3 сарын 10

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Түүхэн жилийн өдөр
2 сар · 3 сар · 4 сар
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31

3 сарын 10 нь Григорийн тооллын жилийн 69 дахь (өндөр жил бол 70 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 296 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдал[засварлах | edit source]

  • 298 - Ромын эзэн хаан Максимиан Хойд Африкын Берберчүүдийг байлдан дагуулах аян дайнаа эхлүүлжээ.
  • 1629 - Английн хаан I Чарльз парламентыг тараав. Тэрээр 11 жилийн туршид парламент байгуулалгүйгээр түр парламент байгуулан бүх эрх мэдлийг өөртөө авчээ.
  • 1735 - Хаант Орос болон Азербайжан улсын хооронд хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулав.
  • 1804 - Луйзанагын газар нутгийг захирч байсан Францын тал АНУ-д тус газар нутгийг өгчээ.
  • 1814 - Францын хаан I Наполеон Лаоны тулаанд ялагдал хүлээв.
  • 1830 - Нидерландын засгийн газар өөрсдийн мэдлийн Филиппин улсад зэвсэгт хүчин байгуулахаар болжээ.
  • 1848 - АНУ-ын Сенатын танхим Гуадалуп Хидалгогын гэрээнд гарын үсэг зурахыг зөвшөөрснөөр Мексик-Америкийн дайн эцэслэв.
  • 1876 - Нэрт зохион бүтээгч Александер Грахам Белл телефон утсыг амжилттай туршжээ.
  • 1891 - Америкийн зохион бүтээгч Алмон Строугер телефон утасны автомат дамар зохион бүтээж, зохиогчийн эрх авав.
  • 1906 - Европ тивд болсон хамгийн хөнөөлтэй уурхайн осол Францд болов. Францын хойд хэсэгт орших Куррьерсын уурхай нурж 1,099 уурхайчин амиа алджээ.
  • 1915 - Британийн армийн түүхэнд тохиосон хамгийн том хуурай замын тулаан эхлэв.
  • 1917 - Филиппиний засаг захиргаа нутаг дэвсгэрийг шинээр хуваарилахаар болж, зарим хот, мужууд эмхлэгдэн байгуулагдаж эхэлжээ.
  • 1922 - Энэтхэгт жагсаал цуглаан зохион байгуулж, ард иргэдийг өдөөн турхирсан хэргээр Махатма Гандиг цагдаагийн газар баривчлав. Түүнд зургаан жилийн ял оноож, шоронд хорисон ч хоёр жилийн дараа суллагдсан юм.
  • 1944 - Грекийн иргэний дайн: Үндэсний чөлөөлөх хөдөлгөөний улстөрийн товчоо Үндэсний чөлөөлөх фронтыг байгуулахаар болжээ.
  • 1945 - АНУ-ын нисэх хүчин Японы нийслэл Токио хотыг бөмбөгдөж, 100,000 мянган хүн амиа алджээ. Амиа алдагсдын дийлэнх нь энгийн иргэд байсан юм.
  • 1952 - Кубын засгийн эрхийг Фулгенсио Батиста хүч хэрэглэн авч, өөрийгөө ерөнхийлөгч хэмээн зарлав.
  • 1959 - Төвдийн бослого: Төвдийн иргэд Далай ламын удирдлага дор бослого хөдөлгөөн дэгдээх магадлалтай болсон тул Хятадын тал Далай ламын "Потала" ордонг бүслэжээ.
  • 1966 - Өмнөд Вьетнамын Нгуен Као Ки өөрийн хүчтэй өрсөлдөгч болох генерал Нгуен Чан Тигийн цэргийн бүх цолыг хураан авав.
  • 1969 - АНУ-ын Теннеси мужийн Мемфис хотын шүүх Жеймс Эрл Рейг Мартин Лютер Кингийн амь насанд халдсан гэж үзэн ял оноожээ.
  • 1970 - Вьетнамын дайн: АНУ-ын армийн ахмад Эрнест Мединаг дайны гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэн яллажээ.
  • 1975 - Вьетнамын дайн: Хойд Вьетнамын цэргүүд Өмнөд Вьетнамын Сайгон хотод халдав. Гэсэн ч уг тулаанд Өмнөд Вьетнамчууд ялалт байгуулсан юм.
  • 1977 - АНУ-ын сансар судлалын агентлаг Уранус гарагын цагаригыг илрүүлжээ.
  • 1990 - Гайти улсын ерөнхийлөгч Проспер Аврил төрийн эргэлт хийгчидтэй 18 сар тулалдсаны эцэст үүрэгт ажлаа хүлээлгэн өгчээ.
  • 2000 - Дот-Комын хөөс: Цахим орчины зах зээлийн их тэсрэлтийн үед Насдак Композит индекс 5132.52-т хүрч түүхэн дээд хэмжээндээ хүрэв.
  • 2006 - Ангараг гарагыг судлах зорилготой хиймэл дагуул тус гарагын тойрог замд нэвтэрчээ.
  • 2017 - Өмнөд Солонгосын ерөнхийлөгч Паг Кын Хе албан тушаалаа огцров. Тус улсын дээд шүүх, үндсэн хуулийн цэц түүний бүрэн эрхийг дуусгавар болгохыг хүлээн зөвшөөрсөн шийд гаргажээ.

Мэндэлсэн алдартнууд[засварлах | edit source]

  • 1415 - Москвагын хаан II Василий (1462 онд нас барсан)
  • 1503 - Ариун Ромын эзэнт гүрний хаан I Фердинанд (1564 онд нас барсан)
  • 1787 - Испанийн ерөнхий сайд Франциско де Паула Мартинез де ла Роса и Бердехо (1862 онд нас барсан)
  • 1845 - Оросын хаан III Александер (1894 онд нас барсан)
  • 1853 - Шинэ Зеландын 18 дахь ерөнхий сайд Томас Макензи (1930 онд нас барсан)
  • 1870 - Оросын улстөрийн онолч Давид Рязанов (1938 онд нас барсан)
  • 1923 - Нобелийн шагналт Америкийн физикч Вал Логсдон Фитч (2015 онд нас барсан)
  • 1926 1984-1990 онд МАХН-ын Төв хорооны нарийн бичгийн дарга бөгөөд Сайд нарын зөвлөлийн дарга Жамбын Батмөнх (1995 онд нас барсан)
  • 1936 - ФИФА буюу Олон улсын хөлбөмбөгийн холбооны экс ерөнхийлөгч Сепп Блаттер
  • 1939 - Олимпийн хошой аварга Зөвлөлтийн хөнгөн атлетикч Ирина Пресс (2004 онд нас барсан)
  • 1940 - Америкийн жүжигчин, холимог тулааны мастер Чак Норрис
  • 1947 - Канадын 19 дэх ерөнхийлөгч Ким Кембелл
  • 1952 - Зимбабве улсын хоёр дахь ерөнхий сайд Морган Цвангирай
  • 1957 - Алан хядах Аль-Кайда бүлэглэлийг үндэслэгч, толгойлогч Осама Бин Ладен (2011 онд нас барсан)
  • 1958 - "Төрөлх араншин" киноны од Шарон Стөүн
  • 1965 - Олимпийн мөнгөн медальт Канадын гүйгч Жиллиан Ричардсон
  • 1972 - Монгол улсын боксчин Дугарбаатарын Лхагва
    • Америкийн реппер Тимбаленд
  • 1977 - Америкийн дуучин Робин Тийк
  • 1981 - Камерун улсын хөлбөмбөгчин Самюэль Это'о
  • 1983 - Америкийн кантри урсгалын дуучин Керри Андервүүд
  • 1984 - Америкийн жүжигчин "Хаус" цувралын од Оливиа Вайлд
  • 1985 - Францын хөлбөмбөгч Лассана Диарра
  • 1987 - Финландын хоккейч Түүкка Раск
  • 1993 - Английн хөлбөмбөгч Жек Батленд
  • 1995 - Америкийн сагсанбөмбөгч Зак ЛаВин

Энэ өдөр нас барагсад[засварлах | edit source]

  • 1291- Хүлэгүгийн ханлигийн хан Аргун
  • 1792 - Их Британийн ерөнхий сайд Жон Стюарт (1713 онд төрсөн)
  • 1925 - Олимпийн гурван алт, нэг мөнгөн медальт Америкийн хөнгөн атлетикч Маир Принстайн (1878 онд төрсөн)
  • 1940 - Оросын нэрт зохиолч Михайль Булгаков (1891 онд төрсөн)
  • 1948 - Америкийн зохиолч, яруу найрагч Зелда Фицжералд (1900 онд төрсөн)
  • 1951 - Японы ерөнхий сайд Шидехара Кижүро (1872 онд төрсөн)
  • 1966 - Нобелийн шагналт Голландын физикч Фриц Зерник (1888 онд төрсөн)
  • 1985 - ЗХУ-ын төрийн тэргүүн Константин Черненко (1911 онд төрсөн)
  • 2012 - Нобелийн шагналт Америкийн химич Френк Шервүүд Роуленд (1927 онд төрсөн)

Тэмдэглэлт өдөр[засварлах | edit source]

  • Америкийн Нэгдсэн УлсАмерикийн Нэгдсэн Улс Америк Харриет Табманы өдөр
  • Болгар улсБолгар улс Болгар Хоморголон устгалтад өртөгсдийг дурсах өдөр
  • Америкийн Нэгдсэн УлсАмерикийн Нэгдсэн Улс Америк Охид, эмэгтэйчүүдийг ДОХ, Бэлгийн замын халдварт өвчнөөс сэргийлэх өдөр
  • ЯпонЯпон Япон Хоте Мацүри (Шиогама арал)
  • Америкийн Нэгдсэн УлсАмерикийн Нэгдсэн Улс Америк Үндэсний Мариогын өдөр
  • Төвдийн бослогын өдөр (Төвдийг чөлөөлөх хөдөлгөөн)