Бүгд Найрамдах Тува Улс
| Бүгд Найрамдах Тува Улс (Монгол) Республика Тыва (Орос) Тыва Республика (Тува) |
|
|---|---|
ОХУ дахь Бүгд Найрамдах Тува Улсын байршил |
|
| сүлд | далбаа |
| Төрийн дуулал: n/a | |
| Нийслэл | Кызыл |
| Байгуулагдсан | 1944 оны 10 сарын 13 |
| Ангилал Холбооны тойрог Эдийн засгийн бүс |
Бүгд Найрамдах Улс Сибирь Зүүн Сибирь |
| Код | 17 |
| Газар орон | |
| Нутгийн хэмжээ - ОХУ дахь дэс |
170,500 км² 170500 |
| Хүн ам зүй (2002 оны тооллого) | |
| Хүн амын тоо - ОХУ дахь дэс - Нягтрал - Хотын - Хөдөөний |
305,510 хүн 77 1.8 хүн / км² 51.5% 48.5% |
| Албан ёсны хэл | орос, тува |
| Засгийн газар | |
| Засгийн газрын тэргүүн | Шолбан Кара-Оол |
| Хууль тогтоох байгууллага | Дээд Хурал |
| Үндсэн хууль | Бүгд Найрамдах Тува улсын үндсэн хууль |
| Албан ёсны цахим сүлжээ | |
| http://gov.tuva.ru/ | |
Бүгд Найрамдах Тува Улс (орос. Респу́блика Тыва́ болон Тува; тув. Тыва Республика) — Оросын Холбооны Улсын холбооны этгээд болоод бүгд найрамдах улс. Сибирийн холбооны тойрог болон Дорнод Сибирийн эдийн засгийн бүст багтана. Нийслэл - Кызыл («улаан»).
Орост 170,500[1] км2 талбайтайгаараа томоохон нутаг, 307,930[2] тоотойгоороо цөөхөн ард иргэд гэж харьцуулагдана. 2010 оны тооллогоор хүн амын 82.0% (249,299) нь Тувачууд, 16.3% нь Оросууд аж.[3] Орос хэлнээс гадна Тува хэл албан ёсоор хэрэглэгдэнэ.
1911 онд Чин улс мөхөж Ар Монгол тусгаар тогтноход ард нь Хятадаас халхлагдсан Туваг Орос-Зөвлөлт зөөлчлөн мэдэлдээ оруулжээ. Тусгаар байснаа болиод ЗХУ-ын ЗСБНХОУ-ын бүрэлдэхүүнд 1944 онд "Автономит Тува Муж" болон орсон. 1961 онд "Зөвлөлт Социалист Автономит Бүгд Найрамдах Тува Улс" гэж өөрчлөн байгуулагдаж байв. ЗХУ-ын бутралаар Оросын Холбооны Улс тусгаар тогтноход байр суурь дээшилж 1992 онд одоогийн зэрэг, нэрээ олжээ.
[засварлах] Засаг захиргааны хуваарь
Одоогийн байдлаар Тувагийн нутаг засаг захиргааны 17 хошуунд (тув. кожуун, орос. кожуун буюу район) хуваагддаг. Үүн дотроос 2 хот (Кызыл, Ак Довурак) төвөөс шууд захирагдана. Хошууд дотроо бүгд 116 суманд (тув. сумон), сумд нь цааш арвадад (тув. арбан) хуваагддаг.
[засварлах] Зүүлт
[засварлах] Гадаад холбоос
- Mongolic elements in Tuvan by Bayarma Khabtagaeva