Jump to content

Урадын хойд хошуу

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь
Урадын хойд хошуу
乌拉特后旗 · ᠤᠷᠠᠳ ᠤᠨ ᠬᠣᠶᠢᠲᠤ ᠬᠣᠰᠢᠭᠤ
Баяннуур дахь Урадын хойд хошуу
Баяннуур дахь Урадын хойд хошуу
Өвөр Монгол дахь Баяннуур хот
Өвөр Монгол дахь Баяннуур хот
Урадын хойд, Өвөр Монгол
Урадын хойд
Урадын хойд
Өвөр Монгол дахь байршил
Урадын хойд, Хятад
Урадын хойд
Урадын хойд
Урадын хойд (Хятад)
Солбицол: 41°04′53″N 107°04′17″E / 41.0815°N 107.0715°E / 41.0815; 107.0715Солбицол: 41°04′53″N 107°04′17″E / 41.0815°N 107.0715°E / 41.0815; 107.0715
Улс Хятад
Өөртөө засах оронӨвөр Монгол
Аймгийн энтэй хотБаяннуур
Хошууны төвБаянбулаг балгас
Газар нутаг
  Нийт
24,530 км2 (9,470 бээр2)
Хүн ам
 (2020)[1]
  Нийт53,946
  Нягтрал2.2/км2 (5.7/бээр2)
Цагийн бүсUTC+8 (Хятадын Стандарт)
Вэб сайтwww.wlthq.gov.cn
Урадын хойд хошуу
Хятад нэр
Хялбаршуулсан乌拉特后旗
Уламжлалт烏拉特後旗
Галиглал
Стандарт Хятад хэл
ПиньиньWūlātè Hòu Qí
Монгол нэр
Монголын КириллУрадын хойд хошуу
Монгол бичигᠤᠷᠠᠳ ᠤᠨ ᠬᠣᠶᠢᠲᠤ ᠬᠣᠰᠢᠭᠤ
Галиглал
SASM/GNCUrad-un Qoyitu Qosiɣu

Урадын хойд хошууХятад улсын Өвөр Монгол орны Баяннуур хотын харьяа хошуу.

Чин гүрний үед энэ хошууны нийтлэг нэр нь Зүүн гүнгийн хошуу байв, Улаанцавын чуулганд харьяалуулжээ.[2]

Хошуу Хятад-Монголын хил дагуу байна. Улсын хил 195 км зурайна. Хилийн цаана Өмнөговь байна.

Урадын хойд хошуу 24,925 км² газар нутагтай. Говь, цөл газар. Богд уул гэж бий.

Хошууны төв Баянбулаг балгас Линьхө дүүргээс 50 км зайтай.

Урадын дундад хошуу 2004 онд 65,000 хүнтэй байв. Монгол, хятад үндэстэн байдаг.

Нутгийн хуваарь

[засварлах | кодоор засварлах]
Урадын хойд хошууны газрын зураг

Урадын хойд хошуу дотроо 3 балгас, 2 сум болж хуваагддаг.

НэгжНутгийн нэр
балгасБаянбулаг | Цог-Өндөр | Хөх-Өндөр |
сумБаянчандмань | Буянт | Өлзий | Өгөнгол | Хөгц | Наранбулаг | Баянговь | Баян-Өндөр

Урад монголчуудыг Чин улс 1648 онд Улаанцавын чуулганы харьяанд гурван хошуу болгон хуваарилжээ.

Дундад Иргэн Улсын үед 1914 оноос Суйюань тусгай захиргаат нутаг, 1928 оноос Суйюань мужийн харьяанд хамаарав.

БНХАУ-ын үед Улаанцав аймгийн харьяанд Урадын дундад хошууны хамтаар нэгэн хошуу болсон ба 1958 онд Баяннуур аймгийн харьяанд очсон. 1982 онд одоогийнхоо нэрээр хоёр хошуу салсан.

2003 онд Баяннуур аймаг нь аймгийн түвшний Баяннуур хот болон өөрчлөгджээ.

Урадын хойд гарын хошууы засаг ноёдын үе залгамжлал[3][2]
НэрЦолБүрэн эрхийн хугацааТайлбар
ТубаЗасаг, улсын түшээ гүн1648-1656
QayiseЗасаг, улсын түшээ гүн1656-1669
ЦамцЗасаг, улсын түшээ гүн1669-1686
ДүүрэнЗасаг, улсын түшээ гүн1686-1713
НоровринчинЗасаг, улсын түшээ гүн1713-1717
ШаравЗасаг, улсын түшээ гүн1717-1742
СономжамсанЗасаг, улсын түшээ гүн1742-1755
СономравданЗасаг, улсын түшээ гүн1755-1775
ЦэвдэндонровЗасаг, улсын түшээ гүн1775-1802
РаднаабалЗасаг, улсын түшээ гүн1802-1834
ХубитЗасаг, тэргүүн зэргийн тайж1834-1852
ВанчигсэрэнЗасаг, улсын түшээ гүн1852-1867
СэрэннамжилЗасаг, улсын түшээ гүн1867-1897
МулжидоржЗасаг, улсын түшээ гүн1897-1912
ЭрхсэцэнжамбалЗасаг, хошууны бэйс1912-1936
ЧимэдринчиндоржЗасаг, хошууны бэйс1936-1945Эрхсэцэнжамбалын дүү. Гүнгэсэрэн хэтэрхий залуу байсан тул Чимэдринчиндорж түүний өмнөөс хошууг захирчээ. 1936 онд туслагч тайж. 1938 онд түүнийг Дэмчигдонровыг дэмжсэнийх нь төлөө Мэнжян засгийн газар албан ёсоор Засаг хошууны бэйс томилсон.
Дэлгэр1940-1949Хятад нэр: Ба Юн Ин (巴雲英). Гүнгэсэрэнийн ээж. Гүнгэсэрэн хэтэрхий залуу байсан тул Дэлгэр түүний өмнөөс хошууг захирчээ. Хятад-Японы хоёрдугаар дайны үеэр тэрээр Хятадын засгийн газрыг дэмжиж байв. 1949 оны дараа тэрээр Хятадын Коммунист Намд элссэн.
ГүнгэсэрэнЗасаг, хошууны бэйс1940-1949Эрхсэцэнжамбалын хүү. 1940 онд түүнийг Хятадын засгийн газар засаг хошууны бэйс томилсон. Тэр залуу хэвээр байсан тул ээж Дэлгэр (Ба Юн Ин) нь түүний өмнөөс түүний хэргийг хариуцдаг байв.
  1. Inner Mongolia: Prefectures, Cities, Districts and Counties
  2. 1 2 阿拉善盟档案史志局, ed. (2015). 清代蒙古各旗札萨克和王公世袭集 (Хятад хэлээр). 宁夏人民出版社. х. 73–74. ISBN 978-7-227-06076-5.
  3. 清史稿/卷209