Тайбэй

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Тайбэй
ᠲᠠᠶᠢᠪᠸᠢ
улсын хот
хэцүү ханзаар 臺北市 — Táiběi Shì
дэлгэр латинаар TaipeiТайпей
Тэнгэр баганадсан «Тайбэй-101»

Сүлд туг

Сүлд тэмдэг
Тайвань дахь Тайбэйн байршил
Орон Бүгд Найрамдах Хятад Улс Тайвань (БНХятУ)
Хот Тайбэй
Дүүрэг 12 дүүрэгтэй
Газар нутаг 271.8 км²
Хүн ам (2014 он) 2,702,315 хүн (4/22)
Хүн ам (бөөг.) 6,950,646 хүн
1709 онд үүсэн байгуулагдсан
Цагийн бүс Тайбэйн цаг (ГЦ+8)
Цахим газар taipei.gov.tw

Тайбэй (хя. 臺北市Тайваний умард нутаг) буюу Тайпей (Taipei) — Тайвань орон (БНХУ)-ын нийслэл. 2.7 сая хүнтэй. Тайвань арлын умард хэсэгт 271.8 км² талбай эзлэн оршдог, Тайвань орон болон арлын дөрөвдүгээр том хот.

Түүх[засварлах | edit source]

1960 оны Тайбэй. Чан Кайши ерөнхийлөгч, АНУ-ын ерөнхийлөгч Дуайт Эйзенхауэрийг угтсан.

Тайбэй хавьд анх кайдагэлань хүмүүс амьдарч байсан. 18-р зуунаас хятадууд ихээр цагаачлан суусан ба 1875 онд Тайбэй аймаг байгуулагджээ. 1886 онд Чин улс Тайвань мужийг Фужянь мужаас салган Тайбэйг засаг захиргааны төв болгов. Дайнд ялсан Япон 1895 оны Шимоносэкийн гэрээгээр Тайванийг авч Тайбэйг Тайхокү аймагт харьяалуулсан ба хотжиж, төмөр замын сүлжээ тавигдсан.[1]

Япон дайнд ялагдсанаар Тайванийг ДИУ авсан бөгөөд 1945 онд Хятадад коммунист БНХАУ байгуулагдахад Чан Кайшийн удирдсан Гоминдан нам Тайвань руу дүрвэн Тайбэйг түр нийслэл хэмээв. 1967 онд Тайбэй мужтай тэнцэх хотын зэрэг олж 1970-аад онд 2 сая хүнтэй болжээ. 1990 онд Тайбэйн оюутны эсэргүүцлийн жагсаалын дүнд Тайвань олон намын тогтцолцоонд шилжсэн.[2][3]

Газар зүй[засварлах | edit source]

Тайбэй хот 271.8 км² нутаг дэвсгэртэй. Тайваний 22 нутгаас 16-р том нь юм. Тайвань арлын умард хэсэгт Тайбэйн нам доор газар оршдог. Хотын нутагт Шиньдянь, Дахань хоёр нийлж Даньшуй голыг үүсгэдэг бол зүүн талаар Жилун гол урсана. Зүүн хойд захад Чишин (1120 м), Датүнь (1092 м) зэрэг унтарсан галт уул байна.

I сард 13.9°C хүртэл сэрүүсч, VII сард 34.3°C хүртэл халдаг. Жилд дунджаар 2405 мм хур тунадастай.

Хүн ам зүй[засварлах | edit source]

Тайбэй хотод 2,686,516 хүн (2013 он) амьдарч байна. Шиньбэйг чиглэсэн нүүдлээс Тайбэйн хүн амын тоо олигтой өсөхөө байсан. Тайбэй-Шиньбэй-Жилун хотын бөөгнөрөлд нийлээд 7,028,583 хүн амьдарч байгаа.[4]

Хүн ам маш шигүү. Даань, Суншань, Датунь дүүрэгт бүр шигүү суурьшсан.

Тайбэйд хятад үндэстэн (хокло, дотор газрын, хакка) болон Тайваний уугуул ард түмэн амьдардаг.

Нутгийн хуваарь[засварлах | edit source]

Тайбэй хотын нутаг дэвсгэр 12 дүүрэг (чү)-т хуваагддаг.[5]

12 дүүрэг газрын зурагт
Дүүрэг Хятадаар Хүн ам
(2014 он)
Бэйтоу 北投區 257,520
Ваньхуа 萬華區 193,715
Вэньшань 文山區 273,921
Даань 大安區 313,693
Датун 大同區 130,973
Жуншань 中山區 230,496
Жунжөн 中正區 163,388
Наньган 南港區 121,257
Нэйхү 內湖區 285,767
Суншань 松山區 210,473
Шилинь 士林區 290,455
Шиньи 信義區 229,657

Эдийн засаг[засварлах | edit source]

Тайбэй нь Тайваний эдийн засаг, худалдаа, санхүү бизнесийн төв юм.

Боловсрол[засварлах | edit source]

Томоохон их сургууль:

Зураг[засварлах | edit source]

Мөн үзэх[засварлах | edit source]

Эх сурвалж[засварлах | edit source]

Викимедиа зургийн сан:
«Тайбэй»
  1. Marsh, Robert (1996). The Great Transformation. M. E. Sharpe. ISBN 1563247887. 
  2. Ng, Franklin (1998). The Taiwanese Americans. Greenwood Publishing Group. ISBN 0313297622. 
  3. Taiwan Timeline - Retreat to Taiwan. BBC News (2000).
  4. Methods and Term Definitions. Directorate General of Budget, Accounting and Statistics.
  5. Administrative Districts. Taipei City Government. 2010-07-11-д хандсан.