Jump to content

Дифлимп

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь

Дифлимп буюу Сонсголын бэрхшээлтэй хүмүүсийн олимп (хуучин Сонсголын бэрхшээлтэй хүмүүсийн дэлхийн наадам, Сонсголын бэрхшээлтэй хүмүүсийн олон улсын наадам гэдэг байсан, Англи: Deaflympics) гэдэг нь ОУОХ-ноос хүлээн зөвшөөрсөн, сонсголын бэрхшээлтэй тамчиричд оролцдог дээд зэрэглэлийн тэмцээн юм. Тус наадмыг Comité International des Sports des Sourds (CISS, "Олон Улсын Сонсголын Бэрхшээлтэй Хүмүүсийн Спортын Холбоо") зохион байгуулдаг.

Түүх[засварлах | кодоор засварлах]

4 жил тутамд зохиогддог Дифлимп нь олимпийг эс тооцвол хамгийн эртнээс зохиогдож ирсэн олон спортын цогц наадам юм[1]. 1924 онд Парист зохиогдсон анхны дифлимп нь хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн оролцсон анхны олон улсын спортын тэмцээн байсан билээ[2]. Дэлхийн хоёрдугаар дайнаас болж тасалдсаныг эс тооцвол дөрвөн жил тутамд зохиогдож ирснээс гадна 1949 оноос Өвлийн дифлимп зохиогдож эхэлсэн байна[3]. Парист болсон анхны наадамд Евроопын 9 орны 145 тамирчин оролцож байжээ.

1924-өөс 1965 онд албан ёсоор "Сонсголын Бэрхшээлтэй Хүмүүсийн Олон Улсын Наадам" гэгддэг байсан бөгөөд мөн "Олон Улсын Чимээгүй Наадам" гэгдэж байв. 1966-1999 онд "Сонсголын Бэрхшээлтэй Хүмүүсийн Дэлхийн Наадам" буюу "Дэлхийн Чимээгүй Наадам" гэгдэж байгаад 2000 оноос одоогийнхоороо "Дифлимп" гэгдэх болсон байна[3].

Дифлимпэд оролцохын тулд тамирчдын "сайн чих" нь дор хаяж 55 дб-ээр сонсголоо алдсан байх ёстой. Тамирчдын нөхцлийг ижил байлгахын тулд сонсголын аппарат зэргийг хэрэглэхийг үл зөвшөөрнө[3]. Хөлбөмбөгийн тэмцээнд шүүгч шүгэл үлээхийн оронд дарцаг өргөдөг бол хөнгөн атлетик зэрэг уралдаанд гараандаа гарахыг гар буу биш, гэрэл гялбуулж мэдэгддэг байна.

Спортын төрлүүд[засварлах | кодоор засварлах]

Дифлимпийн хөтөлбөрт өдгөө дараах спортын төрлүүд багтдаг[4]:

Зуны дифлимп[засварлах | кодоор засварлах]

Хувийн спорт[засварлах | кодоор засварлах]

Багийн спорт[засварлах | кодоор засварлах]

Өвлийн дифлимп[засварлах | кодоор засварлах]

Хувийн спорт[засварлах | кодоор засварлах]

Багийн спорт[засварлах | кодоор засварлах]

Зохион байгуулагдсан хот, улсууд[засварлах | кодоор засварлах]

Өнөөдрийн байдлаар Дифлимпийн наадам нь 21 улсын 36 хотод зохион байгуулагдаж байсан боловч Европ, Хойд Америк тивээс гадна ердөө 3 удаа (Христчөрч 1989, Мельбурн 2005, Тайбэй 2009). Дараагийн зуны наадам Грекийн Афинд 2013 онд, өвлийн наадам Словакийн Хай Татраст 2011 онд зохиогдоно. Зохиогдож байсан хот, улсуудыг дор жагсаав[2][5]:

Зуны дифлимп[засварлах | кодоор засварлах]

Он Наадам Хот Улс
1924 I Парис  Франц
1928 II Амстердам  Нидерланд
1931 III Нюрнберг  Герман
1935 IV Лондон  Нэгдсэн Вант Улс
1939 V Стокхольм  Швед
1940–48 онд Дэлхийн хоёрдугаар дайны улмаас зохиогдоогүй
1949 VI Копенхаген  Дани
1953 VII Брюссель  Бельги
1957 VIII Милан  Итали
1961 IX Хельсинки  Финланд
1965 X Вашингтон  Америкийн Нэгдсэн Улс
1969 XI Белград Холбооны Бүгд Найрамдах Социалист Югослав УлсЮгослав Югослав
1973 XII Мальмё  Швед
1977 XIII Бухарест  Румын
1981 XIV Кёльн  Баруун Герман
1985 XV Лос-Анжелес  Америкийн Нэгдсэн Улс
1989 XVI Христчөрч  Шинэ Зеланд
1993 XVII Софи БолгарБолгар Болгар
1997 XVIII Копенхаген  Дани
2001 XIX Ром  Итали
2005 XX Мельбурн  Австрали
2009 XXI Тайбэй  Тайвань (Бүгд Найрамдах Хятад Улс)

( Хятадын Тайвань гэсэн нэрээр оролцдог)

2013 XXII Афин  Грек

Өвлийн дифлимп[засварлах | кодоор засварлах]

Он Наадам Хот Улс
1949 I Сифелд  Австри
1953 II Осло  Норвеги
1955 III Обераммергау  Герман
1959 IV Монтана-Вермала  Швейцар
1963 V Оре  Швед
1967 VI Берхтесгаден  Герман
1971 VII Аделбоден  Швейцар
1975 VIII Лэйк-Плэсид  Америкийн Нэгдсэн Улс
1979 IX Мэрибэл  Франц
1983 X Мадонна ди Кампиглио  Итали
1987 XI Осло  Норвеги
1991 XII Банфф  Канад
1995 XIII Иллөс  Финланд
1999 XIV Давос  Швейцар
2003 XV Сундсвалл  Швед
2007 XVI Солт-Лэйк Сити  Америкийн Нэгдсэн Улс
2011 XVII Хай Татрас  Словак
2015 XVIII Ванкувер  Канад

Мөн үзэх[засварлах | кодоор засварлах]

Эшлэл[засварлах | кодоор засварлах]

  1. What are the Deaflympics? - Disabled World
  2. 2.0 2.1 "Future Directions of the Deaflympics". Archived from the original on 2012-10-13. Retrieved 2010-01-28.
  3. 3.0 3.1 3.2 "Historical overview of the Paralympics, Special Olympics, and Deaflympics". Archived from the original on 2012-10-13. Retrieved 2010-01-28.
  4. International Committee of Sports for the Deaf - Sports
  5. International Committee of Sports for the Deaf - Games

Гадны холбоосууд[засварлах | кодоор засварлах]