1 сарын 5

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Түүхэн жилийн өдөр
12 сар · 1 сар · 2 сар
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31

1 сарын 5 нь Григорийн тооллын жилийн 3 дахь өдөр юм. Мөн он дуустал 360 өдөр (өндөр жил бол 361 дэх) үлдэж байна.

Онцлох үйл явдал[засварлах | edit source]

  • 1477 он – Насигийн тулаан: Бургундын хаан "Хатуу" Шарль алагдсанаар Бургунди Францын нэг хэсэг болов.
  • 1554 он – Нидерландын Айнтховен хотод их түймэр гарав.
  • 1757 он – Францын хаан XV Льюйг хороохоор завдсан Робер-Франсуа Дамьен гэгчийг цаазлав. Францын уламжлалаар цаазаар авахуулсан этгээдийг элдвээр доромжилж, цогцсон дээр нь зураг зурж болдог байсан явдал үүгээр дуусгавар болжээ.
  • 1759 онЖорж Вашингтон нь Марта Дандриж Кюстистэй гэрлэсэн.
  • 1846 он – АНУ-ын төлөөлөгчдийн танхим Орегон мужийн нутаг дэвсгэрийг Их Британийн мэдэлд үлдээх шийдвэрийг хэрэгсэхгүй болгов.
  • 1875 он – Францын нийслэл Парис хотноо дэлхийн түүхэн дэх хамгийн алдар нэр бүхий дуурийн театр болох Палай Гарнье үүдээ нээв.
  • 1896 он – Австрийн нэгэн сонинд Вилгельм Конрад Рентгэн цацраг идэвхит туяагаар үйлчилж нэгэн шинэ төрлийн зураг үүсгэх "Рентгэн" туяаг нээсэн талаар анх удаа нийтлэжээ.
  • 1914 он – Форд Мотор компани ажлын цагийг 8 болгон бууруулж, нэг өдрийн цалинг 5 ам.доллар болгон нэмэгдүүлэх шийдвэр гаргав.
  • 1919 он – Германы хөдөлмөрчдийн нам (хожим нь Нацист нам болсон) байгуулагдав.
  • 1925 он – АНУ-ын засаг захиргаа нутаг дэвсгэрийн нэгжийн анхны эмэгтэй захирагч гэгдэх Нелли Тейло Росс Вайоминг мужийн амбан захирагчаар томилогджээ.
  • 1933 он – Сан Францискогийн эрэгт дэлхийн хамгийн үзэсгэлэнтэй гүүр гэгдэх "Алтан хаалга" гүүрийн барилга, угсралтын ажил эхлэв.
  • 1944 он – Алдарт "Daily Mail" сонин далайн чанадад хүрсэн анхны хэвлэл болов.
  • 1968 он – Дэлхийн түүхэнд "Прагын хавар" нэрээр алдаршсан түүхэн үйл явдал Чехословак улсад эхэлжээ.
  • 1972 он – АНУ-ын ерөнхийлөгч Ричард Никсон сансар судлалын "Шаттл" хөтөлбөрийг эхлүүлэх шийдвэр гаргажээ.
  • 1974 он – Антарктидэд +15 °C хэм хүрсэн нь тус тивд бүртгэгдсэн хамгийн халуун цаг уурын хэм байсан юм.
  • 1976 он – Ардчилсан Кампучи (одоогийн Камбож улс) улсад Кхмерийн бослого дэгдэв.
  • 1991 он – Гүржийн арми Өмнөд Оссетийн Цхинвали хотод цэргээ оруулсанаар бүтэн нэг жил үргэлжилсэн Өмнөд Оссетийн дайн эхэлжээ.
  • 2005 он – Нарны аймагт одоогоор мэдэгдэж байгаа хамгийн том одой гариг гэгдэх Эрисийг нээн илрүүлэв. Уг гаригийн зургийг Паломарийн одон орон судлалын төвийн хиймэл дагуул авч, Майкл Э.Браун, Чад Трухилло, Девид Л.Райбиновиц нар 2003 оны 10-р сарын 21-ний өдөр судлан тогтоосон байна.

Энэ өдөр төрсөн хүмүүс[засварлах | edit source]

  • 1548 он – Испанийн шашин судлаач, философич Франциско Суарез (1617 онд нас барсан)
  • 1762 он – Дэлхийн хамгийн суут хөгжмийн зохиолц гэгдэх Вольфганг Моцартын гэргий Констанц Моцарт (1842 онд нас барсан)
  • 1846 он – Нобелийн шагналт зохиолч, философич Рудольф Кристоф Юнкен (1926 онд нас барсан)
  • 1855 он – Алдарт Жилетт компанийг үүсгэн байгуулагч, АНУ-ын бизнесмэн Кинг Камп Жилетт (1932 онд нас барсан)
  • 1867 он – Грекийн 94 дэх Ерөнхий сайд Димитриос Гунарис (1922 онд нас барсан)
  • 1874 он – Нобелийн шагналт физиологич Жозеф Эрлангер (1965 онд нас барсан)
  • 1876 он – Баруун Германы хуульч, улстөрч, канцлер Конрад Аденауэр (1967 онд нас барсан)
  • 1928 он – Пакистан улсын 4 дэх ерөнхийлөгч Зульфикар Али Бхутто (1979 онд нас барсан)
  • 1932 он – Италийн нэрт соён гэгээрүүлэгч Умберто Эко (2016 онд нас барсан)
  • 1932 он – ЗХУ-ын удирдагч Михайль Горбачёвын гэргий Райза Горбачёва (1999 онд нас барсан)
  • 1938 он – Испанийн эзэн хаан I Хуан Карлос
  • 1942 он – АНУ-ын сэтгүүлч, ярилцлагын нэвтрүүлгийн хөтлөгч Чарли Рөүз
  • 1946 он – АНУ-ын жүжигчин Дайне Кийтон
  • 1956 он – ХБНГУ-ын 14 дэх дэд канцлер Франк-Уолтер Штайнмайер
  • 1968 он – Швейцарийн дуучин, ая зохиогч ДиЖей Бобо
  • 1969 он – АНУ-ын дуучин, жүжигчин, найруулагч Мерилин Мэнсон
  • 1975 он – АНУ-ын жүжигчин, найруулагч Бредли Күүпер

Нас барсан алдартнууд[засварлах | edit source]

  • 842 он – Иракийн халиф Аль-Мутасим (796 онд төрсөн)
  • 1477 он – Бургундийн ван, Португалийн I Изабеллийн хөвүүн "Хатуу" Шарль (1433 онд төрсөн)
  • 1762 он – Оросын эзэнт гүрний хатан хаан Элизавета Петровна (1709 онд төрсөн)
  • 1910 он – Швейцарь гаралтай Францын эдийн засагч Леон Валрас (1834 онд төрсөн)
  • 1933 он – АНУ-ын 30 дахь ерөнхийлөгч Калвин Күүлиж (1872 онд төрсөн)
  • 1970 онМакс Борн, Германы физикч, Нобелийн шагналтан (1882 онд төрсөн)
  • 1981 он – Нобелийн шагналт химич Харольд Урей (1893 онд төрсөн)
  • 2014 он – Мексикийн домогт хөлбөмбөгч, менежер Үсебио (1942 онд төрсөн)

Тэмдэглэлт баярууд[засварлах | edit source]