Гоа
Гоа
गोंय | |
|---|---|
| Гоа муж | |
Хоч: "Дорно дахины сувд" | |
 Энэтхэг дахь байршил | |
| Улс |  Энэтхэг |
| Бүс нутаг | Баруун Энэтхэг |
| Өмнө нь | Гоа, Даман болон Диу |
| Холбоонд элссэн | 12 сарын 19, 1961 |
| Байгуулагдсан (хуваалтаар) | 5 сарын 30, 1987 |
| Нийслэл | Панажи |
| Томоохон хот | Васко-да-Гама, Гоа |
| Тойрог | 2 |
| Засаг захиргаа | |
| • Захирагч | П. С. Средхаран Пиллай |
| • Ерөнхий сайд | Прамод Савант (БЖН) |
| Хууль тогтоох байгууллага | Нэг танхимт |
| • Ассамблей | Гоагийн хууль тогтоох ассамблей (40 суудал) |
| Үндэсний парламент | Энэтхэгийн Парламент |
| • Рааже сабха | 1 суудал |
| • Лок сабха | 2 суудал |
| Дээд шүүх | Бомбейн дээд шүүх |
| Газар нутаг | |
| • Нийт | 3,702 км2 (1,429 бээр2) |
| • Байр | 28-р байр |
| Өндөр | 1,020 м (3,350 фут) |
| Хүн ам (2011)[2] | |
| • Нийт |  1,458,545 |
| • Байр | 28-р байр |
| • Нягтрал | 380/км2 (1,000/бээр2) |
| • Хотын | 62.17% |
| • Хөдөөгийн | 37.83% |
| Хэл | |
| • Албан ёсны | Конкани хэл[3] |
| • Нэмэлт албан ёсны | Марати[4] болон Англи хэл[5] |
| • Албан бичиг | Деванагари бичиг |
| ДНБ | |
| • Нийт (2025–2026) | ▲ $16.3 тэрбум (нэрлэсэн) ▲ $71.7 тэрбум (ХАЧТ) [6] |
| • Байр | 23-р байр |
| • Нэг хүнд ноогдох | ▲ $11,300 (нэрлэсэн) [6] ▲ $44,924 (хачт) [6] (1-т) |
| Цагийн бүс | UTC+05:30 (ЭСЦ) |
| ISO 3166 код | IN-GA |
| Тээврийн хэрэгслийн бүртгэл | GA |
| ХХИ (2022) | ▲ 0.760 өндөр[8] (1st) |
| Бичиг үсэг тайлагдал (2024) | 93.6%[9] (8-д) |
| Хүйсийн харьцаа (2011) | 974♀/1000 ♂[10] (34-т) |
| Вэб сайт | goa |
Гоа (лат-га. Goa) — Энэтхэг улсын харьяа, нутгийн өрнөд биед оршдог муж.
3702 км² газар нутаг, 1.5 сая хүн амтай. Албан ёсны бөгөөд нутгийн хэл нь конкан.
Газар зүй
[засварлах | кодоор засварлах]
Гоа нутаг бол Энэтхэг дотроо харьцуулахад нутаг дэвсгэр бага муж юм.
Энэтхэгийн хойгийн өрнөд хэсэг, Арабын тэнгисийн эрэгт оршдог.
Эргийн урт - 101 км. Нутгийн бие өмнөөс умарш 105 км урт, баруунаас зүүнш 65 км өргөн.
Энэтхэгийн Махараштра, Карнатака хоёр мужтай хиллэдэг.
Гоа нутаг дотроо өмнөд, умард хоёр тойрогт хувагдана.
Энэтхэгийн өрнөд хэсгийн Конкан хэмээх эрэг газрын нэгэн багахан зай Гоад хамаарагддаг.
Тэнгисийн эрэг, Өрнө Гатын нуруу, Декканы тэгш өндөрлөг гэж гурван янз тогтоцтой.
Нутгийн хамгийн өндөр цэг нь Сонсогор уул (1167 м). Мандави, Зувари мэтийн гол горхитой.
Хүн ам зүй
[засварлах | кодоор засварлах]Гоа хүн амын тооны цөөнөөр Сикким, Мизорам, Аруначалпрадеш мужийн дараа 4-р байрт бичигддэг.
62% нь хот газар оршин суудгаар мужуудын хотжилтын эрэмбээр 1-р байрт ордог.
1987 оны хууль ёсоор конкан хэл албан ёсны ганц хэл юм. Гэвч марати хэлийг хэрэглэх хэрэг гардаг.
Хүн амын төрөлх хэлийг үндэслэвэл: 61% конкан, 19% марати, 7% каннада, 5% хинди хэлтэй.
Хүн амын 66% хиндү, 26% христ, 8% лалын шашин шүтлэгтэй.
Хот суурин
[засварлах | кодоор засварлах]Гол хот (2011 оны байдлаар):
Түүх
[засварлах | кодоор засварлах]Гоа нутаг Дели, Вижанагар, Гулбарга, Бижапурийн эзний мэдэлд орж явсаар 1510 онд Португалын мэдэлд орж, Португалийн Энэтхэг дэх колонийн төв болжээ.
1947 онд Энэтхэг улс тусгаар тогтнож Энэтхэгийн хойг дахь Португалын колонийг Энэтхэг улсад шилжүүлэн өгөхийг шаардахад Португал зөвшөөрөхгүй Энэтхэг дэх салангид байгаа хэд хэдэн колони сууринаа цэргээр сахин хамгаалжээ.
1961 онд Энэтхэгийн цэрэг Португалын колони Гоа, Даман, Диуг зэрэг дайран эзэлж авсан ба улсаас шууд захирах холбооны нутаг гэсэн нутаг болгожээ.
1974 онд Португалын төр засгаас Гоаг харьяалах Энэтхэгийн бүрэн эрхийг хүлээн зөвшөөрсөн.
1987 онд Гоа холбооны нутаг гэсэн засаг захиргааны нэгжээ больж муж гэсэн нэгж бүхий нутаг болов.
Зураг
[засварлах | кодоор засварлах]
Эшлэл
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ Надаф, Ф М (2019). "Geographical Diagnosis of Goa's Tourism beyond Sun and Sand". Online International Interdisciplinary Research Journal.
- ↑ "Indian Districts by Population, Sex Ratio, Literacy 2011 Census". Архивласан огноо 2011-06-11. Татаж авсан: 2025-06-30.
- ↑ "Гоа, Даман, Диугийн албан ёсны хэлний тухай хууль, 1987 он" (PDF). indiacode.nic.in. Татаж авсан: 2025-06-30.
- ↑ "Languages of Goa". Мэдээлэл, сурталчилгааны газар. Эх сурвалжаас архивласан огноо 2023-12-31.
- ↑ "Гоа, Даман, Диугийн албан ёсны хэлний тухай хууль, 1987 он (1987 оны 5-р хууль) [14-4-1987]" (PDF). Гоа, Даман, Диугийн засгийн газрын нарийн бичгийн дарга. Татаж авсан: 2025-06-30.
- ↑ 6.0 6.1 6.2 "Goa Budget 2025–26". Гоагийн засгийн газар. 2025. Татаж авсан: 2025-06-30.
- ↑ "MOSPI мужийн дотоодын бүтээгдэхүүн, Статистикийн яам, хөтөлбөрийн хэрэгжилт, Энэтхэгийн Засгийн газар". 2021-03-15. Татаж авсан: 2025-06-30.
- ↑ "India: Subnational HDI". Global Data Labs. Татаж авсан: 2025-06-30.
- ↑ "Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))". Жилийн тайлан, Ажиллах хүчний үечилсэн судалгаа (PLFS) (2023 оны 7 сараас 2024 оны 6 сар) (PDF). Үндэсний түүвэр судалгааны алба, Статистикийн яам, хөтөлбөрийн хэрэгжилт, Энэтхэгийн Засгийн газар. 2024-09-23. х. A-10.
{{cite book}}: CS1 maint: date and year (link) - ↑ "Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural & Urban)" (PDF). planningcommission.gov.in. Төлөвлөлтийн комисс, Энэтхэгийн Засгийн газар. Эх хувилбараас (PDF) архивласан: 2018-01-27. Татаж авсан: 2025-06-30.