatliche Statistik der Russischen Föderation)
  2. Список всех городов Российской Федерации. «Мой Город»  (орос.)
  3. Административно-территориальное деление России  (орос.)
  4. Административно-территориальное устройство России  (орос.)
  5. Local history website. K. Torop. Kostroma