3 сарын 12

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Түүхэн жилийн өдөр
2 сар · 3 сар · 4 сар
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31

3 сарын 12 нь Григорийн тооллын жилийн 71 дахь (өндөр жил бол 72 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 294 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдал[засварлах | edit source]

  • 538 - Остроготын хаан Витижес Ромын бүслэлтийг эцэслэх тулаанд ялалт байгуулж, бүслэлтээс чөлөөлөв. Ромыг тулаанд ялагдсан Византын эзэнт гүрний жанжин Белисариус орхин гарчээ.
  • 1550 - Одоогийн Чилийн нутагт Испанийн 700 гаруй цэрэг Педро де Валдивиагийн удирдлага дор Мапуче омгийн 60,000 цэрэгтэй цуст тулаанаа эхлүүлэв.
  • 1622 - Есүсийн нийгэмлэгийг үндэслэгчид болох Лоёола Игнатиус, Френцис Завьер нарыг Ромын Католик сүмээс гэгээнтэн болгожээ.
  • 1689 - Ирландад дайн дэгдэв.
  • 1811 - Францын маршал Мишель Ней Англи-Португалийн цэргийн хүчийг Рединагын тулаанд буулган авчээ.
  • 1864 - Америкийн иргэний дайн: Улаан голын ойролцоо АНУ-ын тэнгисийн цэрэг 13 хуягт онгоц, 7 буутай завиар хүчээ зузаатгажээ.
  • 1881 - Дэлхийн хөлбөмбөгийн түүхэнд анх удаа хар арьст тоглогч талбайд гарав. Шотландын шигшээ багийн Эндрью Уатсон анхны тоглолтод оролцсон байна.
  • 1885 - Францын цэргийн хүч Вьетнамын Баг Нинь хотыг эзлэн авчээ.
  • 1894 - Кока-Кола компани хийжүүлсэн ундааг анх удаа шилэн лонхонд савлан худалдаалж эхэлсэн байна.
  • 1912 - АНУ-д Охидын скаут байгуулагдав.
  • 1913 - Канберрагын өдөр: Австрали улс нийслэл хотоороо Канберраг зарлажээ.
  • 1918 - Улаан Оросууд Хаант Оросын нийслэлээр 215 жил оршин тогтносон Санкт Петербург хотын нийслэл хотын статусыг буулгаж, Москваг нийслэл хотоороо дахин нэрлэв.
  • 1921 - Туркийн тусгаар тогтнолын хөдөлгөөн Үндэсний их ассемблейг байгуулжээ.
  • 1922 - Армени, Гүрж, Азербайжан улс нэгдэж Зөвлөлт социалист бүгд найрамдах холбоот Транскавказ улсыг байгуулав.
  • 1928 - АНУ-ын Калифорни мужид орших "Гэгээн Френцис"-ын далан нурсаны улмаас үер бууж 431 хүн амиа алджээ.
  • 1930 - Энэтхэгт Их Британи улс давсны худалдаан дээр ноёрхож байгааг эсэргүүцэн тэмцэгч Махатма Ганди тэнгисийн эрэг дагуу 200 миль газар "Давсны жагсаал"-ыг зохион байгуулав.
  • 1933 - Их хямрал: АНУ-ын ерөнхийлөгч Франклин Д.Рүүзвельт ерөнхийлөгчийн хувиар анхны мэдэгдэлээ хийжээ. Тэрээр хүнд хэцүү цаг үед бүсээ чангалж, сэтгэлийн хатаар даван туулахыг уриалсан юм.
  • 1934 - Эстони улсад төрийн эргэлт хийхийг завдсан Константин Патс, генерал Йохан Лайдонер нарыг аливаа нэг намд элсэж, улстөрд оролцох эрхийг бүх насаар нь хасчээ.
  • 1938 - Германы цэргүүд Австрид гэнэт дайрч, эзлэн авав.
  • 1940 - Өвлийн дайн: Финланд улс ЗХУ-тай Москвагын энхийн гэрээ гэгчийг байгуулж, дайнд холбоотон улс болж оролцохоор болжээ.
  • 1942 - Номхон далайн дайн: Ява арлын тулаанд Австрали, Америк, Голланд, Британийн нэгдсэн команд ялалт байгуулж, Японы эзэнт гүрнийг хөөн гаргажээ.
  • 1947 - АНУ-ын ерөнхийлөгч Харри С.Труман коммунизмыг өмгөөлж эхлэв.
  • 1957 - Индонези улсын засаг Сухартогын гарт төвлөрч эхлэв.
  • 1968 - Мауритиус улс Их Британиас тусгаар тогтножээ.
  • 1971 - Цаг үеийн байдалтай холбогдуулан Туркийн ерөнхий сайд Сулейман Демирел засгийн газраа бүрэн бүрэлдэхүүнээр нь огцруулах баримт бичигт гарын үсэг зурав.
  • 1992 - Мауритиус улс бүгд найрамдах засагтай болж, Үндэстнүүдийн холбоонд үлдэх шийд гаргажээ.
  • 1993 - Энэтхэгийн Мумбай хотод цуврал дэлбэрэлт болсоны улмаас 300 хүн амиа алдаж, 100 гаруй хүн хүнд гэмтжээ.
    • Умард Солонгосын цөмийн хөтөлбөр: Умард Солонгосын удирдлагууд Цөмийн зэвсэг үл дэлгэрүүлэх гэрээнд нэгдэн орохтой холбогдуулан цөмийн туршилт үйлдсэн газар болон лабораторийг шалгах шалгагчдыг оруулахгүй байхаар болжээ.
  • 1994 - Английн төв сүм анх удаагаа эмэгтэй санваартнуудыг авч эхлэв.
  • 1999 - Варшавын гэрээнд нэгдэж байсан Чех болон Унгар, Польш улсууд НАТО буюу Умард Атлантын цэргийн эвсэлд нэгдэн оржээ.
  • 2003 - Сербийн ерөнхий сайд Зоран Диндич Белград хотноо халдлагад өртөн амиа алдав.
    • Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага дэлхий даяар САРС буюу шувууны ханиад тархаж, аюултай нөхцөлд хүрсэнийг анхааруулжээ.
  • 2004 - Өмнөд Солонгосын ерөнхийлөгч Ро Мүү Хёныг тус улсын Үндэсний Ассемблей огцруулах шийд гаргав. Энэ нь Өмнөд Солонгосын түүхэнд анхны тохиолдол болсон юм.
  • 2009 - Санхүүгийн холбогдох хууль зөрчин хөрөнгийн биржид арилжаа явуулсан гэх үндэслэлээр Бернард Медоффыг яллажээ.
  • 2011 - Хүчтэй газар хөдлөлт болон цүнамигаас нэг өдрийн дараа Фүкүшима Дайичи цөмийн цахилгаан станцын ойр хавьд цацраг идэвхит бодис алдагдаж эхлэв.

Мэндэлсэн алдартнууд[засварлах | edit source]

  • 1806 - АНУ-ын тэргүүн хатагтай Жейн Пийрс (1863 онд нас барсан)
  • 1821 - Канадын гурав дахь ерөнхий сайд Жон Эбботт (1893 онд нас барсан)
  • 1863 - Оросын нэрт химич Владимир Вернадский (1945 онд нас барсан)
  • 1910 - Японы ерөнхий сайд Охира Масаёши (1980 онд нас барсан)
  • 1911 - Мексикийн 49 дэх ерөнхийлөгч Густаво Диаз Ордаз (1979 онд нас барсан)
  • 1917 - Америкийн кино зохиолч Миллард Кауфман (2009 онд нас барсан)
  • 1923 - Олимпын гурав, дэлхийн гурван удаагийн алтан медальт Норвегийн гүйлтийн тэшүүрч Хьлмар Андерсен (2013 онд нас барсан)
  • 1925 - Нобелийн шагналт Японы физикч Эсаки Лео
  • 1927 - Аргентины 46 дахь ерөнхийлөгч Раул Альфонсин (2009 онд нас барсан)
  • 1942 - Сербийн домогт генерал Ратко Младич
  • 1949 - "Галзуу хурд" цуврал киног санаачлагч, найруулагч Роб Коен
  • 1963 - Олимпийн алт, мөнгөн медальт Бразилийн гүйгч Хоаким Круз
    • Английн хөлбөмбөгч, дасгалжуулагч Йан Халловей
  • 1968 - "Харанхуйн хөлөг баатар" киноны Харви Дент, "Олимпын уналт", "Лондонгийн уналт" киноны од, жүжигчин Аарон Экхарт
  • 1979 - Олимпын аварга, хошой хүрэл медальт, дэлхийн хошой аварга Австралийн зүлэгний хоккейчин Жейми Дуайер
  • 1987 - Олимпын аварга, дэлхийн долоон удаагийн аварга Америкийн усанд сэлэгч Жессика Харди
  • 1994 - Америкийн дуучин Кристина Гримми (2016 онд амиа алдсан)

Нас барсан алдартнууд[засварлах | edit source]

  • 417 - Ромын пап I Инносент (төрсөн огноо тодорхойгүй)
  • 604 - Ромын пап I Григорий (540 онд төрсөн)
  • 1374 - Японы эзэн хаан Когон-Го (1336 онд төрсөн)
  • 1925 - Бүгд найрамдах Хятад улсын анхны ерөнхийлөгч, доктор Сүн Ят-Сен (1866 онд төрсөн)
  • 1942 - Нобелийн шагналт Английн физикч Уиллиам Хенри Брагг (1862 онд төрсөн)
  • 1957 - Оскарын шагналт нэрт жүжигчин Жозефин Халл (1877 онд төрсөн)
  • 1991 - Нобелийн шагналт Шведийн неврологич Рагнар Гранит (1900 онд төрсөн)
  • 2002 - Киприйн хоёр дахь ерөнхийлөгч Спирос Киприану (1932 онд төрсөн)
  • 2013 - "Айронмейден" хамтлагийн бөмбөрчин Клайв Бөрр (1957 онд төрсөн)
  • 2016 - Нобелийн шагналт Америкийн эдийн засагч Ллойд Шапли (1923 онд төрсөн)

Тэмдэглэлт өдөр[засварлах | edit source]

  • Хятад улсХятад улс Хятад ТайваньТайвань Тайвань Гудамжинд мод тарих өдөр
  • Америкийн Нэгдсэн УлсАмерикийн Нэгдсэн Улс Америк Охидын скаутын өдөр
  • Flag of Mauritius.svg Маврикий Үндэсний өдөр
  • Бүгд Найрамдах Македон Улс Македон Мод тарих өдөр
  • Flag of Zambia.svg Замби Залуусын өдөр
  • Цахим хяналтын эсрэг дэлхийн өдөр