Дөрвөн Ойрадын холбоо

Дөрвөн Ойрадын холбоо
ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠣᠶᠢᠷᠠᠳ ᡇᠯᡇᠰ
**Дөрвн өөрд улс**
(Ойрад)
Дөрвөн Ойрадын холбоо ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠣᠶᠢᠷᠠᠳ ᡇᠯᡇᠰ; Дөрвн өөрд улс; (Ойрад)
	Эсэн тайшийн удирдлаган дор орших Дөрвөн Ойрадын Холбооны газрын зураг.
Төлөв	Холбоот улс
Нийтлэг хэл	Ойрад хэл
Угсаатны бүлгүүд	Цорос; Дөрвөд; Торгууд; Хошууд;
Шашин	Монголын бөө мөргөл; Ислам; хожуу Буддын шашин;
Ард түмний нэршил	Ойрад
Төр засаг	Тайшийн засаг; хожуу Хаант засаг;
• Чинсан, Тайш	Батула
• Тайш	Тогоон
• Тайш, Их Юань Улсын Тэнгэрлэг Богд Хаан	Эсэн
• Тайш	Амасанж
• Тайш	Өштөмөр
• Тайш	Хишиг
• Хамаг тайш	Аши
• Чинсан, Тайш	Архан
• Мирза	Бүүвэй
• Ханай ноён	Хонгор
• Хатан	Ахай
• Далай баатар тайш	Тодорхойгүй
• Баатар	Байбагас
• Сэцэн тайж, Сэцэн хан	Очирт
Хууль тогтоох байгууллага	Уламжлалт дүрэм; хожуу Дөчин дөрвөн хоёрын их цааз;
Түүхэн эрин	Сонгодог үеэс орчин үеийн эхэн үе
Өмнө нь	Дараа нь
	Умард Юань
Зүүнгарын Хаант Улс
Халимагийн хант улс
Хошуудын хант улс

Дөрвөн Ойрад бол 14-р зууны сүүлчээс 1678 он хүртэл оршин тогтносон Ойрадуудын холбоо-нийгэмлэг юм. Дөрвөн Ойрад гэсэн нэр 13-р зуунд Чингис хаан Ойрадыг 4 түмэнд хуваасан үеэс эхлэлтэй ба хожим монголтой тэмцэхийн тулд ийм нэртэй холбоо байгуулжээ. Ойрадад 4 том аймаг голлох байр суурьтай байж бусад овог аймгуудаа удирддаг байв. Дөрвөн Ойрадын холбоо сүүлдээ Зүүнгарын хаант улс хэмээх Монголоос салан тусгаарласан улсын нэрээр солигдсон үеийг эрдэмтэд өөр өөрөөр тодорхойлдог. Зөвлөлтийн эрдэмтэд 1634 он гэж үзсэнийг манай эрдэмтэд дагасан байдаг ч Цорос аймгийн Галдан бошигт хаан 1678 онд жинхэнэ ёсоор байгуулсан гэж үзэж болох юм. Учир нь Дөрвөн Ойрдын холбоог Чорос, Хошууд аймгийн ноёд зүүн болон баруун гарт хуваан захирч, гар бүрт тайш тушаалтаныг сонгож, байсан тул 1630-аад онд Цоросын Эрдэнэбаатар хунтайж дангаар биш Хошуудын Байбагас тайшийн хамт толгойлж байсан.

Түүх

Ойрадын холбоонд багтах овог аймгууд

Удирдагчид

Батула чинсан (?–1416)
Тогоон тайш (1418–1438)
Эсэн тайш (1439–1455)
Амасанж (1454–1455)
Өштөмөр (1455–1478)
Хишиг өрлөг (1478–1486)
Хамаг тайш (1486–1491)
Архан чинсан (1486–1495)
Бүүвэй мирз (1495–1530)
Ханай ноён Хонгор (1530–1587)
Ахай хатан (1587–1612)
Далай баатар тайш (?–1637)
Байбагас баатар (1612–1625)
Гүш хаан (1628–1654)
Очирт сэцэн хан (1638–1676)

Мөн үзэх

Эшлэл

Ном зүй

Bregel, Yuri (2003), An Historical Atlas of Central Asia, Brill

Atygaev, Nurlan (2023). Казахское ханство: очерки внешнеполитической истории XV-XVII веков [The Kazakh Khanate: essays on the foreign policy history of the XV-XVII centuries] (Орос хэлээр). Almaty: Eurasian Scientific Research Institute of the Yasavi Moscow State Technical University. ISBN 978-601-7805-24-1.

Barthold, V. V. (1956). Four Studies on the History of Central Asia. Vol. 1. Brill. х. 162. ISBN 978-90-04-00149-7. {{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help)CS1 maint: ref duplicates default (link)

志茂碩敏『モンゴル帝国史研究正篇』東京大学出版会、2013年
Монгол улсын түүх, Дөтгөөр боть, УБ. 2003.
Бичурин Н. Я. (Иакинф). Историческое обозрение ойратов или калмыков с XV столетия до настоящего времени. — Элиста: Калмыцкое книжное издательство, 1991.
Санчиров В. П. «Илэтхэл шастир» как источник по истории ойратов. — М.: Наука, Главная редакция восточной литературы, 1990.

Гадаад холбоос