Зуны Олимпын наадам

^[1]^[2]Зуны олимп нь Орчин үеийн олимпын наадмын, зун зохиогддог арга хэмжээ бөгөөд 4 жилд нэг удаа, аргын тооллоор 4-т хуваагддаг онуудад зохиогдоно. Хөнгөн атлетик, усанд сэлэлт зэрэг спортын төрлүүд хамрагддаг.

Монголын оролцсон байдал

Үндсэн өгүүлэл: Монгол Улс Олимпод

Монгол улс Зуны Олимпын наадамд 13 удаа оролцож, 2 алт, 10 мөнгө, 14 хүрэл, нийт 26 медаль хүртсэн. Монгол Улс медаль хүртсэн орны тоогоор 199 орноос 51 дүгээр байрт орж байна. 1964 оны Токиогийн олимпод 21 тамирчин оролцож медаль хүртэж чадалгүй иржээ. Нийт 93 орны тамирчин тус олимпод оролцсон байна.

1968 онд 16 тамирчин Мехиког зорьж нэг мөнгө, гурван хүрэл медаль хүртэж, шагналт байранд хоёр тамирчин орсон байна. 112 орон оролцсон тус олимпоос Монгол Улс 27 дугаар байранд орж байжээ.

1972 оны Мюнхений олимпод 41 тамирчин явж нэг мөнгөн медаль, шагналт байр хоёрыг эзэлж 121 орноос 36-д орсон бол 1976 оны Монреалийн олимпод 33 тамирчин оролцож нэг мөнгө, шагналт байр дөрвийг хүртэж 92 орноос 35 дугаар байрт орсон байна.

Манайхаас хамгийн олон буюу 43 тамирчин оролцсон 1980 оны Москвагийн олимпоос хоёр мөнгө, хоёр хүрэл медаль, таван шагналт байр эзэлж 80 орноос 22 дугаар байрт орсон нь хамгийн өндөр үзүүлэлт юм. Тус олимпод хөрөнгөтний гэгдэх томоохон орнууд оролцоогүй.

Дараагийн олимп буюу АНУ-ын Лос-Анжелес хотноо болсон 23-р наадамд хуучнаар социалист системийн орнууд оролцоогүйгээс манай тамирчид Лос-Анжелесийг зориогүй билээ.

1988 оны Сөүлийн олимпод манай 28 тамирчин оролцож нэг хүрэл медаль, таван шагналт байр хүртэж 159 орноос 47-д оржээ.

1992 оны Барселоны олимпод 33 тамирчин явснаас хоёр хүрэл медаль зүүж, шагналт байранд мөн хоёр тамирчин орсноор тус олимпод оролцсон 169 орноос 48 дугаар байрыг эзэлсэн байна.

1996 оны Атлантын олимпод 18 тамирчин оролцож нэг хүрэл медаль хүртэж 179 орноос 71 дүгээр байрт оржээ.

2000 оны Сиднейн олимпод 20 тамирчин оролцож буудлагын тамирчин Отрядын Гүндэгмаа шагналт байр эзэлж, манай тамирчдын олимпод 1964 онд анх удаа оролцохдоо медаль хүртэж чадаагүй шиг Сиднейгээс ганзага хоосон ирснээр 199 орноос 150 дугаарт орж сүүл мушгигсдын эгнээнд багтжээ.

2004 оны Афины олимпод жүдо бөхийн 60 кг ийн жинд барилдсан Хашбаатарын Цагаанбаатар хүрэл медаль хүртжээ.

2008 оны Бээжингийн олимпод жүдо бөхийн -100кг ийн жинд барилдсан Найдангийн Түвшинбаяр алтан медаль хүртсэн ба 25м-н спорт гар бууны төрөлд спортын мастер Отрядын Гүндэгмаа мөнгөн медаль, боксын төрөлд Энхбатын Бадар-Ууган алтан медаль, Пүрэвдоржийн Сэрдамба мөнгөн медаль хүртжээ.

2012 оны Лондоны олимпод жүдо бөхийн -100кг ийн жинд барилдсан Найдангийн Түвшинбаяр мөнгөн медаль хүртэж, Монгол Улсаас анх удаа олимпын хошой медальтан болсон бол боксын төрөлд Нямбаярын Төгсцогт мөнгө, жүдогийн төрөлд Сайнжаргалын Ням-Очир, чөлөөт бөхийн төрөлд Соронзонболдын Батцэцэг, боксын төрөлд Уранчимэгийн Мөнх-Эрдэнэ нар хүрэл медаль хүртжээ. Тус олимпоос монголчууд анх удаа хамгийн олон буюу 5 медаль хүртсэн.

2016 оны Рио-де-Жанейрогийн олимпод жүдогоор Доржсүрэнгийн Сумъяа мөнгө, боксоор Доржнямбуугийн Отгондалай хүрэл медаль хүртсэн.

Зуны Олимпын наадмууд

д.д	Он	Наадам	Зохиогдсон улс	Тайлбар
1	1896 он	Афины олимп	Грек	.
2	1900 он	Парисын олимп	Франц	^[2]
3	1904 он	Сент-Луйсын олимп	Америкийн Нэгдсэн Улс	.
тусгай	1906 он	Афины олимп	Грек	^[3]
4	1908 он	Лондоны олимп	Нэгдсэн Хаант Улс	.
5	1912 он	Стокхольмын олимп	Швед	.
6	1916 он	Берлиний олимп	Герман	^[4]
7	1920 он	Антверпены олимп	Бельги	.
8	1924 он	Парисын олимп	Франц	.
9	1928 он	Амстердамын олимп	Нидерланд	.
10	1932 он	Лос-Анжелесын олимп	Америкийн Нэгдсэн Улс	.
11	1936 он	Берлиний олимп	Герман	.
12	1940 он	Токиогийн олимп →Хельсинкийн олимп	Япон→ Финланд	^[1]
13	1944 он	Лондоны олимп -дайны улмаас болоогүй	Нэгдсэн Хаант Улс	^[5]
14	1948 он	Лондоны олимп	Нэгдсэн Хаант Улс	.
15	1952 он	Хельсинкийн олимп	Финланд	.
16	1956 он	Мельбурны олимп	Австрали	^[6]
17	1960 он	Ромын олимп	Итали	.
18	1964 он	Токиогийн олимп	Япон	.
19	1968 он	Мехикогийн олимп	Мексик	.
20	1972 он	Мюнхений олимп	Баруун Герман	^[7]
21	1976 он	Монреалийн олимп	Канад	^[8]
22	1980 он	Москвагийн олимп	Зөвлөлт Холбоот Улс	^[9]
23	1984 он	Лос-Анжелесын олимп	Америкийн Нэгдсэн Улс	^[10]
24	1988 он	Сөүлийн олимп	Өмнөд Солонгос	^[11]
25	1992 он	Барселоны олимп	Испани	.
26	1996 он	Атлантын олимп	Америкийн Нэгдсэн Улс	.
27	2000 он	Сиднейн олимп	Австрали	.
28	2004 он	Афины олимп	Грек	.
29	2008 он	Бээжингийн олимп	Хятад	.
30	2012 он	Лондоны олимп	Нэгдсэн Хаант Улс	.
31	2016 он	Рио-де-Жанейрогийн олимп	Бразил	.
32	2020 он	Токиогийн олимп	Япон	.
33	2024 он	Парисын олимп	Франц	.
34	2028 он	Лос-Анжелесын олимп	Америкийн Нэгдсэн Улс	.
35	2032 он	Брисбэний олимп	Австрали	.

1 2 Анх олимпийг зохион байгуулах эрхийг Токио хот авсан боловч Япон улс Хятадад халдан довтолсны улмаас эрхийг нь Хельсинкид шилжүүлсэн. Гэвч Дэлхийн хоёрдугаар дайны улмаас зохиогдоогүй.
1 2 Парист зохиогдсон Экспогийн хүрээнд явагдсан.
↑ Орчин үеийн олимп явагдаж эхэлсний 10 жилийн ойг тохиолдуулж зохион байгуулсан тусгай наадам.
↑ Дэлхийн нэгдүгээр дайны улмаас зохиогдоогүй.
↑ Дэлхийн 2-р дайн улмаас зохиогдоогүй.
↑ Австралийн хуулийн дагуу амьд амьтан хилээр оруулахыг хориглосны улмаас морин спортын төрлүүдийн уралдаан тэмцээнүүд Шведийн Стокхольмд явагджээ.
↑ Уг олимпын үеэр Палестины алан хядагчдын гарт Израилын тамирчид амь үрэгдсэн хэрэг явдал гарсан. (Мюнхений олимпын хэрэг)
↑ Африкийн ихэнх орнууд бойкотлосон.
↑ Ихэнх барууны орнууд бойкотлосон.
↑ Социалист орнуудын ихэнх нь бойкотлосон.
↑ Хойд Солонгос (Бүгд Найрамдах Ардчилсан Солонгос Ард Улс) оролцоогүй.

Мөн үзэх

[:0-1] 1 2 Анх олимпийг зохион байгуулах эрхийг Токио хот авсан боловч Япон улс Хятадад халдан довтолсны улмаас эрхийг нь Хельсинкид шилжүүлсэн. Гэвч Дэлхийн хоёрдугаар дайны улмаас зохиогдоогүй.

[:1-2] 1 2 Парист зохиогдсон Экспогийн хүрээнд явагдсан.

[3] Орчин үеийн олимп явагдаж эхэлсний 10 жилийн ойг тохиолдуулж зохион байгуулсан тусгай наадам.

[4] Дэлхийн нэгдүгээр дайны улмаас зохиогдоогүй.

[5] Дэлхийн 2-р дайн улмаас зохиогдоогүй.

[6] Австралийн хуулийн дагуу амьд амьтан хилээр оруулахыг хориглосны улмаас морин спортын төрлүүдийн уралдаан тэмцээнүүд Шведийн Стокхольмд явагджээ.

[7] Уг олимпын үеэр Палестины алан хядагчдын гарт Израилын тамирчид амь үрэгдсэн хэрэг явдал гарсан. (Мюнхений олимпын хэрэг)

[8] Африкийн ихэнх орнууд бойкотлосон.

[9] Ихэнх барууны орнууд бойкотлосон.

[10] Социалист орнуудын ихэнх нь бойкотлосон.

[11] Хойд Солонгос (Бүгд Найрамдах Ардчилсан Солонгос Ард Улс) оролцоогүй.

[WW1-12] Дэлхийн 1-р дайны улмаас цуцлагдсан

[WW2-13] 1 2 3 4 Дэлхийн 2-р дайны улмаас цуцлагдсан

[COVID2021-14] COVID-19 цар тахлын улмаас 2021 он хүртэл хойшлуулсан

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[a]

[b]

[c]