Базарын Цэдэн-Иш

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Базарын Цэдэн-Иш
Төр. он 1906 он
Тө. газар Монгол улсын Дорнод аймгийн Баяндун сум
Нас бар. 2009 оны 7 сарын 23
      (103 насалсан)
Үндэстэн Монгол үндэстэн, Буриад ястан
Иргэн Flag of Mongolia.svg Монгол
Ажил цэргийн зүтгэлтэн, хилчин
100 насны ойгоор

Базарын Цэдэн-Иш - Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар, Гавьяат Хуульч, Дэслэгч Генерал, хилчин.

Намтар[засварлах | edit source]

Генерал Базарын Цэдэн-Иш нь жинхэнэ ёсоороо 1906 онд Оросын хаант улсын Агын Буриадын Автономит тойрогт төржээ. Хөх Ишгэнтийн хилийн харуулын даргаас НАХЯ-ны орлогч сайд, Хязгаарын ба ДЦХЭГ-ын дарга хүртэл хилийн албанд 41 жил ажилласан ахмад хилчин ажээ.

БНМАУ-ын хилийн шугамыг тогтооход оруулсан үүрэг[засварлах | edit source]

1960 онд Монгол, Хятадын хил судлах экспертийн бүлгийн ахлагчаар, 1962 онд БНМАУ, БНХАУ-ын хоорондох улсын хилийн шугамыг тодотгон тогтоох асуудлаар хэлэлцээ хийх Монголын Засгийн газрын төлөөлөгчдийн бүрэлдэхүүнд орж ажилласан байна. Ийнхүү 4676,8 км урт хилийн шугам тогтоох ажилд биечлэн идэвх зүтгэлтэй оролцож, түүнийг өөрийн улсад хамгийн ашигтайгаар тогтоон, улмаар НҮБ-д бүртгүүлэн, олон улсын хэмжээнд баталгаажуулахад гол үүрэг гүйцэтгэсэн байна. Мөн БНМАУ, ЗСБНХУ-ын хоорондын хилийн зарим хэсгийг тодотгон тогтоох асуудлаар хэлэлцээ хийх, Монгол, Зөвлөлтийн хамтарсан ажлын комиссын Монголын хэсгийн даргаар томилогдон ажиллаж хоёр улсын хоорондох улсын хилийг Алтай таван богдоос Асгатын давааны хяр хүртэл өрнөд хэсэг, Их Саяны нуруунаас Тарваган дахын овоо хүртэл дорнод хэсгийн хилийн шугамыг газар дээр нь тогтоон тэмдэглэх ажлыг 1977-1979 онд удирджээ. 1976 онд хилийн гэрээ байгуулахад чухал үүрэг гүйцэтгэжээ.

Бүтээлүүд[засварлах | edit source]

1957 оноос эхлэн Монгол Улсын хилийн түүхэн үүсэл, хөгжлийн судалгаанд тулгуурлан хилийн тухай илтгэл, нийтлэл, тайлбар 80 гаруйг бичсэний гадна “Монгол Улсын хил хязгаар бүрэлдэн тогтсон түүхээс” тэргүүн болон дэд дэвтэр зэрэг хэд хэдэн томоохон бүтээл туурвисан байна.

Цол Хэргэм[засварлах | edit source]

Гавьяа Шагнал[засварлах | edit source]

Монгол Улсын[засварлах | edit source]

  • Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар /2006 II 27/ 100 насныхаа ойн босгон дээр дээрх алдар цолыг хүртсэн байна.
  • БНМАУ-ын Гавьяат Хуульч /1979/
  • Сүхбаатарын одон
  • Цэргийн гавьяаны одон
  • “Алтан гадас” одон зэрэг олон одон, медалиар шагнагджээ.

Гадаад Улсын[засварлах | edit source]

  • ОХУ-ын Буриад Улсын Хил хамгаалахын Гавьяат ажилтан /2006 II 27/