Танзани

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Жамхури я Муунгано ва Танзаниа
Бүгд Найрамдах Нэгдсэн Танзани Улс
Төрийн_далбаа Сүлд тэмдэг
Төрийн далбаа Төрийн сүлд
Уриа
"Uhuru na Umoja (Свахили)
(Эрх чөлөө, эв нэгдэл)
Төрийн дуулал
Мунгу ибарики Африка
"Африкийг бурхан ивээг"
Байршил
Нийслэл Додома
Албан ёсны хэл(нүүд) Суахили хэл (де факто)
Англи хэл (дээд боловсрол, худалдаа, захиргаанд)
Засаглал Бүгд найрамдах улс
- Ерөнхийлөгч Жакая Мришо Киквете
- Ерөнхий сайд Мизенго Пинда
Тусгаар тогтнолын үйл явдлууд
- Танганьика 1961 оны арванхоёрдугаар сарын 9
- Занзибар 1964 оны 1 сарын 12
- Нэгдэл 1964 оны 4 сарын 26
Газар нутаг
- Нийт 945,203 км² (27-д)
- Ус (%) 6.2
Хүн ам
- 2006 оны тооцоо 37,849,133 (32-д)
- 2002 оны тооллого 35,214,888
- Нягтшил 41/км² (159-д)
ҮНБ 2007 оны тооцоо
- Нийт 27.12 тэрбум доллар (99-д)
- 1 хүнд оногдох ҮНБ 1100 доллар (178-д)
ХХИ (2005 он) 0.467 (159-д) – бага
Мөнгөн тэмдэгт Танзани шиллинг (TZS)
Цагийн бүс UTC+3
- Зун UTCүгүй
Улсын домэйн нэр .tz
Утасны код +255
1Энэ улсын хүн амын тооцоонд ДОХ-ын улмаас нас барагсад их байгааг тооцсоноор дундаж наслалт багасч, нярайн эндэгдэл өсч, нас баралтын хэмжээ нэмэгдэж, хүн ам болон хүн амын өсөлтийн хувь буурч, хүн амын нас, хүйсний эзлэх хувь өөрчлөгдсөн.
² Кени, Угандаас залгавал 007-гоор орно.

Танзани, албан ёсоор Бүгд Найрамдах Нэгдсэн Танзани Улс (Jamhuri ya Muungano wa Tanzania), нь Дорнод Африкт хойд зүгт Кени, Угандатай, баруун зүгт Руанда, Бурунди, Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улстай, өмнө зүгт Замби, Малави, Мозамбик улстай хиллэн оршдог. Зүүн талаараа Энэтхэгийн Далайгаар хүрээлэгдсэн.

Тус улсын нэр нь Танганьика хэмээх эх газрын нутаг дэвсгэр ба Занзибар хэмээх ольтригийн нэрнүүдийн эхний үеүдийг нийлүүлсэн нэр юм. 1964 онд Британийн Эзэнт улсын дээрхи нэр бүхий хоёр колони нэгдэж, Танганьика ба Занзибарын Нэгдсэн Бүгд Найрамдах Улсыг байгуулсан бөгөөд тэр жилээ нэрээ Бүгд Найрамдах Нэгдсэн Танзани Улс болгон өөрчилжээ.[1]

1996 онд төрийн байгууллагууд нь Дар-эс-Салаамаас Додома руу нүүж Додомаг улсын нийслэл болгосон. Дар-эс-Салаам нь тус улсын эдийн засгийн гол төв хэвээр байна.[1][2]

Түүх[засварлах | edit source]

Гол өгүүлэл: Танзанийн түүх

Өнөөгийн Танзани нь 1880-1919 онд Германы колони бөгөөд нэг хэсэг байсан. Үндэстнүүдийн Лигийн тогтоолоор тус нутаг дэвсгэрийг Британийн мандатад шилжүүлснээр 1919-1961 онд ийм статустай байжээ. Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед энэхүү нутаг дэвсгэрийг цэргийн пост болгон ашиглаж байсан бөгөөд санхүүгийн тусламжаас гадна зэвсэг хэрэглэлээр хангаж байв. 1960 онд Британийн захиргаанд байсан Танганьикагийн Амбан сайдаар Жюлиус Нерере томилогдсон ба 1961 онд Танганьика тусгаар тогтноход Ерөнхий сайд болжээ. Танганьика 1963 онд тусгаар тогтносон хөрш улс Занзибартай 1964 оны дөрөвдүгээр сарын 26-нд нэгдэж Танзани улсыг байгуулсан. 1970-аад оноос хойш тус улсад анх удаа 1995 онд ардчилсан сонгууль болсноор нэг намын ноёрхол эцэс болжээ.

Тусгаар тогтносныхоо дараа удалгүй социалист улс болсон Танзанид эдийн засгийг нь доройтуулсан бүтцийн өөрчлөлт хийх нөхцөлтэйгээр эдийн засгийн тусламж олгогдсон. Тус улсын нийгэм, эдийн засгийн хүрээ социалист хэвээрээ байх үед капитализм руу огцом шилжсэн тул энэхүү эдийн засгийн хүндрэл бэрхшээл үүссэн юм. 1980-аад онд Танзанийн ДНБ өссөн боловч хүний хөгжлийн индекс нь буурчээ.

Танзанийн эдийн засгийн хөгжил саад бэрхшээлтэй тулгарч байгаа хэдий ч тус улсын байгалийн нөөцийн экспорт өсч байгаа учраас хэтийн төлөв сайтай харагдаж байна.

Гадаад холбоос[засварлах | edit source]

Эшлэл[засварлах | edit source]

  1. 1.0 1.1 "The World Factbook - Tanzania", CIA, 2006
  2. The Tanzania National Website: Country Profile