Халх

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас

Халх үндэстэн нь Монгол үндэстний дэд бүлэг юм. Монгол улсын зонхилох ястан болдог. Монголын албан ёсны хэл нь Халх аялгуу дээр тулгуурласан Монгол хэл юм.

Халхчуудын өвөг дээдэс нь VIII-XII зууны үед Хэрлэн, Онон, Туул гурван голын саваар төвлөрөн нутаглаж байсан ба XIII зууны эхээр Монголын нэгдсэн тулгар төр улс байгуулагдахад гол цөм нь болж тэргүүлэх үүрэг гүйцэтгэсэн язгуурын Монгол аймгуудаар бүрэлдэн тогтсон. XIV зууны хагасаас хойших Монголын арван түмэн улсын Зүүн 6 туг түмний төвийн түшиг түмэн нь байж, түүх шастирт Монгол орны төв болсон халх орон, Аглагийн арван хоёр хүрээ халх, Арван хоёр халх, Арван хоёр отог халх хэмээн алдаршжээ. Халхын язгуур эх орон нь Монгол улсын төв нутаг байсан.

[Засварлах] Нэрийн гарал

Халх гэдэг нэрний тухайд олон санал байдаг. Халхчууд нь Монголчуудын төв, өмөг түшиг Хайгуул халхав гэгдэж байсан халхавч бамбай гэсэн утгатай халх хэмээх нэрийг олсон гэдэг. Түрэг хэлний Halk-ард түмэн гэсэн үгтэй холбоотой байж болох юм.