Бүгд Найрамдах Тува Улс

Бүгд Найрамдах Тува Улс (Монгол) Республика Тыва (Орос) Тыва Республика (Тува)
ОХУ дахь Бүгд Найрамдах Тува Улсын байршил
сүлд	далбаа
Төрийн дуулал: n/a
Нийслэл	Кызыл
Байгуулагдсан	1944 оны 10 сарын 13
Ангилал Холбооны тойрог Эдийн засгийн бүс	Бүгд Найрамдах Улс Сибирь Зүүн Сибирь
Код	17
Газар орон
Нутгийн хэмжээ - ОХУ дахь дэс	170,500 км² 170500
Хүн ам зүй (2002 оны тооллого)
Хүн амын тоо - ОХУ дахь дэс - Нягтрал - Хотын - Хөдөөний	305,510 хүн 77 1.8 хүн / км² 51.5% 48.5%
Албан ёсны хэл	орос, тува
Засгийн газар
Засгийн газрын тэргүүн	Шолбан Кара-Оол
Хууль тогтоох байгууллага	Дээд Хурал
Үндсэн хууль	Бүгд Найрамдах Тува улсын үндсэн хууль
Албан ёсны цахим сүлжээ
http://gov.tuva.ru/

Бүгд Найрамдах Тува Улс (орос. Респу́блика Тыва́ болон Тува; тув. Тыва Республика) — Оросын Холбооны Улсын холбооны этгээд болоод бүгд найрамдах улс. Сибирийн холбооны тойрог болон Дорнод Сибирийн эдийн засгийн бүст багтана. Нийслэл - Кызыл («улаан»).

Орост 170,500 км² талбайтайгаараа томоохон нутаг, 307,930 тоотойгоороо цөөхөн ард иргэд гэж харьцуулагдана. 2010 оны тооллогоор хүн амын 82.0% (249,299) нь Тувачууд, 16.3% нь Оросууд аж. Орос хэлнээс гадна Тува хэл албан ёсоор хэрэглэгдэнэ.

1911 онд Чин улс мөхөж Ар Монгол тусгаар тогтноход ард нь Хятадаас халхлагдсан Туваг Орос-Зөвлөлт зөөлчлөн мэдэлдээ оруулжээ. Тусгаар байснаа болиод ЗХУ-ын ЗСБНХОУ-ын бүрэлдэхүүнд 1944 онд "Автономит Тува Муж" болон орсон. 1961 онд "Зөвлөлт Социалист Автономит Бүгд Найрамдах Тува Улс" гэж өөрчлөн байгуулагдаж байв. ЗХУ-ын бутралаар Оросын Холбооны Улс тусгаар тогтноход байр суурь дээшилж 1992 онд одоогийн зэрэг, нэрээ олжээ.

Засаг захиргааны хуваарь

Одоогийн байдлаар Тувагийн нутаг засаг захиргааны 17 хошуунд (тув. кожуун, орос. кожуун буюу район) хуваагддаг. Үүн дотроос 2 хот (Кызыл, Ак Довурак) төвөөс шууд захирагдана. Хошууд дотроо бүгд 116 суманд (тув. сумон), сумд нь цааш арвадад (тув. арбан) хуваагддаг.

Гадаад холбоос

• Mongolic elements in Tuvan by Bayarma Khabtagaeva