4 сарын 28

4 сарын 28 нь Григорийн тооллын жилийн 118 дахь (өндөр жил бол 119 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 247 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдал

224 - Хормоздганы тулалдаанд I Ардашир Парфын улсын хаан V Артабанусыг хөнөөж, тус улсыг мөхөөжээ.
357 - Ромын эзэн хаан II Константинус Магнус Магнентиусыг ялснаа тэмдэглэж, Ромд орж ирэв.
1253 - Японы буддын шашны томоохон зүтгэлтэн болох Ничирэн буддын шинэ сургуулийг байгуулж, Ничирэн буддизм үүсэн бий болжээ.
1294 - Хубилай хааны залгамжлагчаар Төмөр Өлзийт хаан хаан ширээнд суув.
1503 - Черинолагийн дайнд анх удаа дарьт буу ашиглав.
1611 - Филиппиний Манилад Санто Томас их сургууль байгуулагдав. Энэ сургууль нь дэлхийн католик шашны хамгийн том сургууль юм.
1788 - АНУ-ын Үндсэн хуулийг Мэрилэнд муж дэмжиж АНУ-ын 7 дахь муж болсон байна.
1792 - Францын цэргүүд Австрийн Нидерланд (одоогийн Люксембург, Бельгийн нутаг дэвсгэр)-ыг эзлэн түрэмгийлж, Францын хувьсгалын дайн дэгдсэн юм.
1796 - Францын эзэн хаан Наполеон Бонапарт, Сардинийн хаан III Амедео нар харилцан ойлголцлын санамж бичигт гарын үсэг зурав. Ингэснээр Сардинийн нутаг Францын харьяанд шилжжээ.
1869 - Хятад болон Ирландын ажилчид Номхон далайн галт тэрэгний төв сүлжээний ажлыг эхлүүлжээ.
1887 - Пруссийн нууц цагдаагийн газрын 7 хоногийн өмнө баривчилсан Францын цагдаагийн ажилтан Гийом Шанабелийг I Вильхельм сулласнаар болзошгүй дайнаас сэргийлжээ.
1920 - Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Азербайжан Улс байгуулагдав.
1923 - Английн хамгийн нэр хүндтэй "Уэмбли" цэнгэлдэх хүрээлэн албан ёсоор үүдээ нээжээ. Тухайн үедээ "Эмпайр" нэртэйгээр үүдээ нээж байсан гэдэг.
1941 - Сербүүд Хорватын захиргаанаас гарах тухай ярилцаж эхлэхэд Хорватын засаг захиргаа Гудовац тосгонд цуст яргалал үйлджээ. Уг яргаллын улмаас 200 гаруй сербчүүд амиа алдсан юм.
1945 - Италийн удирдагч асан Бенито Муссолини болон түүний нууц амраг Клара Петаччи нарыг коммунист партизанууд цаазаар авав.
1948 - Оросын нэрт хөгжмийн зохиолч Игорь Стравинский АНУ-ын Нью-Йорк хотын Орфеус теарт бүжгэн жүжиг удирджээ.
1949 - Филиппиний коммунистууд тэргүүн хатагтай асан Аурора Кесоны амь насанд халдав. Тэрээр 5 жилийн өмнө амиа алдсан нөхрийнхөө нэрэмжит эмнэлэгт зочлох замдаа халдлагад өртсөн бөгөөд тэдний охин болон өөр 10 хүн амиа алджээ.
1952 - Умард Атлантын цэргийн эвсэл буюу НАТО-гын Дээд зөвлөлийн командлагч Дуайт Д.Айзенхауэр АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөх болж, өөрийн хүсэлтээр албан тушаалаа хүлээлгэн өгчээ.
- Сан-Францискогийн гэрээ хүчин төгөлдөр болсноор Япон улс өөртөө засах эрхээ эргүүлэн авч, Холбоотны ихэнх оронтой дайны байдлаа дуусгав.
- Япон-Хятадын энхийн гэрээ батлагдав. Ингэснээр Хятад-Японы хоёрдугаар дайн албан ёсоор дууссан байна.
1965 - Бүгд найрамдах Доминикан улсад Америкийн цэргүүд нэвтэрснээр Доминиканыг чөлөөлөх цэргийн ажиллагаа эхэлжээ. АНУ-ын арми коммунист дарангуйллаас чөлөөлөх үүднээс энэ ажиллагааг эхлүүлсэн юм.
1967 - Вьетнамын дайн: Алдарт боксчин Мохаммед Али цэргийн зарлангаас татгалзаж, дайныг эсэргүүцэх үзэлтэйгээ олон нийтэд илэрхийлэв.
1969 - Францын Ерөнхийлөгч Шарль де Голль албан тушаалаасаа өөрийн хүсэлтээр татгалзжээ.
1970 - АНУ-ын Ерөнхийлөгч Ричард Никсон Камбожийн коммунист дэглэмтэй тулалдахад бэлэн гэдгээ зарлав.
1973 - Дэлхийн хөгжмийн урлагт өөрийн гэсэн байр суурь үлдээж, хамгийн шилдэг цомог болсон "Dark Side of the Moon" цомог АНУ-ын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж эхлэв. Пинк Флойд хамтлагийн энэ цомог 741 долоо хоног шилдэг цомгийн жагсаалтыг тэргүүлсэн юм.
1975 - Хойд Вьетнамын армийн ялалт ойртож, Өмнөд Вьетнамын цэргийн удирдагч, генерал Цао Ван Вень АНУ руу зугтав.
1977 - Баруун Германы социалист үзэлт "Улаан арми" хөдөлгөөний Андриас Баадер, Гудрун Энсслин, Ян-Карл Расп нарыг дөрвөн удаагийн хүн амины хэрэг, хүн алах гэсэн 30 удаагийн оролдлогод буруутай гэж үзлээ.
1978 - Афганистаны Ерөнхийлөгч Мохаммед Дауд Ханыг коммунист босогчид хороосноор тус улсад төрийн эргэлт дэгдэв.
1986 - Чернобылын атомын цахилгаан станцын ослын удмаас Шведийн Форсмарк цөмийн цахилгаан станцад өндөр хэмжээний цацраг идэвх хэмжигдсэн нь ЗХУ-ын засгийн газар ослын тухай нийтэд зарлахад хүргэв.
1994 - АНУ-ын Тагнуулын төв газрын Сөрөг тагнуулын газрын ажилтан Алдрих Амесыг ЗХУ болон ОХУ-д улсын нууц задруулж байсныг тогтоов.
1996 - Тасманийн арлын Порт Артур хотод Мартин Брайнт гэх этгээд гал нээсний улмаас 35 хүн амиа алдаж, 23 хүн шархаджээ.
2011 - НҮБ-ын аюулгүйн зөвлөл 1980 онд Зааны ясан эрэгт бослого тэмцэл болж, хямрал дэгдсэн гэдгийг хүлээн зөвшөөрөв.

Мэндэлсэн алдартнууд

МЭ 32 - Ромын эзэн хаан Ото (69 онд нас барсан)
1442 - Английн хаан IV Эдуард (1483 онд нас барсан)
1758 - АНУ-ын тав дахь Ерөнхийлөгч Жеймс Монро (1831 онд нас барсан)
1838 - Нобелийн энхтайвны шагналт Голландын хуульч Тобиас Ассер (1913 онд нас барсан)
1878 - Академийн наадмын шагналт нэрт жүжигчин Лионель Берримор (1954 онд нас барсан)
1886 - Олимпын хүрэл медальт Америкийн халхалттай гүйгч Артур Шо (1955 онд нас барсан)
1889 - Португалын ерөнхий сайд Антониу де Оливьера Сальазар (1970 онд нас барсан)
1897 - БНХАУ-ын дарга, генерал Йе Жианинг (1986 онд нас барсан)
1908 - Олимпын аварга Канадын өндрийн харайгч Итель Катервүүд (1987 онд нас барсан)
1916 - Автомашины алдарт Ламборгини компанийг үндэслэгч Ферруччио Ламборгини (1993 онд нас барсан)
1924 - Замби улсын анхны Ерөнхийлөгч Кеннет Каунда
1930 - АНУ-ын төрийн нарийн бичгийн дарга Жеймс Бейкер
1937 - Иракийн тав дахь Ерөнхийлөгч, удирдагч Саддам Хуссейн (2006 онд нас барсан)
1941 - Нобелийн шагналт Америкийн химич Карл Берри Шарплесс
1952 - "Чонотой бүжиглэгч", "Донни Дарко", "Тусгаар тогтнолын өдөр" киноны од, жүжигчин Мери МакДоннелл
1970 - Аргентин улсын нэрт хөлбөмбөгч, дасгалжуулагч Диего Симеоне
1973 - "Орхидогсод", "Хавай 5-0" киноны од, жүжигчин Хорхе Гарсиа
1974 - Академийн шагналт Испанийн жүжигчин Пенелоп Круз
1975 - Олимпын мөнгөн медальт, дэлхийн аварга Австрийн уулын цаначин Михайль Валшхофер
1981 - "Гайхамшигт дөрөв", "Нүгэлт хот", "Амжилт хүсье, Чак" киноны од жүжигчин Жессика Альба
1988 - Испанийн хөлбөмбөгч Хуан Мануэль Мата

Нас барсан алдартнууд

1370 - Монголын их хаан Тогоонтөмөр (1320 онд төрсөн)
1813 - Хаант Оросын фильд маршал Михаил Кутузов (1745 онд төрсөн)
1918 - Нарны зайн үүсгүүрийг зохион бүтээгч Фрэнк Шуман (1862 онд төрсөн)
1936 - Египетийн хаан I Фуад (1868 онд төрсөн)
1945 - Италийн ерөнхий сайд, фашист дарангуйлагч Бенито Муссолини (1883 онд төрсөн)
1954 - Нобелийн энхтайвны шагналт Францын улстөрч Леон Жуха (1879 онд төрсөн)
1963 - Олимпын мөнгө, хүрэл медальт Германы гимнастикч Вилхельм Вебер (1880 онд төрсөн)
1973 - Олимп, дэлхийн тав, европын дөрвөн удаагийн аварга Финландын гүйлтийн тэшүүрч Клас Тунберг (1893 онд төрсөн)
1999 - Нобелийн шагналт Америкийн физикч Артур Леонард Шавлоу (1921 онд төрсөн)

Тэмдэглэлт өдөр

Афганистан Мужахидын ялалтын өдөр
Барбадос Үндэсний баатруудын өдөр
Япон Тусгаар тогтнолоо сэргэн мандуулсан өдөр
Олон улсын хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын өдөр

Commons: 4 сарын 28 – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан