3 сарын 14

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Түүхэн жилийн өдөр
2 сар · 3 сар · 4 сар
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31

3 сарын 14 нь Григорийн тооллын жилийн 73 дахь (өндөр жил бол 74 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 292 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдал[засварлах | edit source]

  • МЭӨ 44 - Каска болон Кассиус нар аугаа удирдагч Юлий Цезарийн амь насанд халдаж, Марк Антони түүний орыг залгав.
  • 313 - Хан Жао улсын хаан Лиу Конгыг Хятадын хаан Жин Хуйди цаазлажээ.
  • 1489 - Киприйн хатан Катерин Корнаро хаант улсын талыг Венецид зарав.
  • 1647 - Гучин жилийн дайн: Бавари, Кёльн, Франц, Шведүүд Улмын санамж бичигт гарын үсэг зуржээ.
  • 1663 - Эрдэмтэн Отто фон Герик "Вакуум" гэх бүтээлээ хэвлүүлэв.
  • 1757 - Английн адмирал Сир Жон Бингийг дайны гэмт хэрэгт буруутган "Монарх" хөлөг онгоцон дээр цаазаар авахуулав.
  • 1780 - Америкийн хувьсгал: Алабама мужийн Мобиле хотын Шарлотт боомтод Испанийн цэргүүд хяналтаа тогтоов.
  • 1794 - Зохион бүтээгч Эли Уитни торгоны машин зохион бүтээж патент авчээ.
  • 1900 - АНУ-ын мөнгөний ханш алтны нэрлэсэн ханшаар хэмжигдэж эхлэв.
  • 1931 - Энэтхэгийн анхны дуутай кино "Алам Ара" дэлгэцэнд гарчээ.
  • 1939 - Словак улс Германаас тусгаар тогтнов.
  • 1942 - Шинээр зохион бүтээгдсэн пенициллинийг анх удаа өвчтөн дээр туршжээ.
  • 1943 - Дэлхийн II дайн: Краковын еврей хороолол бүрэн устжээ.
  • 1945 - Дэлхийн II дайн: Британийн эзэн хааны арми Германийн Билефильд хотод анх удаа их хэмжээний бөмбөг хаяжээ.
  • 1951 - Солонгосын дайн: НҮБ-ын цэнхэр дуулгатнууд Сөүл хотыг эргэн мэдэлдээ авав.
  • 1964 - АНУ-ын ерөнхийлөгч Жон Ф.Кеннедигийн амь насыг хороосон алуурчин Лий Харви Освальдыг хороосон Жек Руби гэгчийг буруутай гэж үзэн бүх насаар нь хорих ял оноожээ.
  • 1967 - АНУ-ын ерөнхийлөгч Жон Ф.Кеннедиг Арлингтоны үндэсний оршуулгийн газар нутаглуулав.
  • 1978 - Литани ажиллагаагаар Израйлийн батлан хамгаалах арми Ливаны өмнөд хэсгийг эзлэв.
  • 1979 - Хятадын нийслэл Бээжин хотод орших нэгэн үйлдвэрийн газрын ойролцоо Тридент хөлөг онгоц осолдож 44 хүн амиа алдан, 200 гаруй хүн гэмтжээ.
  • 1980 - Польшийн нийслэл Варшавын ойролцоо "ЛОТ 7" хөлөг онгоц осолдож 87 хүн амиа алджээ. Амиа алдагсдын дотор Америкийн боксын шигшээ багийн 14 тамирчин багтсан байна.
  • 1988 - Газар нутгийн маргаантай байдаг Спратти арлын төлөөх тулаанд Хятадын арми Вьетнамын армийг бут ниргэжээ.
  • 1994 - Гар утасны хамгийн хүчтэй процессор болох Лайнукс кернел хувилбарын 1.0.0 загвар худалдаанд гарчээ.
  • 1995 - АНУ-ын сансрын нисэгч Норман Тагард задгай сансарт Оросын ачааны машин жолоодсон анхны сансрын нисэгч болов.
  • 2006 - Чадын цэргийн алба хаагчид төрийн эргэлт хийхийг завджээ.
  • 2008 - Төвдийн Лхас хотод тусгаар тогтнолыг дэмжсэн олон арван жагсаал, бослого хөдөлгөөн болов.

Мэндэлсэн алдартнууд[засварлах | edit source]

  • 1804 - Австрийн хөгжмийн зохиолч I Йоханн Штраусс (1849 онд нас барсан)
  • 1820 - Италийн хаан II Виктор Эммануэль (1878 онд нас барсан)
  • 1844 - Италийн хаан I Умберто (1900 онд нас барсан)
  • 1854 - Нобелийн шагналт Германы физикч Паул Эрлих (1915 онд нас барсан)
    • АНУ-ын 28 дахь дэд ерөнхийлөгч Томас Р.Маршалл (1925 онд нас барсан)
  • 1874 - Электрон барааны алдарт "Филипс" брендыг үндэслэгч Антон Филипс (1951 онд нас барсан)
  • 1879 - Нобелийн шагналт Германы физикч, 20-р зууны хамгийн аугаа хүнАльберт Эйнштейн (1955 онд нас барсан)
  • 1901 - Олимпын алт, мөнгөн медальт Өмнөд Африкын хөнгөн атлетикч Сид Аткинсон (1977 онд нас барсан)
  • 1916 - Академийн наадмын хоёр удаагийн шагналт нэрт кино зохиолч Хортон Фүүт (2009 онд нас барсан)
  • 1932 - ОХУ-ын тэргүүн хатагтай Найна Ельцина
  • 1933 - Америкийн жазз хөгжмийн домог Күйнси Жонес
  • 1948 - "Мангасуудын корпораци" киноны Майк Мазовскид дуу оруулсан жүжигчин Билли Кристал
  • 1958 - Монакогын хунтайж II Альберт
  • 1975 - Дэлхийн аварга Австралийн тулгууртай харайгч Дмитри Марков
  • 1976 - "Цус сорогчийн өдрийн тэмдэглэл" киноны од Даниел Гиллийс
  • 1978 - Олимпын гурав, дэлхийн аварга Нидерландын усанд сэлэгч Пиетер ван ден Хүүгенбанд
  • 1979 - Францын хөлбөмбөгч Николья Анелка
  • 1988 - NBA-н хоёр удаагийн аварга, нэг удаагийн лигийн үнэ цэнэтэй тоглогч Стефен Көрри
    • Олимпын мөнгө, хүрэл медальт Германы олон төрөлтийн тамирчин Рико Фраймут
  • 1990 - Уэлсийн хөлбөмбөгч Жое Аллен
    • Исландын хөлбөмбөгч Колбейнн Сигторссон
  • 1997 - Олимпын дөрөв, дэлхийн 10 удаагийн алтан медальт Америкийн гимнастикч Симон Байлс

Нас барсан алдартнууд[засварлах | edit source]

  • 313 - Жин гүрний хаан Хуай (284 онд төрсөн)
  • 1457 - Минг гүрний хаан Жингтай (1428 онд төрсөн)
  • 1765 - Японы мэргэжлийн сүмо бөхийн хоёр дахь их аварга Аяагава Горожи (1703 онд төрсөн)
  • 1811 - Их Британийн ерөнхий сайд Августус Фитцрой (1739 онд төрсөн)
  • 1883 - Германы философич, "Эв хамт намын тунхаг" номын зохиогч Карл Маркс (1818 онд төрсөн)
  • 1975 - Академийн наадмын хоёр удаагийн шагналт нэрт жүжигчин Сюзан Хейворд (1917 онд төрсөн)
  • 1980 - Индонезийн гурав дахь ерөнхий сайд Мохаммад Хатта (1902 онд төрсөн)
  • 1995 - Нобелийн шагналт Америкийн физикч Уиллиам Альфред Фаулер (1911 онд төрсөн)
  • 2006 - Эстонийн хоёр дахь ерөнхийлөгч Леннарт Мери (1929 онд төрсөн)
  • 2012 - Мальта улсын дөрөв дэх ерөнхийлөгч Ченсу Табоне (1913 онд төрсөн)

Тэмдэглэлт өдөр[засварлах | edit source]

  • АндорраАндорра Андорра Үндсэн хуулийн өдөр
  • Flag of Estonia.svg Эстон Эх хэлний өдөр
  • Flag of Albania.svg Албани Хаврын эхний өдөр
  • ЯпонЯпон Япон Өмнө СолонгосӨмнө Солонгос Өмнө Солонгос Цагаан өдөр хосуудын эрчүүд нь эмэгтэйдээ бэлэг өгдөг өдөр
  • Батруудын өдөр (Сейнт Винсент ба Гренадинес)