Дифлимп

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт

Дифлимп буюу Сонсголын бэрхшээлтэй хүмүүсийн олимп (хуучин Сонсголын бэрхшээлтэй хүмүүсийн дэлхийн наадам, Сонсголын бэрхшээлтэй хүмүүсийн олон улсын наадам гэдэг байсан, англ. Deaflympics) гэдэг нь ОУОХ-ноос хүлээн зөвшөөрсөн, сонсголын бэрхшээлтэй тамчиричд оролцдог дээд зэрэглэлийн тэмцээн юм. Тус наадмыг Comité International des Sports des Sourds (CISS, "Олон Улсын Сонсголын Бэрхшээлтэй Хүмүүсийн Спортын Холбоо") зохион байгуулдаг.

Түүх[засварлах | edit source]

4 жил тутамд зохиогддог Дифлимп нь олимпийг эс тооцвол хамгийн эртнээс зохиогдож ирсэн олон спортын цогц наадам юм[1]. 1924 онд Парист зохиогдсон анхны дифлимп нь хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн оролцсон анхны олон улсын спортын тэмцээн байсан билээ[2]. Дэлхийн хоёрдугаар дайнаас болж тасалдсаныг эс тооцвол дөрвөн жил тутамд зохиогдож ирснээс гадна 1949 оноос Өвлийн дифлимп зохиогдож эхэлсэн байна[3]. Парист болсон анхны наадамд Евроопын 9 орны 145 тамирчин оролцож байжээ.

1924-өөс 1965 онд албан ёсоор "Сонсголын Бэрхшээлтэй Хүмүүсийн Олон Улсын Наадам" гэгддэг байсан бөгөөд мөн "Олон Улсын Чимээгүй Наадам" гэгдэж байв. 1966-1999 онд "Сонсголын Бэрхшээлтэй Хүмүүсийн Дэлхийн Наадам" буюу "Дэлхийн Чимээгүй Наадам" гэгдэж байгаад 2000 оноос одоогийнхоороо "Дифлимп" гэгдэх болсон байна[3].

Дифлимпэд оролцохын тулд тамирчдын "сайн чих" нь дор хаяж 55 дб-ээр сонсголоо алдсан байх ёстой. Тамирчдын нөхцлийг ижил байлгахын тулд сонсголын аппарат зэргийг хэрэглэхийг үл зөвшөөрнө[3]. Хөлбөмбөгийн тэмцээнд шүүгч шүгэл үлээхийн оронд дарцаг өргөдөг бол хөнгөн атлетик зэрэг уралдаанд гараандаа гарахыг гар буу биш, гэрэл гялбуулж мэдэгддэг байна.

Спортын төрлүүд[засварлах | edit source]

Дифлимпийн хөтөлбөрт өдгөө дараах спортын төрлүүд багтдаг[4]:

Зуны дифлимп[засварлах | edit source]

Хувийн спорт[засварлах | edit source]

Багийн спорт[засварлах | edit source]

Өвлийн дифлимп[засварлах | edit source]

Хувийн спорт[засварлах | edit source]

Багийн спорт[засварлах | edit source]

Зохион байгуулагдсан хот, улсууд[засварлах | edit source]

Өнөөдрийн байдлаар Дифлимпийн наадам нь 21 улсын 36 хотод зохион байгуулагдаж байсан боловч Европ, Хойд Америк тивээс гадна ердөө 3 удаа (Христчөрч 1989, Мельбурн 2005, Тайбэй 2009). Дараагийн зуны наадам Грекийн Афинд 2013 онд, өвлийн наадам Словакийн Хай Татраст 2011 онд зохиогдоно. Зохиогдож байсан хот, улсуудыг дор жагсаав[2][5]:

Зуны дифлимп[засварлах | edit source]

Он Наадам Хот Улс
1924 I Парис ФранцФранц Франц
1928 II Амстердам НидерландНидерланд Нидерланд
1931 III Нюрнберг ГерманГерман Герман
1935 IV Лондон Их БританиИх Британи Их Британи
1939 V Стокхольм ШведШвед Швед
1940–48 онд Дэлхийн хоёрдугаар дайны улмаас зохиогдоогүй
1949 VI Копенхаген ДаниДани Дани
1953 VII Брюссель БельгиБельги Бельги
1957 VIII Милан ИталиИтали Итали
1961 IX Хельсинки ФинландФинланд Финланд
1965 X Вашингтон Америкийн Нэгдсэн УлсАмерикийн Нэгдсэн Улс Америк
1969 XI Белград Flag of SFR Yugoslavia.svg Югослав
1973 XII Мальмё ШведШвед Швед
1977 XIII Бухарест Flag of Romania (1965-1989).svg Румын
1981 XIV Кёльн Flag of Germany.svg Баруун Герман
1985 XV Лос-Анжелес Америкийн Нэгдсэн УлсАмерикийн Нэгдсэн Улс Америк
1989 XVI Христчөрч Шинэ ЗеландШинэ Зеланд Шинэ Зеланд
1993 XVII Софи Болгар улсБолгар улс Болгар
1997 XVIII Копенхаген ДаниДани Дани
2001 XIX Ром ИталиИтали Итали
2005 XX Мельбурн АвстралиАвстрали Австрали
2009 XXI Тайбэй Flag of the Republic of China.svg Тайвань (Бүгд Найрамдах Хятад Улс)

(Flag of Chinese Taipei for Deaf.png Хятадын Тайвань гэсэн нэрээр оролцдог)

2013 XXII Афин Грек Грек

Өвлийн дифлимп[засварлах | edit source]

Он Наадам Хот Улс
1949 I Сифелд АвстриАвстри Австри
1953 II Осло НорвегиНорвеги Норвеги
1955 III Обераммергау ГерманГерман Герман
1959 IV Монтана-Вермала ШвейцариШвейцари Швейцари
1963 V Оре ШведШвед Швед
1967 VI Берхтесгаден ГерманГерман Герман
1971 VII Аделбоден ШвейцариШвейцари Швейцари
1975 VIII Лэйк-Плэсид Америкийн Нэгдсэн УлсАмерикийн Нэгдсэн Улс Америк
1979 IX Мэрибэл ФранцФранц Франц
1983 X Мадонна ди Кампиглио ИталиИтали Итали
1987 XI Осло НорвегиНорвеги Норвеги
1991 XII Банфф КанадКанад Канад
1995 XIII Иллөс ФинландФинланд Финланд
1999 XIV Давос ШвейцариШвейцари Швейцари
2003 XV Сундсвалл ШведШвед Швед
2007 XVI Солт-Лэйк Сити Америкийн Нэгдсэн УлсАмерикийн Нэгдсэн Улс Америк
2011 XVII Хай Татрас Flag of Slovakia.svg Словак
2015 XVIII Ванкувер КанадКанад Канад

Мөн үзэх[засварлах | edit source]

Эшлэл[засварлах | edit source]

Гадны холбоосууд[засварлах | edit source]