Зүүн Ази
.svg) | |
| Нутаг дэвсгэр | 11,840,000 км2 (4,570,000 миль2) (3-т) |
|---|---|
| Хүн ам | 1.6 тэрбум (2023; 2-т) |
| Хүн амын нягтшил | 141.9 км2 (54.8 миль2) |
| ДНБ (ХАЧП) | $60 их наяд (2026)[1] |
| ДНБ (нэрлэсэн) | $30 их наяд (2026)[1] |
| ДНБ нэг хүнд ноогдох | $18,800 (нэрлэсэн)[1] |
| Ард түмний нэр | Зүүн Азичууд |
| Улс орон | |
| Хараат орон | |
| Хэлнүүд | |
| Цагийн бүс | UTC+7, UTC+8 & UTC+9 |
| Хамгийн том хот | Хотын нутгийн жагсаалт: |
| UN M49 код | 030 – Зүүн Ази142 – Ази001 – Дэлхий |
| Зүүн Ази | |||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Хятад нэр | |||||||||||||||||||||||||||||
| Хялбаршуулсан | 东亚/东亚细亚 | ||||||||||||||||||||||||||||
| Уламжлалт | 東亞/東亞細亞 | ||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
| Төвөд нэр | |||||||||||||||||||||||||||||
| Төвөд | ཨེ་ཤ་ཡ་ཤར་མ་ | ||||||||||||||||||||||||||||
| Солонгос нэр | |||||||||||||||||||||||||||||
| Хангыл | 동아시아/동아세아/동아 | ||||||||||||||||||||||||||||
| Ханжа | 東아시아/東亞細亞/東亞 | ||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
| Монгол нэр | |||||||||||||||||||||||||||||
| Монголын Кирилл | Зүүн Ази ᠵᠡᠭᠦᠨ ᠠᠽᠢ | ||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
| Япон нэр | |||||||||||||||||||||||||||||
| Кана | ひがしアジア/とうあ | ||||||||||||||||||||||||||||
| Кьюжитай | 東亞細亞/東亞 | ||||||||||||||||||||||||||||
| Шинжитай | 東亜細亜（東アジア）/東亜 | ||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
| Уйгур нэр | |||||||||||||||||||||||||||||
| Уйгур | شەرقىي ئاسىي | ||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
Дорнод Ази (мөн Зүүн Ази гэх) - Ази тивийн дорно талын хувь хэсэг (бүс нутаг).
НҮБ-ийн "Статистикийн хэлтэс"-ээс тоо бүртгэлийн зорилгоор Ази тивийн улсуудыг дорнод, дорно-өмнөд, өмнөд, өрнөд, дундад[5] болгон 5 хувь хэсэг болгон бүсчилсэн нь түгээмэл хэрэглэгддэг болсон. Үүгээр бол газар зүйн байршлаар дорно талд төвлөрсөн бүрэн эрхт Монгол, Өмнөд Солонгос, Умард Солонгос, Хятад, заримдаг эрхт Тайвань[6] улсыг хамтатган "Дорнод Ази" гэж нэрийдэнэ.
Дээрх бүсчлэлээр тасалбар болгон үзэхэд Ази тивийн 28%-тай тэнцэх Дорнод Азийн 12 сая гаруй тэгш дөрвөлжин километр газар нутагт дэлхийн хүн амын 22%, Азийн хүн амын 38%-тай тэнцэх 1.5 тэрбумаас олон хүн оршин сууж байна. Хүн амын нягтшил дэлхийн дундаж 45 хүн/км²-аас 3 дахин илүү 131 хүн/км² байна.
Өөр тодорхойлолт
[засварлах | кодоор засварлах]Түүхэн дэх ард түмний соёлын ижилсэлээр нь Монгол, Хятад, Солонгос, Японыг Вьетнамтай хамт (соёлын) Дорнод Ази гэж үздэг.[7][8][9][10] Тэгэхдээ БНХАУ-ын доторх Өвөр Монгол, Төвөд, Шинжааныг Төв Азид хамааруулдаг. Зарим шалтгаанаар Оросын Алс Дорнодыг Дорнод Азид хамааруулах нь бас бий.
Эш баримт, тайлбар
[засварлах | кодоор засварлах]- 1 2 3 Эш татахад гарсан алдаа: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedIMF - ↑ Эш татахад гарсан алдаа: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedKort 2005 7 - ↑ Эш татахад гарсан алдаа: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedRAND - ↑ "Countries of Asia". nationsonline.org. Nations Online. Архивласан огноо 2001-07-01. Татаж авсан: 2026-04-18.
- ↑ Англиар Central Asia гэж бичдэг, central гэх үг монгол хэлэнд ихэвчлэн «төв» гэж орчуулагддаг. Гэвч монгол хэлэнд Төв Ази, Дундад Ази хоёр ялгаатай. НҮБ-ийн бүсчилсэн нь Central Asia нь Дундад Азитай тохирдог.
- ↑ Эш татахад гарсан алдаа: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedтайвань - ↑ "Columbia University East Asian Cultural Sphere". Эх хувилбараас архивласан: 2008-02-27. Татаж авсан: 2012-06-10.
- ↑ R. Keith Schopper's East Asia: Identities and Change in the Modern World
- ↑ Joshua A. Fogel (UC Santa Barbara/University of Indiana) Nationalism, the Rise of the Vernacular, and the Conceptualization of Modernization in East Asian Comparative Perspective
- ↑ United Nations Environment Programme (mentions sinosphere countries) Approaches to Solution of Eutrophication Archive copy (Memento 24. Зургаадугаар сар 2007 цахим архивт)