Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Эхэлсэн он 1930 он
Хэдэн удаа 20
Хамрах хүрээ Дэлхий (ФИФА)
Багийн тоо 32 (үндсэн)
≈204 (бүх шат)
Шинэ түрүү  Герман (4 дэх удаа)
Олон түрүү  Бразил (5 удаа)
Цахим талбар өөрийн цахим талбар
2014 оны Хөлбөмбөгийн ДАШТ

Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн (ХБДАШТ) (англ. FIFA World Cup) нь Олон Улсын Хөлбөмбөгийн Холбооноос зохион явуулдаг хөлбөмбөгийн эрэгтэй насанд хүрэгчдийн дэлхийн аварга баг шалгаруулах цомын тэмцээн юм. 1930 оноос эхлэн дайны улмаас 1942, 1946 онуудыг алгасч, дөрвөн жил тутамд зохиогдсоор ирсэн. Герман Аргентиныг ялж одоо цагийн аваргаар тодорсон.

Өнөөгийн журмаар сарын турш зохион байгуулагч оронд 32 баг аваргын төлөө өрсөлдөнө. Гол тэмцээн болохоос өмнө гурван жилийн туршид дэлхий даяар шигшээ багууд зохион байгуулагч орны шигшээгийн хамт оролцох эрхийн төлөө өрсөлддөг. ДАШТ нь дэлхийн хамгийн их үзэгчтэй спортын арга хэмжээ бөгөөд 2006 оныхыг 715.1 сая орчим хүн үзжээ. [1]

19 тэмцээн болсноос найман баг аварга болж байв. Бразил нь бүх тэмцээнд оролцож байсан бөгөөд 5 удаа буюу хамгийн олон удаа түрүүлж байжээ. 2006 онд Герман улсад болсон тэмцээнээр Итали улс шигшээд Франц улсыг ялж 4 дэх түрүүгээ авчээ. 2010 оны ДАШТ нь 6 сарын 11-ээс 7 сарын 11 хүртэл Өмнөд Африк улсад зохиогдож, Испаний баг Голландын багийг ялж анхны түрүүгээ авсан түүхэн үйл явдал тохиосон билээ. Дараагийн тэмцээн 2014 онд Бразил улсад зохион байгуулагдана.

Тэмцээнүүд[засварлах | edit source]

Тэмцээнүүдийн хураангуй[засварлах | edit source]

Жил Зохион байгуулагч орон Шигшээ Гуравдугаар байрын төлөө
Аварга Оноо Хоёрдугаар байр Гуравдугаар байр Оноо Дөрөвдүгээр байр
1930
Дэлгэрэнгүй
Flag of Uruguay.svg Уругвай Flag of Uruguay.svg Уругвай 4–2 АргентинАргентин Аргентин Америкийн Нэгдсэн УлсАмерикийн Нэгдсэн Улс Америкийн Нэгдсэн Улс 1 Flag of SFR Yugoslavia.svg Югослав
1934
Дэлгэрэнгүй
Italien 1861Италийн хаант улс (1861–1946) Итали Italien 1861Италийн хаант улс (1861–1946) Итали 2–1 нэм. Flag of the Czech Republic.svg Чехословак Flag of the German Empire.svg Германы эзэнт гүрэн 3–2 АвстриАвстри Австри
1938
Дэлгэрэнгүй
ФранцФранц Франц Italien 1861Италийн хаант улс (1861–1946) Итали 4–2 Flag of Hungary with arms (state).svg Унгар БразилБразил Бразил 4–2 ШведШвед Швед
1950
Дэлгэрэнгүй
Flag of Brazil (1889-1960).svg Бразил Flag of Uruguay.svg Уругвай 1 БразилБразил Бразил ШведШвед Швед 1 ИспаниИспани Испани
1954
Дэлгэрэнгүй
ШвейцариШвейцари Швейцари Flag of Germany.svg Баруун Герман 3–2 Flag of Hungary.svg Унгар АвстриАвстри Австри 3–1 Flag of Uruguay.svg Уругвай
1958
Дэлгэрэнгүй
ШведШвед Швед БразилБразил Бразил 5–2 ШведШвед Швед ФранцФранц Франц 6–3 Flag of Germany.svg Баруун Герман
1962
Дэлгэрэнгүй
Flag of Chile.svg Чили БразилБразил Бразил 3–1 Flag of the Czech Republic.svg Чехословак Flag of Chile.svg Чили 1–0 Flag of SFR Yugoslavia.svg Югослав
1966
Дэлгэрэнгүй
Flag of England.svg Англи Flag of England.svg Англи 4–2 нэм. Flag of Germany.svg Баруун Герман Flag of Portugal.svg Португал 2–1 Зөвлөлт Зөвлөлт
1970
Дэлгэрэнгүй
МексикМексик Мексик БразилБразил Бразил 4–1 ИталиИтали Итали Flag of Germany.svg Баруун Герман 1–0 Flag of Uruguay.svg Уругвай
1974
Дэлгэрэнгүй
Flag of Germany.svg Баруун Герман Flag of Germany.svg Баруун Герман 2–1 НидерландНидерланд Нидерланд Flag of Poland.svg Польш 1–0 БразилБразил Бразил
1978
Дэлгэрэнгүй
Flag of Argentina (alternative).svg Argentina АргентинАргентин Аргентин 3–1 нэм. НидерландНидерланд Нидерланд БразилБразил Бразил 2–1 ИталиИтали Итали
1982
Дэлгэрэнгүй
ИспаниИспани Испани ИталиИтали Итали 3–1 Flag of Germany.svg Баруун Герман Flag of Poland.svg Польш 3–2 ФранцФранц Франц
1986
Дэлгэрэнгүй
МексикМексик Мексик АргентинАргентин Аргентин 3–2 Flag of Germany.svg Баруун Герман ФранцФранц Франц 4–2 нэм. БельгиБельги Бельги
1990
Дэлгэрэнгүй
ИталиИтали Итали Flag of Germany.svg Баруун Герман 1–0 АргентинАргентин Аргентин ИталиИтали Итали 2–1 Flag of England.svg Англи
1994
Дэлгэрэнгүй
Америкийн Нэгдсэн УлсАмерикийн Нэгдсэн Улс Америкийн Нэгдсэн Улс БразилБразил Бразил 0–0 нэм.
(3–2) торг.
ИталиИтали Итали ШведШвед Швед 4–0 Болгар улсБолгар улс Болгар
1998
Дэлгэрэнгүй
ФранцФранц Франц ФранцФранц Франц 3–0 БразилБразил Бразил Flag of Croatia.svg Хорват 2–1 НидерландНидерланд Нидерланд
2002
Дэлгэрэнгүй
Өмнөд Солонгос Өмнө Солонгос
& Япон Япон
БразилБразил Бразил 2–0 ГерманГерман Герман Flag of Turkey.svg Турк 3–2 Өмнөд Солонгос Өмнө Солонгос
2006
Дэлгэрэнгүй
ГерманГерман Герман ИталиИтали Итали 1–1 нэм.
(5–3) торг.
ФранцФранц Франц ГерманГерман Герман 3–1 Flag of Portugal.svg Португал
2010
Дэлгэрэнгүй
Flag of South Africa.svg Өмнө Африк ИспаниИспани Испани 1–0
нэм.
НидерландНидерланд Нидерланд ГерманГерман Герман 3–2 Flag of Uruguay.svg Уругвай
2014
Дэлгэрэнгүй
БразилБразил Бразил
Герман
1–0
(нэм.)

Аргентин

Нидерланд
3–0
Бразил
Түлхүүр
  • нэм. — нэмэлт цагийн дараа
  • торг. — торгуулийн цохилт
1 = 1930 онд гуравдугаар байрны төлөөх албан ёсны тоглолт болоогүй. ФИФА нь тэмцээнд оролцсон ерөнхий байдлаар нь АНУ-ыг гуравт, Югославыг дөрөвт жагсаадаг.[2]


2 = 1950 онд албан ёсны шигшээ тоглолт болоогүй. [3] Тэмцээний аваргыг сүүлд үлдсэн 4 баг (Уругвай, Бразил, Швед, Испани) хоорондоо тойргоор өрсөлдөж тодруулсан. Уругвай улс Бразилыг 2-1 -ээр ялсан тоглолт нь харин энэ тэмцээний шийдвэрлэх үүргийг гүйцэтгэсэн. Мөн Шведийн ялалт нь гуравдугаар байрын эзнийг тодруулахад шийдвэрлэх үүргийг гүйцэтгэжээ.[4]

Улсуудын амжилт[засварлах | edit source]

Улсуудын оролцсон тоо
Шигшээ Аварга болсон тоо Хоёрдугаар байр
БразилБразил Бразил 5 (1958, 1962, 1970, 1994, 2002) 2 (1950*, 1998)
ГерманГерман Герман^ 4 (1954, 1974*, 1990, 2014) 4 (1966, 1982, 1986, 2002)
ИталиИтали Итали 4 (1934*, 1938, 1982, 2006) 2 (1970, 1994)
АргентинАргентин Аргентин 2 (1978*, 1986) 3 (1930, 1990, 2014)
Flag of Uruguay.svg Уругвай 2 (1930, 1950)
Flag of England.svg Англи 1 (1966*)
ИспаниИспани Испани 1 (2010)
НидерландНидерланд Нидерланд 3 (1974, 1978, 2010)
Flag of the Czech Republic.svg Чехословак# 2 (1934, 1962)
Flag of Hungary.svg Унгар 2 (1938, 1954)
ШведШвед Швед 1 (1958*)
* = зохион байгуулагч орон
^ = 1954, 1990 онуудад Баруун Герман улс түрүүлснийг оруулан тооцсон
# = 2 буюу хэд хэдэн орон болж бутарсан

Ишлэл[засварлах | edit source]

  1. 2006 FIFA World Cup broadcast wider, longer and farther than ever before, FIFA.com. Retrieved on September 16, 2008.
  2. 1930 FIFA World Cup, FIFA.com. Retrieved on 5 March 2009.
  3. 1950 FIFA World Cup, FIFA.com. Retrieved on 5 March 2009.
  4. FIFA World Cup Finals since 1930 (PDF), FIFA.com. Retrieved on 5 March 2009.

Гадаад холбоос[засварлах | edit source]

Commons
Викимедиа дуу дүрсний сан: FIFA World Cup