Хакас

Хакасын Бүгд Найрамдах Улс
Хакасын Бүгд Найрамдах Улс (Монгол); Республика Хакасия (Орос); Хакасия Республиказы (Хакас)
	;
	Төрийн дуулал: n/a
Нийслэл	Абакан
Байгуулагдсан	1930 оны 10 сарын 20
Ангилал; Холбооны тойрог; Эдийн засгийн бүс	БНУ; Сибирь; Зүүн Сибирь
Код	19
Газар орон
Нутгийн хэмжээ; - ОХУ дахь дэс	61,900 км²; 61900
Хүн ам зүй (2002 оны тооллого)
Хүн амын тоо; - ОХУ дахь дэс; - Нягтрал; - Хотын; - Хөдөөний	546,072 хүн; 71; 8.8 хүн / км²; 70.8%; 29.2%
Албан ёсны хэлнүүд	орос, хакас
Засгийн газар (2008 оны 10 сарын байдлаар)
'
Засгийн газрын тэргүүн	Алексей Лебедь
Хууль тогтоох байгууллага	Дээд зөвлөл
Үндсэн хууль	Хакасын Бүгд Найрамдах Улсын Үндсэн хууль
Албан ёсны цахим сүлжээ
	http://www.rhlider.ru

Бүгд Найрамдах Хакас Улс (орос. Респу́блика Хака́сия; хак. Хакас Республиказы) — Оросын Холбооны Улсын холбооны этгээд болоод бүгд найрамдах улс. Сибирийн холбооны тойрог болон Дорно Сибирийн эдийн засгийн бүст багтана. Нийслэл - Абакан хот.

Газар нутгийн талбай - 61,569 км²^[1], 2010 оны хүн амын тоо - 532,319^[2]. Хүн амын 81,7% - Оросууд, 12.1% (63,643) - Хакасууд.^[3] Орос хэлнээс гадна Хакас хэл албанд хэрэглэгдэнэ.

Түүх[засварлах]

Хакасууд нь Түрэг хэлний бүлгийн Хакас хэлээр ярилцдаг ард түмэн бөгөөд хиргистэй түүхийн хувьд холбоотой. Хиргисүүд анх Монголын баруун хойно нутагладаг байсан нь батлагдсан бөгөөд хожим баруун урагш нүүхэд үлдэж хоцорсон нь хакасууд гэх таамаглал байдаг. Хакасууд Енисей мөрний дунд биед нүүдлийн мал аж ахуй эрхлэн амьдарч иржээ.

Түрэг, Уйгурын ханлигуудтай тэмцэж, 13-р зуун хүртэл тусгаар байдлаа хадгалж ирсэн боловч Чингис хааны Их Монгол Улсын захиргаанд нэгдсэн аж.

Улмаар 17-р зуунд Оросын мэдэлд шилжсэн байна.

1930 оны 10 сарын 10-нд Хакас муж байгуулагдсан бөгөөд 1991 онд Бүгд Найрамдах Улс болсон байна.

Аж үйлдвэр[засварлах]

Улаан буудай, эрдэнэшишийн тариалан, мал аж ахуй, чулуун нүүрс, төмөрлөг, үнэт металлын олборлох аж ахуй, мод боловсруулах үйлдвэрлэл хөгжсөн.

Байгалийн баялаг[засварлах]

Чулуун нүүрс, төмрийн хүдэр, төмөрлөг бус ашигт малтмал, зэс, молибден, хар тугалга, алт, барилгын материалын орд газруудтай.

Засаг захиргааны хуваарь[засварлах]

Хакасын БНУ нь улсын чанартай 5 хот, 8 дүүргээс бүрдэнэ.

Зүүлт[засварлах]

Commons: Khakassia - зураг, дуу, бусад юмс

ү • х • з

Оросын холбооны байгууламж (83)

Бүгд найрамдах улс (21)	Адыгей · Алтай · Башкортостан · Буриад · Дагестан · Ингушет · Кабардино-Балкар · Карачай-Черкесс · Карель · Коми · Мари Эл · Мордова · Саха · Татарстан · Тува · Удмурт · Хакас · Халимаг · Хойд Осет-Алани · Чечень · Чуваш
Хязгаар (9)	Алтай \| Камчатка \| Краснодар \| Красноярск \| Байгалын чанад \| Пермь \| Приморье \| Ставрополь \| Хабаровск
Мужууд	Амур \| Архангельск \| Астрахань \| Белгород \| Брянск \| Владимир \| Волгоград \| Вологда \| Воронеж \| Иваново \| Калининград \| Калуга \| Кемерово \| Киров \| Кострома \| Курган \| Курск \| Ленинград \| Липецк \| Магадан \| Москва \| Мурманск \| Нижегород \| Новгород \| Новосибирск \| Омск \| Оренбург \| Орёл \| Пенза \| Псков \| Ростов \| Рязань \| Самара \| Саратов \| Сахалин \| Свердловск \| Смоленск \| Тамбов \| Тверь \| Томск \| Тула \| Тюмень \| Ульяновск \| Челябинск \| Эрхүү \| Ярославль
Холбооны хот (2)	Москва \| Санкт-Петербург
Автономит муж (1)	Еврейн автономит муж
Автономит тойрог (4)	Ненец \| Ханты-Манси \| Чукотка \| Ямало-Ненец

ү • х • з

Сибирийн холбооны тойргийн бүрэлдэхүүн (12)

Бүгд найрамдах улс (4)	Алтай (БНАлтУ) · Буриад (БНБурУ) · Тува (БНТувУ) · Хакас (БНХакУ)
Хязгаар (3)	Алтайн хязгаар · Красноярын хязгаар · Өвөр Байгалын хязгаар
Муж (5)	· Кемерово муж · Новосибирск муж · Омск муж · Томск муж · Эрхүү муж
Томоохон хот (15)	1. Новосибирск · 2. Омск · 3. Красноярск · 4. Барнаул · 5. Эрхүү · 6. Новокузнецк · 7. Кемерово · 8. Томск · 9. Улаан-Үд · 10. Чит · 11. Братск · 12. Ангарск · 13. Прокопьевск · 14. Бийск · 15. Норильск

[1] "Территория, число районов, населённых пунктов и сельских администраций по субъектам Российской Федерации

[2] Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года

[3] Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года

[1]

[2]

[3]

Хакасын Бүгд Найрамдах Улс (Монгол) Республика Хакасия (Орос) Хакасия Республиказы (Хакас)

сүлд	далбаа
90px
Төрийн дуулал: n/a
Нийслэл	Абакан
Байгуулагдсан	1930 оны 10 сарын 20
Ангилал Холбооны тойрог Эдийн засгийн бүс	БНУ Сибирь Зүүн Сибирь
Код	19
Газар орон
Нутгийн хэмжээ - ОХУ дахь дэс	61,900 км² 61900
Хүн ам зүй (2002 оны тооллого)
Хүн амын тоо - ОХУ дахь дэс - Нягтрал - Хотын - Хөдөөний	546,072 хүн 71 8.8 хүн / км² 70.8% 29.2%
Албан ёсны хэлнүүд	орос, хакас
Засгийн газар (2008 оны 10 сарын байдлаар)
'
Засгийн газрын тэргүүн	Алексей Лебедь
Хууль тогтоох байгууллага	Дээд зөвлөл
Үндсэн хууль	Хакасын Бүгд Найрамдах Улсын Үндсэн хууль
Албан ёсны цахим сүлжээ
http://www.rhlider.ru

Хакас

Агуулга

Түүх[засварлах]

Аж үйлдвэр[засварлах]

Байгалийн баялаг[засварлах]

Засаг захиргааны хуваарь[засварлах]

Зүүлт[засварлах]

Хажуугийн цэс

Хувийн хэрэгсэлүүд

Нэрний зайнууд

Хувилбарууд

Харсан тоо

Үйлдлүүд

Хайх

Залуурдагч

Багаж хэрэгслүүд

Бусад хэлээр