Америци

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Америци (Аm)
Атомын дугаар 95
Атом масс 243 г/моль
Өнгө Мөнгөлөг цайвар
Электрон байгуулалт [Rn] 5f7 7s2
Бүрхүүл дэх
электроны тоо
2, 8, 18, 32, 25, 8, 2
Физик шинж чанар
Бодисын төлөв Хатуу
Нягт (өрөөний темп.) 12 г/см³
Хайлах температур (1176 °C) 1449 K
Буцлах температур (2607 °C) 2880 K
Хайлалтын хувийн дулаан - кЖ/моль
Ууршилтын хувийн дулаан 14.39   кЖ/моль
Дулаан багтаамж (25 °C) 62.7 кЖ/(моль·K)
Атомын шинж чанар
Оронт торны бүтэц
(Сингони)
Гексагональ
Исэлдэлтийн зэрэг 6, 5, 4, 3
Ионжих энерги
(эхний электроноор)
578 кЖ/моль
Атомын радиус 175 пм
Ковалентийн радиус - пм

Америци нь синтетик химийн элемент, атомын дугаар нь 95, химийн тэмдэглэгээ нь Am. Уг элемент нь цацраг идэвхит шинжтэй, актиноидын бүлгийн металл юм. 1944 онд плутониг нейтроноор бөмбөгдөх замаар гарган авсан байна.

Цэвэр Америци нь гялалзсан мөнгөлөг ба цагаан өнгөтэй. 241Am-ын альфа цацрал нь радигийнхаас 3 дахин өндөр бөгөөд нэг грамм орчим америци нь ойр байгаа хүнийг ихээхэн хэмжээгээр хордуулна.

Хэрэглээ[засварлах]

241Am-г гарган авах нь өндөр өртөгтэй болно. Уг элементийг өрөөний галын дохиололд дахь утаа мэдрэгчид маш бага хэмжээтэйгээр (ойролцоогоор 0.2 микрограмм) хэрэглэнэ. Үүнээс гадна өрмийн цооногт геофизикийн судалгаа (Am241Be) хийхэд мөн нейтрон радиографид нейтроны эх үүсвэр болгон ашиглана. Пуужингийн түлш хийхэд ашиглаж болох тухай мөн яриглаж байна[1].

Изотопи[засварлах]

Нийт 18 цацраг идэвхит изотопи байдгаас хамгийн тогтвортой нь  243Am (хагас задралын хугацаа нь 7370 жил) ба 241Am (хагас задралын хугацаа нь 432.2 жил) юм. Үлдэх изотопиуд нь 51 жилээс бага, ихэнхи нь 100 минутаас бага хагас задралын хугацаатай байна. Изотопиудын атом масс нь 231.046 (231Am) - 249.078 (249Am) хооронд хэлбэлзэнэ.

Ишлэл[засварлах]

  1. "Extremely Efficient Nuclear Fuel Could Take Man To Mars In Just Two Weeks", ScienceDaily, 3 Jan 2001. 2007-11-22-нд авсан. 

Further reading[засварлах]

Гадаад холбоос[засварлах]

Commons
Викимедиа дуу дүрсний сан: Americium