Дифлимп

Дифлимп буюу Сонсголын бэрхшээлтэй хүмүүсийн олимп (хуучин Сонсголын бэрхшээлтэй хүмүүсийн дэлхийн наадам, Сонсголын бэрхшээлтэй хүмүүсийн олон улсын наадам гэдэг байсан, Англи: Deaflympics) гэдэг нь ОУОХ-ноос хүлээн зөвшөөрсөн, сонсголын бэрхшээлтэй тамчиричд оролцдог дээд зэрэглэлийн тэмцээн юм. Тус наадмыг Comité International des Sports des Sourds (CISS, "Олон Улсын Сонсголын Бэрхшээлтэй Хүмүүсийн Спортын Холбоо") зохион байгуулдаг.

Түүх

4 жил тутамд зохиогддог Дифлимп нь олимпийг эс тооцвол хамгийн эртнээс зохиогдож ирсэн олон спортын цогц наадам юм^[1]. 1924 онд Парист зохиогдсон анхны дифлимп нь хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн оролцсон анхны олон улсын спортын тэмцээн байсан билээ^[2]. Дэлхийн хоёрдугаар дайнаас болж тасалдсаныг эс тооцвол дөрвөн жил тутамд зохиогдож ирснээс гадна 1949 оноос Өвлийн дифлимп зохиогдож эхэлсэн байна^[3]. Парист болсон анхны наадамд Евроопын 9 орны 145 тамирчин оролцож байжээ.

1924-өөс 1965 онд албан ёсоор "Сонсголын Бэрхшээлтэй Хүмүүсийн Олон Улсын Наадам" гэгддэг байсан бөгөөд мөн "Олон Улсын Чимээгүй Наадам" гэгдэж байв. 1966-1999 онд "Сонсголын Бэрхшээлтэй Хүмүүсийн Дэлхийн Наадам" буюу "Дэлхийн Чимээгүй Наадам" гэгдэж байгаад 2000 оноос одоогийнхоороо "Дифлимп" гэгдэх болсон байна^[3].

Дифлимпэд оролцохын тулд тамирчдын "сайн чих" нь дор хаяж 55 дб-ээр сонсголоо алдсан байх ёстой. Тамирчдын нөхцлийг ижил байлгахын тулд сонсголын аппарат зэргийг хэрэглэхийг үл зөвшөөрнө^[3]. Хөлбөмбөгийн тэмцээнд шүүгч шүгэл үлээхийн оронд дарцаг өргөдөг бол хөнгөн атлетик зэрэг уралдаанд гараандаа гарахыг гар буу биш, гэрэл гялбуулж мэдэгддэг байна.

Спортын төрлүүд

Дифлимпийн хөтөлбөрт өдгөө дараах спортын төрлүүд багтдаг^[4]:

Зуны дифлимп

Хувийн спорт

Багийн спорт

Өвлийн дифлимп

Хувийн спорт

Багийн спорт

Зохион байгуулагдсан хот, улсууд

Өнөөдрийн байдлаар Дифлимпийн наадам нь 21 улсын 36 хотод зохион байгуулагдаж байсан боловч Европ, Хойд Америк тивээс гадна ердөө 3 удаа (Христчөрч 1989, Мельбурн 2005, Тайбэй 2009). Дараагийн зуны наадам Грекийн Афинд 2013 онд, өвлийн наадам Словакийн Хай Татраст 2011 онд зохиогдоно. Зохиогдож байсан хот, улсуудыг дор жагсаав^[2]^[5]:

Зуны дифлимп

Он	Наадам	Хот	Улс
1924	I	Парис	Франц
1928	II	Амстердам	Нидерланд
1931	III	Нюрнберг	Герман
1935	IV	Лондон	Нэгдсэн Хаант Улс
1939	V	Стокхольм	Швед
1940–48 онд Дэлхийн хоёрдугаар дайны улмаас зохиогдоогүй
1949	VI	Копенхаген	Дани
1953	VII	Брюссель	Бельги
1957	VIII	Милан	Итали
1961	IX	Хельсинки	Финланд
1965	X	Вашингтон	Америкийн Нэгдсэн Улс
1969	XI	Белград	Югослав
1973	XII	Мальмё	Швед
1977	XIII	Бухарест	Румын
1981	XIV	Кёльн	Баруун Герман
1985	XV	Лос-Анжелес	Америкийн Нэгдсэн Улс
1989	XVI	Христчөрч	Шинэ Зеланд
1993	XVII	Софи	Болгар
1997	XVIII	Копенхаген	Дани
2001	XIX	Ром	Итали
2005	XX	Мельбурн	Австрали
2009	XXI	Тайбэй	Тайвань (Бүгд Найрамдах Хятад Улс) ( Хятадын Тайвань гэсэн нэрээр оролцдог)
2013	XXII	Афин	Грек

Өвлийн дифлимп

Он	Наадам	Хот	Улс
1949	I	Сифелд	Австри
1953	II	Осло	Норвеги
1955	III	Обераммергау	Герман
1959	IV	Монтана-Вермала	Швейцар
1963	V	Оре	Швед
1967	VI	Берхтесгаден	Герман
1971	VII	Аделбоден	Швейцар
1975	VIII	Лэйк-Плэсид	Америкийн Нэгдсэн Улс
1979	IX	Мэрибэл	Франц
1983	X	Мадонна ди Кампиглио	Итали
1987	XI	Осло	Норвеги
1991	XII	Банфф	Канад
1995	XIII	Иллөс	Финланд
1999	XIV	Давос	Швейцар
2003	XV	Сундсвалл	Швед
2007	XVI	Солт-Лэйк Сити	Америкийн Нэгдсэн Улс
2011	XVII	Хай Татрас	Словак
2015	XVIII	Ванкувер	Канад