Стерадиан

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Стерадиан
Steradian.svg
1 стерадиан өнцгийг харуулсан график дүрслэл. Бөмбөлгийн радиусын квадраттай тэнцүү талбайтай бөмбөлгийн гадаргад тулсан огторгуйн өнцөг нь 1 стерадиан юм.
Товчхон
Нэгжийн систем СИ-н уламжлагдсан нэгж
Хэмжигдэхүүн Огторгуйн өнцөг
Тэмдэглэгээ ср

Стерадиан нь огторгуйн өнцгийг (мөн биет өнцөг гэж хэлэгддэг) хэмжих үндсэн, стандарт нэгж юм. 3 хэмжээст огторгуйд хэрэглэгддэг. Мөн стерадиан нь олон улсын нэгжийн СИ системийн уламжлагдсан нэгж юм. Тэмдэглэгээ нь ср.

Бөмбөлгийн радиусын квадраттай тэнцүү талбайтай бөмбөлгийн гадаргад тулсан огторгуйн өнцөг нь 1 стерадиан юм. Иймд бүхэл бөмбөлөг нь 4π буюу 12.56637 ср болно. 4π нь огторгуйн өнцгийн авч болох хатгийн их утга юм.

Нэгжийн угтваруудын жишээ[засварлах | edit source]

Стерадиан нь хамгийн ихдээ 4π ≈ 12.56637 хүрч болох тул ср-д их угтвар залгах боломжгүй ч бага угтваруудыг залгаж огторгуйн өнцгийг хэмжиж болох юм. Жишээ нь:

Дэлхийтэй харьцангуй зарим бүс нутгуудад харгалзах огторгуйн өнцгийн хэмжээ.
Зэргэн үржигдэхүүн Нэр Тэмдэглэгээ Жишээ
101 декастерадиан даср Америк тивийн газар нутагт болон бүх далайнуудын гадаргад харгалзах биет өнцөг (Газрын зураг дээрхи бүдэг цэнхэр хэсэг)
100 стерадиан ср Ази тив (Оросыг оруулалгүйгээр) болон Далайн орнуудын газар нутагт харгалзах биет өнцөг (Газрын зураг дээрхи шар хэсэг)
10−1 децистерадиан дср Алжир болон Ливийн газар нутагт харгалзах биет өнцөг (Газрын зураг дээрхи ногоон хэсэг)
10−2 сантистерадиан сср Зимбабвегийн газар нутагт харгалзах биет өнцөг (Газрын зураг дээрхи хөх хэсэг)
10−3 миллистерадиан мср Швейцарийн газар нутагт харгалзах биет өнцөг (Газрын зураг дээрхи улаан хэсэг)
10−6 микростерадиан мкср Ойролцоогоор Чингэлтэй дүүргийн талтай тэнцэх газар нутагт харгалзах биет өнцөг

Нар болон сар нь ойролцоогоор 60 мкср биет өнцгөөр харагддаг.

10−9 наностерадиан нср Ойролцоогоор 8 Америк хөл бөмбөгийн талбайд харгалзах биет өнцөг

Ангараг гариг дэлхийд хамгийн ихээр ойртсон үедээ ойролцоогоор 11 нср биет өнцгөөр харагддаг.

10−12 пикостерадиан пср Жижгивтэр байшингийн талбайд харгалзах биет өнцөг
10−15 фемтостерадиан фср А5-н цаасны талбайд харгалзах биет өнцөг
10−18 аттостерадиан аср ≈1,61 см2 талбайд харгалзах биет өнцөг
10−21 зептостерадиан зср 0,202 мм диаметртэй утасны хөндлөн огтлолын талбайд харгалзах биет өнцөг
10−24 иоктостерадиан иср Цусны улаан эсийн гадаргын талбайд харгалзах биет өнцөг