Багануур

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Багануур хот
ᠪᠠᠭᠠᠨᠠᠭᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ
—  дүүрэг  —
Багануур дүүрэг
ᠪᠠᠭᠠᠨᠠᠭᠤᠷ ᠳᠡᠭᠦᠷᠭᠡ

Багануур
Монгол орон дахь Багануур хот
Улс орон Flag of Mongolia.svg Монгол
Нийслэл Mn coa ulaanbaatar.png Улаанбаатар
Дүүрэг Багануур
Хороо (4) 1 -5 дугаартай 5 хороо
Газар нутаг 620.2 км²
Хүн ам (тоол.) 2010 онд 22,210 хүнА [1]
Хүн ам (тооц.) 2012 онд 27,440 хүн [2]
Өрх (тооц.) 2011 онд 7,570 өрх айл [3]
- Байшин хор. 42% = 3,160 өрх
- Гэр хороол. 58% = 4,410 өрх
Нягт сийрэг 44.2 хүн/км²
Нутгийн олон Багануурынхан
1980 он Багануурын район үүссэн
1992 он Багануур дүүрэг болсон
Цагийн бүс Улаанбаатарын цаг (ГЦ+8)
Цахим газар bnd.ub.gov.mn (монголоор)
А Зөвхөн МУ-ын суурин иргэний тоо. Гадаадын харъяат иргэн, гадаадад оршин суугаа МУ-ын иргэн багтаагүй.

Багануур нь Монгол улсын нийслэлийн 9 дүүргийн нэг юм. Засаг захиргааны 5 хороотой. Нийслэлийн хамгийн алслагдсан дүүргүүдийн нэг билээ.

Багануур нь засаг захиргааны хувьд Улаанбаатар хотын хэсэг боловч Төв ба Хэнтий аймгийн хил дээр орших "хот" юм. Анх 1980 онд Багануурын район болон Монгол улсыг нүүрсээр хангах томоохон суурин газар болж байгуулагджээ. Тус дүүрэг нь Монгол улсын хамгийн том аж үйлдвэрийн төвүүдийн нэг бөгөөд Монголын хамгийн том арван хотын нэг байх боломжтой.

Хүн ам нь 2011 оны жилийн эцсийн байдлаар 27036 бөгөөд 620.2 км² газар нутагтай.[4]

Түүх[засварлах]

1960 оноос БНМАУ Зөвлөлт Орос, Чех, Герман зэрэг орнуудтай хамтран Монгол орон даяар хайгуулын ажил эрчимтэй хийж эхэлснээр 1973 онд Багануурын нүүрсний нөөцийг олжээ. 599800000 тонн хүрэн нүүрсний арвин нөөцийг илрүүлсэн нь Багануур дүүргийг байгуулах үндэс нь болсон билээ. Тиймээс 1980 оны 02 сарын 14-ны өдөр Ардын Их хурлын тэргүүлэгчдийн тогтоолоор Багануурын район болон Монгол улсыг нүүрсээр хангах томоохон суурин газар болгон байгуулсан түүхтэй.

Дэд бүтэц[засварлах]

Тээвэр[засварлах]

Багануур нь Багахангайд гол замтай нийлдэг Монголын төмөр замын салаа замын төгсгөл болдог тээвэрлэдэг гол ачаа нь Багануурын нүүрсний уурхайгаас олборлодог нүүрс юм. Мөн Монгол улсын хэвтээ тэнхлэгийн авто зам дайран өнгөрдөг ба Улаанбаатар-Багануур гэсэн чиглэлд 130 км орчим урттай хатуу хучилттай замтай.

Эрчим хүч[засварлах]

Төвийн эрчим хүчний системд холбогддог ба Улаанбаатар дэд станцаас 220кВ цахилгаан дамжуулах 2 хэлхээт агаарын шугамаар холбогддог. Багануур 220/110/35кВ дэд станц, 110/6кВ Хот, Төв, Галуут дэд станцаар цахилгаан эрчим хүчийг дамжуулдаг байна. Мөн 200гкал дулаан үйлдвэрлэх хүчин чадалтай дулааны станц ажиллаж байна.

Мэдээлэл холбоо[засварлах]

Улаанбаатар хотоос Миком, Мобинет,Скаймедиа Рэйлкомын өндөр хурдны шилэн кабелиудад холбогдсон. Цахилгаан холбоо компанийн 7021 дугаарлалттай тоон системийн суурин утасны сүлжээтэй бөгөөд Мобиком, Юнител, Скайтел, Жи мобайлын үүрэн холбооны сүлжээнд бүрэн холбогдсон.

Эдийн засаг[засварлах]

Дүүргийн хамгийн том аж ахуйн нэгж бол Багануур ХК юм. Мөн Багануур дүүрэгт Монхимо ХХК нанобиотехнологийн үйлдвэрлэл явуулж байна.

2008 оны метилийн спиртийн хордлого[засварлах]

2007 оны 12 сарын 31-нд Багануурт төвтэй архи үйлдвэрлэгч компани шаардлага хангахгүй, метилийн спирт агуулсан архи үйлдвэрлэснээс болж 14 хүн нас барж, маш олон хүн эмнэлэгт хэвтэх болжээ. Үүний улмаас Улаанбаатарт архи согтууруулах ундааны худалдааг түр зогсоож хоол хүнсний аюулгүй байдлын асуудал илүү тодоор тусгагдах болсон байна. [5][6]

Ишлэл[засварлах]

  1. Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн (сум, дүүргээр)
  2. Нийслэлтийн статистикийн газар. Танилцуулга, судалгаа. Багануур. Сарын танилцуулга (Багануур 2012 оны 4 улирал)
  3. Нийслэлийн статистикийн газар. Танилцуулга, судалгаа. Нийслэл. Жилийн танилцуулга 2011
  4. Улаанбаатар хотын статистикийн газар, stat2701.pdf pop2006.01.01.pdf
  5. UBPost: 11 Dead, Dozens of Others Poisoned by Tainted Vodka
  6. UBPost: Illegal Vodka Production Uncovered in Police Raid