3 сарын 15

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Түүхэн жилийн өдөр
2 сар · 3 сар · 4 сар
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31

3 сарын 15 нь Григорийн тооллын жилийн 74 дахь (өндөр жил бол 75 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 291 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдал[засварлах | edit source]

  • МЭӨ 474 - Ром хотод дайн дуусч энхтайван тогтсоны 40 жилийн ойг тэмдэглэв.
  • МЭӨ 44 - Ромын бүгд найрамдах улсын захирагч Юлий Цезарын амь насыг Маркус Жуниус Брутус, Гайус Кассиус Лонгинус, Десимус Жуниус Брутус нарын зэрэг Ромын сенаторууд хуйвалдан хороожээ.
  • 280 - Хятадын Жин гүрнийг Хуй гүрний захирагч Сима Ян үндэслэн байгуулав.
  • 856 - Византийн эзэнт гүрний захирагч III Микаел ээжийнхээ засаглалыг түлхэн унагаж өөрөө хаан ширээнд суужээ.
  • 933 - Арван жилийн турш хэрэгжсэн энхийг гэрээг зөрчиж Германы хаан Хенри Унгар руу цэрэг оруулав.
  • 1147 - Португалийн хаан I Афонсо Сантарем хотыг эзлэв.
  • 1493 - Алдарт аялагч Кристофер Колумб Америкаар хийсэн анхны аялалаа дуусган Испанидаа иржээ.
  • 1564 - Моголын эзэнт гүрний хаан Акбар иргэн бүрт татвар ногдуулав.
  • 1781 - Америкийн хувьсгал: Одоогийн Хойд Каролина мужийн Грийнсбоо хотод Чарльз Корнуоллоор удирдуулсан Британийн арми Америкийн босогчдын хүчинд ялагджээ. Америкийн босогчид 4,400 байсан бол Британийн арми 1,900 цэрэгтэй байсан гэдэг.
  • 1783 - АНУ-ын Нью-Йорк хотын Ньюбург хотод генерал Жорж Вашингтон хэлсэн үгэндээ засгийн эрхийг авахын тулд хүн бүр хичээн зүтгэх ёстой гэж мэдэгдэв.
  • 1819 - Францын физикч Августин-Жеан Фреснел Францын шинжлэх ухааны академид гэрлийн урсгал яг л усны давалгаа мэт гэдгийг батлан үзүүлжээ. Тэрээр Исаак Ньютоны онолыг өөрийн онолоороо дахин батласан юм.
  • 1820 - Мейн муж АНУ-ын 23 муж болжээ.
  • 1848 - Унгарт үүссэн хувьсгалыг намжаах зорилгоор Хабсбургын угсааныхан Өөрчлөлтийн намынхантай зөвшилцөв.
  • 1864 - Америкийн иргэний дайн: АНУ-ын Луйзана мужийн Александриа хотод АНУ-ын тэнгисийн цэрэг хүчээ сэлбэв.
  • 1874 - Франц болон Вьетнам улс Сайгоны хоёрдугаар гэрээнд гарын үсэг зурсанаар Вьетнам улс Францаас бүрэн тусгаар тогтножээ.
  • 1877 - Крикетны спортын анхны туршилтын тэмцээн Австралийн Мельбурн хотын "МСЖ" цэнгэлдэх хүрээлэнд болжээ.
  • 1888 - Англи Төвдийн дайн эхэлжээ.
  • 1892 - Английн хамгийн алдартай хөлбөмбөгийн клуб гэгдэх Ливерпүүл клуб байгуулагдав.
  • 1906 - Автомашины Роллс-Ройс компани байгуулагджээ.
  • 1916 - АНУ-ын хил дээр Мексикийн босогчид төвлөрч байгаатай холбогдуулан АНУ-ын ерөнхийлөгч Вүүдроу Вильсон 4,800 цэрэг илгээв.
  • 1917 - Оросын хаан II Николайн хэргэмийг хураан авсанаар Оросыг 304 жил захирсан Романовын угсааны хаанчлал эцэслэжээ.
  • 1922 - Египет улс Их Британиас тусгаар тогтнож, хаан ширээнд I Фүадыг залав.
  • 1926 - Грекын ерөнхийлөгчөөр дарангуйлагч Теодорос Пангалос сонгогджээ.
  • 1927 - Түүхэнд анх удаа эмэгтэйчүүдийн завьны уралдаан зохион байгуулагдав. Тус уралдаанд Оксфордын их сургууль болон Кембриджийн их сургуулийн багууд өрсөлдсөн байна.
  • 1933 - Австрийн канцелор Энгельберт Доллфусс Үндэсний зөвлөлийн гишүүдтэй уулзаж Австрофашист дарангуйллыг цогцлоох талаар ярилцжээ.
  • 1939 - Карпат-Украйн Унгараас тусгаар тогтнов.
  • 1941 - Филиппиний нисэх хүчин түүхэндээ анх удаа Манилагаас Багуйо хот хүртэл нислэг үйлдэж, Филиппиний төрийн далбааг хөлөг онгоцон дээрээс мандуулжээ.
  • 1943 - Дэлхийн II дайн: Харковь хотыг Германы цэргүүд дахин эзлэв.
  • 1945 - Дэлхийн II дайн: Зөвлөлтийн арми Дээд Силесиа хот руу довтлов.
  • 1961 - Үндэстнүүдийн холбооны ерөнхий сайд нарын хуралдаанаар Өмнөд Африкын тусгаар тогтнолын асуудлыг хэлэлцжээ.
  • 1965 - АНУ-ын ерөнхийлөгч Линдон Б.Жонсон Сельма дахь бослогын бурууг хүлээж, АНУ-ын Конгресст хар арьстнуудын санал өгөх эрхийг баталгаажуулах талаар үг хэлэв.
  • 1978 - Этиоп болон Сомали улсууд энхийн гэрээнд гарын үсэг зурж, дайн өндөрлөв.
  • 1985 - Интернетийн анхны домейн нэрийг авав. (symbolics.com)
  • 1986 - Сингапурт байрлах "New World" зочид буудал нурж 33 хүн амиа алджээ.
  • 1990 - ЗХУ-ын анхны ерөнхийлөгчөөр Михайль Горбачёв сонгогдов.
  • 1991 - Нэгдсэн Германы удирдлагууд уулзаж, Холбооны бүгд найрамдах Герман улсыг байгуулах гэрээнд гарын үсэг зурж баталгаажуулжээ.
  • 2011 - Сири улсад иргэний дайн дэгдэв.

Мэндэлсэн алдартнууд[засварлах | edit source]

  • 1638 - Хятадын эзэн хаан Шүнжи (1661 онд нас барсан)
  • 1767 - АНУ-ын долоо дахь ерөнхийлөгч Эндрью Жексон (1845 онд нас барсан)
  • 1779 - Их Британийн ерөнхий сайд Уиллиам Лемб (1848 онд нас барсан)
  • 1809 - Либерийн анхны ерөнхийлөгч Жозеф Женкинс Робертс (1876 онд нас барсан)
  • 1830 - Нобелийн шагналт Германы зохиолч Пол Хайс (1914 онд нас барсан)
  • 1835 - Австрийн хөгжмийн зохиолч Эдвард Штраусс (1916 онд нас барсан)
  • 1854 - Нобелийн шагналт Германы физикч Эмиль фон Беринг (1917 онд нас барсан)
  • 1857 - Норвегийн анхны ерөнхий сайд Кристиан Микельсен (1925 онд нас барсан)
  • 1869 - Бүгд найрамдах Польш улсын хоёр дахь ерөнхийлөгч Станислав Войчековски (1953 онд нас барсан)
  • 1878 - Ираны хаан Реза Шах (1944 онд нас барсан)
  • 1913 - "Бидний амьдралын сайхан өдрүүд" киноны Том Хортоны дүрээр алдаршсан Макдоналд Кейри (1994 онд нас барсан)
  • 1916 - Косовогын хоёр дахь ерөнхийлөгч Фадил Хожа (2001 онд нас барсан)
  • 1920 - Нобелийн шагналт Америкийн физикч Э.Донналл Томас (2012 онд нас барсан)
  • 1930 - Нобелийн шагналт Оросын Жорес Альферов
    • Нобелийн шагналт Америкийн химич Мартин Карплас
  • 1953 - Гвиней-Биссау улсын ерөнхийлөгч Кумба Лала (2014 онд нас барсан)
  • 1957 - "Симпсон" хүүхэлдэйн цувралын найруулагч Девид Силверман
  • 1973 - Өмнөд Солонгосын жүжигчин И Же Жүн
  • 1975 - Америкийн реппер, продьюсер Уилл.Ай.Эм
    • Америкийн жүжигчин Эва Лонгориа
  • 1977 - Линкин Парк хамтлагын продьюсер Жое Ханн
  • 1982 - Олимпын хүрэл медальт Кенийн марафонч Уилсон Кипсанг Кипротич
  • 1983 - Туркийн хөлбөмбөгч Умут Бүлүт
  • 1991 - Америкийн сагсанбөмбөгч Завьер Хенри
  • 1993 - Францын хөлбөмбөгч Поль Погба

Нас барсан алдартнууд[засварлах | edit source]

  • МЭӨ 44 - Ромын жанжин Юлий Цезарь (МЭӨ 100 онд төрсөн)
  • 752 - Ромын пап Закари (төрсөн огноо тодорхойгүй)
  • 963 - Византийн эзэн хаан II Романос (938 онд төрсөн)
  • 1933 - Перу улсын 73 дахь ерөнхийлөгч Густаво Хименез (1886 онд төрсөн)
  • 1962 - Нобелийн шагналт Америкийн физикч Артур Комптон (1892 онд төрсөн)
  • 1969 - Японы мэргэжлийн сүмо бөхийн 33 дахь их аварга Такеши Мусашияма (1909 онд төрсөн)
  • 1975 - Грекын саятан Аристотель Онассис (1900 онд төрсөн)
  • 2004 - Нобелийн шагналт Америкийн химич Жон Попле (1925 онд төрсөн)
  • 2006 - Грекийн ерөнхий сайд Георгиос Раллис (1918 онд төрсөн)
  • 2011 - Америкийн реппер Нейт Догг (1969 онд төрсөн)
  • 2012 - Панам улсын ерөнхийлөгч Бернардино Гонзалез Руйз (1911 онд төрсөн)

Тэмдэглэлт өдөр[засварлах | edit source]

  • БеларусьБеларусь Беларусь Үндсэн хуулийн өдөр
  • ЯпонЯпон Япон Хонен Мацүри
  • Flag of Liberia.svg Либери Ж.Ж.Робертсын өдөр
  • Flag of Palau.svg Палау Залуусын өдөр
  • Цагдаагийн зүй бус харилцааны эсрэг олон улсын өдөр
  • Дэлхийн хэрэглэгчдийн эрх ашгийг хамгаалах өдөр
  • Муслим соёл, энхтайван, хэл, киноны дэлхийн өдөр