Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт

Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн, товчловол ХБДАШТ, Хөлбөмбөгийн ДАШТ (англ. FIFA World Cup; орос. Чемпионат мира по футболу) нь Олон Улсын Хөлбөмбөгийн Холбооноос зохион явуулдаг хөлбөмбөгийн эрэгтэй насанд хүрэгчдийн дэлхийн аварга баг шалгаруулах цомын тэмцээн юм. 1930 оноос эхлэн дайны улмаас 1942, 1946 онуудыг алгасч, дөрвөн жил тутамд зохиогдсоор ирсэн. Одоогийн аварга нь 2010 оны тэмцээнд түрүүлсэн Испанийн шигшээ баг юм.

Өнөөгийн журмаар сарын турш зохион байгуулагч оронд 32 баг аваргын төлөө өрсөлдөнө. Гол тэмцээн болохоос өмнө гурван жилийн туршид дэлхий даяар шигшээ багууд зохион байгуулагч орны шигшээгийн хамт оролцох эрхийн төлөө өрсөлддөг. ДАШТ нь дэлхийн хамгийн их үзэгчтэй спортын арга хэмжээ бөгөөд 2006 оныхыг 715.1 сая орчим хүн үзжээ. [1]

19 тэмцээн болсноос найман баг аварга болж байв. Бразил нь бүх тэмцээнд оролцож байсан бөгөөд 5 удаа буюу хамгийн олон удаа түрүүлж байжээ. 2006 онд Герман улсад болсон тэмцээнээр Итали улс шигшээд Франц улсыг ялж 4 дэх түрүүгээ авчээ. 2010 оны ДАШТ нь 6 сарын 11-ээс 7 сарын 11 хүртэл Өмнөд Африк улсад зохиогдож, Испаний баг Голландын багийг ялж анхны түрүүгээ авсан түүхэн үйл явдал тохиосон билээ. Дараагийн тэмцээн 2014 онд Бразил улсад зохион байгуулагдана.

Тэмцээнүүд[засварлах]

Тэмцээнүүдийн хураангуй[засварлах]

Жил Зохион байгуулагч орон Шигшээ Гуравдугаар байрын төлөө
Аварга Оноо Хоёрдугаар байр Гуравдугаар байр Оноо Дөрөвдүгээр байр
1930
Дэлгэрэнгүй
Flag of Uruguay.svg Уругвай Flag of Uruguay.svg Уругвай 4–2 Flag of Argentina.svg Аргентин Америк Америк 1 Flag of SFR Yugoslavia.svg Югослав
1934
Дэлгэрэнгүй
Flag of Italy (1861-1946).svg Итали Flag of Italy (1861-1946).svg Итали 2–1 нэм. Flag of Czechoslovakia.svg Чехословак Flag of the German Empire.svg Германы эзэнт гүрэн 3–2 Flag of Austria.svg Австри
1938
Дэлгэрэнгүй
Франц Франц Flag of Italy (1861-1946).svg Итали 4–2 Flag of Hungary with arms (state).svg Унгар Бразил Бразил 4–2 Flag of Sweden.svg Швед
1950
Дэлгэрэнгүй
Flag of Brazil (1889-1960).svg Бразил Flag of Uruguay.svg Уругвай 1 Бразил Бразил Flag of Sweden.svg Швед 1 Flag of Spain.svg Испани
1954
Дэлгэрэнгүй
Швейцари Швейцар Flag of Germany.svg Баруун Герман 3–2 Flag of Hungary.svg Унгар Flag of Austria.svg Австри 3–1 Flag of Uruguay.svg Уругвай
1958
Дэлгэрэнгүй
Flag of Sweden.svg Швед Бразил Бразил 5–2 Flag of Sweden.svg Швед Франц Франц 6–3 Flag of Germany.svg Баруун Герман
1962
Дэлгэрэнгүй
Flag of Chile.svg Чили Бразил Бразил 3–1 Flag of Czechoslovakia.svg Чехословак Flag of Chile.svg Чили 1–0 Flag of SFR Yugoslavia.svg Югослав
1966
Дэлгэрэнгүй
Flag of England.svg Англи Flag of England.svg Англи 4–2 нэм. Flag of Germany.svg Баруун Герман Flag of Portugal.svg Португал 2–1 Зөвлөлт Зөвлөлт
1970
Дэлгэрэнгүй
Flag of Mexico.svg Мексик Бразил Бразил 4–1 Flag of Italy.svg Итали Flag of Germany.svg Баруун Герман 1–0 Flag of Uruguay.svg Уругвай
1974
Дэлгэрэнгүй
Flag of Germany.svg Баруун Герман Flag of Germany.svg Баруун Герман 2–1 Нидерланд Нидерланд Flag of Poland.svg Польш 1–0 Бразил Бразил
1978
Дэлгэрэнгүй
Flag of Argentina (alternative).svg Argentina Flag of Argentina.svg Аргентин 3–1 нэм. Нидерланд Нидерланд Бразил Бразил 2–1 Flag of Italy.svg Итали
1982
Дэлгэрэнгүй
Flag of Spain.svg Испани Flag of Italy.svg Итали 3–1 Flag of Germany.svg Баруун Герман Flag of Poland.svg Польш 3–2 Франц Франц
1986
Дэлгэрэнгүй
Flag of Mexico.svg Мексик Flag of Argentina.svg Аргентин 3–2 Flag of Germany.svg Баруун Герман Франц Франц 4–2 нэм. Бельги Бельги
1990
Дэлгэрэнгүй
Flag of Italy.svg Итали Flag of Germany.svg Баруун Герман 1–0 Flag of Argentina.svg Аргентин Flag of Italy.svg Итали 2–1 Flag of England.svg Англи
1994
Дэлгэрэнгүй
Америк Америк Бразил Бразил 0–0 нэм.
(3–2) торг.
Flag of Italy.svg Итали Flag of Sweden.svg Швед 4–0 Flag of Bulgaria.svg Болгар
1998
Дэлгэрэнгүй
Франц Франц Франц Франц 3–0 Бразил Бразил Flag of Croatia.svg Хорват 2–1 Нидерланд Нидерланд
2002
Дэлгэрэнгүй
Өмнөд Солонгос Өмнө Солонгос
& Япон Япон
Бразил Бразил 2–0 Герман Герман Flag of Turkey.svg Турк 3–2 Өмнөд Солонгос Өмнө Солонгос
2006
Дэлгэрэнгүй
Герман Герман Flag of Italy.svg Итали 1–1 нэм.
(5–3) торг.
Франц Франц Герман Герман 3–1 Flag of Portugal.svg Португал
2010
Дэлгэрэнгүй
Flag of South Africa.svg Өмнөд Африк Flag of Spain.svg Испани 1–0
нэм.
Нидерланд Нидерланд Герман Герман 3–2 Flag of Uruguay.svg Уругвай
Түлхүүр
  • нэм. — нэмэлт цагийн дараа
  • торг. — торгуулийн цохилт
1 = 1930 онд гуравдугаар байрны төлөөх албан ёсны тоглолт болоогүй. ФИФА нь тэмцээнд оролцсон ерөнхий байдлаар нь АНУ-ыг гуравт, Югославыг дөрөвт жагсаадаг.[2]


2 = 1950 онд албан ёсны шигшээ тоглолт болоогүй. [3] Тэмцээний аваргыг сүүлд үлдсэн 4 баг (Уругвай, Бразил, Швед, Испани) хоорондоо тойргоор өрсөлдөж тодруулсан. Уругвай улс Бразилыг 2-1 -ээр ялсан тоглолт нь харин энэ тэмцээний шийдвэрлэх үүргийг гүйцэтгэсэн. Мөн Шведийн ялалт нь гуравдугаар байрын эзнийг тодруулахад шийдвэрлэх үүргийг гүйцэтгэжээ.[4]

Улсуудын амжилт[засварлах]

Улсуудын оролцсон тоо
Шигшээ Аварга болсон тоо Хоёрдугаар байр
Бразил Бразил 5 (1958, 1962, 1970, 1994, 2002) 2 (1950*, 1998)
Flag of Italy.svg Итали 4 (1934*, 1938, 1982, 2006) 2 (1970, 1994)
Герман Герман^ 3 (1954, 1974*, 1990) 4 (1966, 1982, 1986, 2002)
Flag of Argentina.svg Аргентин 2 (1978*, 1986) 2 (1930, 1990)
Flag of Uruguay.svg Уругвай 2 (1930*, 1950)
Франц Франц 1 (1998*) 1 (2006)
Flag of England.svg Англи 1 (1966*)
Flag of Spain.svg Испани 1 (2010)
Нидерланд Нидерланд 3 (1974, 1978, 2010)
Flag of Czechoslovakia.svg Чехословак# 2 (1934, 1962)
Flag of Hungary.svg Унгар 2 (1938, 1954)
Flag of Sweden.svg Швед 1 (1958*)
* = зохион байгуулагч орон
^ = 1954, 1990 онуудад Баруун Герман улс түрүүлснийг оруулан тооцсон
# = 2 буюу хэд хэдэн орон болж бутарсан

Ишлэл[засварлах]

  1. 2006 FIFA World Cup broadcast wider, longer and farther than ever before, FIFA.com. Retrieved on September 16, 2008.
  2. 1930 FIFA World Cup, FIFA.com. Retrieved on 5 March 2009.
  3. 1950 FIFA World Cup, FIFA.com. Retrieved on 5 March 2009.
  4. FIFA World Cup Finals since 1930 (PDF), FIFA.com. Retrieved on 5 March 2009.

Гадаад холбоос[засварлах]

Commons
Викимедиа дуу дүрсний сан: FIFA World Cup