Тусгаар Улсуудын Хамтын Нөхөрлөл

Тусгаар Улсуудын Хамтын Нөхөрлөл

*(бусад хэл дээр)*

Азербайжан: Müstəqil Dövlətlər Birliyi (MDB)
Армени: Համագործակցություն Անկախ պետություններ
*Hamagortsakts’ut’yun Ankakh petut’yunner*
Беларусь: Садружнасць Незалежных Дзяржаў (СНД)
*Sadružnasć Niezaliežnych Dziaržaŭ*
Казах: Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы (ТМД)
*Täuelsız Memleketter Dostastyğy*
Киргиз: Көз карандысыз Мамлекеттер Шериктештиги (КМШ)
*Köz karandısız Mamleketter Şerikteştigi*
Румын: *Comunitatea Statelor Independente* (*CSI*)
Орос: Содружество Независимых Государств (СНГ)
*Sodruzhestvo Nezavisimykh Gosudarstv*
Тажик: Иттиходи Давлатҳои Мустақил
*Ittixodi Davlathoi Mustaqil* (ИДМ)
Узбек: Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги (МДХ)
*Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi*
Тусгаар Улсуудын Хамтын Нөхөрлөл (бусад хэл дээр) Азербайжан: Müstəqil Dövlətlər Birliyi (MDB) ; Армени: Համագործակցություն Անկախ պետություններ; Hamagortsakts’ut’yun Ankakh petut’yunner ; Беларусь: Садружнасць Незалежных Дзяржаў (СНД); Sadružnasć Niezaliežnych Dziaržaŭ ; Казах: Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы (ТМД); Täuelsız Memleketter Dostastyğy ; Киргиз: Көз карандысыз Мамлекеттер Шериктештиги (КМШ); Köz karandısız Mamleketter Şerikteştigi ; Румын: Comunitatea Statelor Independente (CSI) ; Орос: Содружество Независимых Государств (СНГ); Sodruzhestvo Nezavisimykh Gosudarstv ; Тажик: Иттиходи Давлатҳои Мустақил; Ittixodi Davlathoi Mustaqil (ИДМ) ; Узбек: Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги (МДХ); Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi;
	Далбаа Сүлд
	Гишүүн улс; Хамтрагч улс; Гишүүн улс эзэлсэн
Захиргааны суудал	Минск; Москва;
Томоохон хот	Москва
Ажлын хэл	Орос
Төрөл	Засгийн газар хоорондын
Гишүүнчлэл	9 гишүүн улс Азербайжан ; Армени ; Беларусь ; Казахстан ; Киргиз ; Молдав (түдгэлзүүлсэн) ; Орос ; Тажикистан ; Узбекистан; 1 хамтрагч улс Туркменистан ;
Удирдагчид
• Ерөнхий нарийн бичгийн дарга	Сергей Лебедев
Хууль тогтоох байгууллага	Парламент хоорондын Ассамблей
Байгуулагдсан
• Беловежийн тохиролцоо	12 сарын 8, 1991
• Алматын протокол	12 сарын 21, 1991
• Дүрмийг баталсан	1 сарын 22, 1993
• Чөлөөт худалдааны бүс	9 сарын 20, 2012
Газар нутаг
• Нийт	20,368,759 км2 (7,864,422 миль2)
Хүн ам
• 2025 тооцоо	251,764,976; (Крымыг оруулан)
• Нягтаршил	12.36/км2
ДНБ (ХАЧП)	2025 тооцоо
• Нийт	▲ $9.40 их наяд
• Нэг хүнд ноогдох	▲ $37,336
ДНБ (нэрлэсэн)	2025 тооцоо
• Нийт	▲ $2.81 их наяд
• Нэг хүнд ноогдох	▲ $11,161
ХХИ (2017)	0.740; өндөр
Мөнгөний нэгж	Байхгүй Гишүүн улс Армени драм (֏); Азербайжаны манат (₼) ; Беларусь рубль (Rbl); Казахстаны тенге (₸); Киргизийн сом (с); Молдав лей (L); Оросын рубль (₽); Тажикистаны сомони (SM); Узбекийн сум (soʻm); Хамтрагч улс Туркменистан манат (m);
Цагийн бүс	UTC+2-с +12 хүртэл
Жолооны тал	баруун
Домэйн нэр	.ru, .by, .am, .kz, .kg, .az, .md, .tj, .uz, .su
	Вэбсайт; eccis.org
Өмнө нь
	Зөвлөлт Холбоот Улс
	↑ Зөвлөлтийн рубль (руб) 1991 оноос 1994 он хүртэл хэрэглэгдэж байсан. ;

Тусгаар улсуудын хамтын нөхөрлөлийн /ТУХН/ улсууд нь хуучин ЗХУ-ын бүрэлдхүүнд багтаж байсан орнуудын хамтын ажиллагааны харилцааг зохицуулах ёстой бүс нутгийн олон улсын байгууллага юм. ТУХН нь улсын дээрх улс биш бөгөөд сайн дурын үндсэн дээр нэгдсэн байгууллага юм. Армени, Казахстан, Молдав, Орос, Узбекистан, улсууд тус Хамтын нөхөрлөлийн гишүүн улсууд юм.

Гишүүд

Тусгаар улсуудын хамтын нөхөрлөлийн гишүүд	Нийслэл	Хүн ам (сая)	Газар нутаг (км²)
Армени	Ереван	2,99	29.800
Азербайжан	Баку	8,47	86.600
Беларусь	Минск	9,85	207.595
Казахстан	Астана	15,23	2.717.300
Киргиз	Бишкек	5,08	198.500
Молдав	Кишинёв	3,15	33.843
Орос	Москва	142,40	17.075.400
Тажикистан	Душанбе	7,32	143.100
Туркменистан (гишүүн)	Ашхабад	5,04	488.100
Украин (2018 онд гарсан)¹	Киев	46,30	603.700
Узбекистан	Ташкент	26,49	447.400
ТУХН ТУХН нийт ²	Минск	268,59	21.543.238
Харьцуулалт
Зөвлөлт Холбоот Улс (1990/91)	Москва	289,94	22.402.223

¹ 2014 оны гуравдугаар сарын 19-нд ТУХН-өөс Украйныг хасах шийдвэр гарсан.

² Туркменистан байхгүй

Цахим холбоос

Commons: Тусгаар улсуудын хамтын нөхөрлөл – Викимедиа дуу дүрсний сан

Эшлэл

↑ "Commonwealth of Independent States – Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Belarus". mfa.gov.by. Эх хувилбараас архивласан: 2017-08-23. Татаж авсан: 2026-03-05.
↑ Газрын гадаргуутай тохирч байна. Гишүүн улс бүрийн Эдийн засгийн онцгой бүсийг оруулаад нийт талбай нь 28,509,317 км² (11,007,509 миль²).
↑ ^3.0 ^3.1 "ДНБ". IMF. Татаж авсан: 2026-03-05.

[4] Зөвлөлтийн рубль (руб) 1991 оноос 1994 он хүртэл хэрэглэгдэж байсан.

[mfa.gov.by-1] "Commonwealth of Independent States – Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Belarus". mfa.gov.by. Эх хувилбараас архивласан: 2017-08-23. Татаж авсан: 2026-03-05.

[Stat2016-2] Газрын гадаргуутай тохирч байна. Гишүүн улс бүрийн Эдийн засгийн онцгой бүсийг оруулаад нийт талбай нь 28,509,317 км² (11,007,509 миль²).

[GDP_IMF-3] 3.0 ^3.1 "ДНБ". IMF. Татаж авсан: 2026-03-05.

[1]

[2]

[3]

[a]