Хар тугалга

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Хар тугалга (Pb)
Атомын дугаар 82
Атом масс 207.2(1) г/моль
Өнгө Хөхөвтөр саарал
Электрон байгуулалт [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p2
Бүрхүүл дэх
электроны тоо
2, 8, 18, 32, 18, 4
Физик шинж чанар
Бодисын төлөв Хатуу
Нягт (20 °C) 11.34   г/см³
Хайлах температур (327.46 °C, 621.43 °F) 600.61  K
Буцлах температур (1749 °C, 3180 °F) 2022  K
Хайлалтын хувийн дулаан 4.77 кЖ/моль
Ууршилтын хувийн дулаан 179.5 кЖ/моль
Дулаан багтаамж (25 °C) 26.650   кЖ/(моль·K)
Атомын шинж чанар
Оронт торны бүтэц
(Сингони)
Талдаа төвтэй куб
Исэлдэлтийн зэрэг 4, 2
Ионжих энерги
(эхний электроноор)
715.6 кЖ/моль
Атомын радиус 180 пм
Ковалентийн радиус 147 пм

Хар тугалга нь (plumbum гэсэн Латин үгнээс гаралтай) химийн элементийн үелэх системд Pb гэж тэмдэглэгддэг, атомын дугаар нь 82 болох химийн элемент юм. Зөөлөн, хувийн жин ихтэй, хортой металл болно. Байгаль дээр исэл, cульфид байдлаар тохиолдоно. Хар тугалга нь уран, тори зэрэг цацраг идэвхит элементүүдийн задралын эцсийн бүтээгдэхүүн юм.

Хар тугалга нь газрын гадаргын массын 1.6*103%-г эзэлдэг. Байгаль дээр дан байдлаар тохиолдох нь маш ховор боловч 80 орчим эрдсийн найрлагад ордог. Ихэнх тохиолдолд сульфид хэлбэрээр тохиолдоно. Хар тугалга хутгаар хэрчигддэг, хумсаар мөр гардаг. Зөөлөн давтамхай шинж чанартай. Хар тугалгаар хийсэн эдлэл бүүдгэр өнгөтэй байдаг. Давсны ба хүхрийн хүчил бараг үйлчилдэггүй. +2 ба +4 исэлдлийн зэрэг үзүүлнэ. +2 исэлдлийн зэрэгтэй илүү тогтвортой. Амархан хайлдаг, боловсруулахад хялбар дөхөм учраас өргөн хэрэглэдэг. Хар тугалгаар аккумуляторын тугалган дугтуй, химийн үйлдвэрийн хүчилд тэсвэртэй тугалган аппарат хэрэгсэлд хэрэглэнэ. Хар тугалгын нэгдлүүд бусад хүнд металлын адил хортой боловч зарим нэг нэгдлийг эм болгон ашигладаг.

Гадны холбоосууд[засварлах]

Commons
Викимедиа дуу дүрсний сан: Хар тугалга