Долгорсүрэнгийн Сумъяабазар

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Долгорсүрэнгийн Сумъяабазар
Монгол улс УИХ-ын гишүүн
2012 оноос одоог хүртэл
Овог нэрДолгорсүрэнгийн Сумъябазар
Төрсөн1974 оны 1 сарын 7 (1974-01-07) (45 настай)
Монгол, Улаанбаатар
Улс оронМонгол улс Монгол (БНМАУМУ)
Нам эвсэлМонгол Ардын Нам
СургуульШУТИС-ийн КТМС (2005, Бизнесийн удирдлагын бакалавр)
Mongolian traditional wrestling ttf.svg Долгорсүрэнгийн Сумъяабазар
Алдар цол
Бөхийн цол улсын аварга
Дуурьсгаж
явсан газар
Өвөрхангай аймгийн
Хужирт сум (байнга),
Улаанбаатар хот (2006 онд)
Цол ахисан он жил
Улсын аварга 2006 — мөнхөрсөн
Улсын арслан 2006 — нэг минут
Улсын гарьд 2003 — гурван жил
Улсын заан 1996 — долоон жил
Улсын начин 1994 — хоёр жил
Улсын наадмын барилдааны амжилт
Түрүүлсэн 1 (2006)
Үзүүрлэсэн 4 (1998, 1999, 2003, 2005)
Шөвгөрсөн 14 (1994—2008 оны хооронд)
Цагаан сарын барилдааны амжилт
Түрүүлсэн 2 (2002, 2003)
Үзүүрлэсэн 4 (2001, 2005, 2006, 2007)
Бусад бөх барилдааны амжилт
Улс орон Монгол улс Монгол (МУ)
Тамир, спорт эрэгтэй чөлөөт бөх
2013-7-13-ны байдлаар мэдээлэв.

Долгорсүрэнгийн Сумъяабазар (1974 оны 1 сарын 7) нь Улсын Их Хурлын гишүүн, Засгийн газрын гишүүн, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд, Нийслэлийн МАН-ын дарга, үндэсний бөхийн Монгол улсын аварга, чөлөөт бөхөөр олимпын наадамд оролцож байсан yлс төрч, бизнесмэн, мэргэжлийн тамирчин юм.

Намтар[засварлах | edit source]

Одоогоор: Улсын Их Хурлын гишүүн, Засгийн газрын гишүүн, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайдаар ажиллаж байна.

Боловсрол:  Нийслэлийн 77-р дунд сургуульд шилжин суралцаж бүрэн дунд боловсрол эзэмшсэн. ШУТИС-д Олон улсын менежмент, бизнесийн удирдлагын чиглэлээр суралцаж бакалаврын зэрэгтэй төгссөн.

Ажилласан байдал:  “Эй Би Си Девелопмент” ХХК-ийн Ерөнхий захирал, “Асашёорюү сан” ТББ-ын дэд тэргүүн, Үндэсний хөрөнгө оруулалтын банкны Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн даргаар ажиллаж байсан ба одоогоор Монголын чөлөөт бөхийн холбооны  Ерөнхийлөгч, Монгол бөхийн аваргуудын зөвлөлийн даргаар ажиллаж байна.

Тэрбээр 2012-2016 онд Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, 2016 оноос Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, 2017 оноос Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд, 2018 оноос Нийслэлийн МАН-ын даргаар тус тус ажиллаж байна.

Амжилт[засварлах | edit source]

1994 онд Монгол Улсын “Начин” цол, 1996-2000 онд Чөлөөт бөхийн улсын Аварга,” Монгол говь” Олон улсын тэмцээний Аварга, Алтан медаль, 1996 оны Чөлөөт бөхийн аварга шалгаруулах тэмцээний Ази тивийн Мөнгөн медаль, 1997 онд Зүүн өмнөд Азийн орнуудын Чөлөөт бөхийн Аварга, 1996, 2000 оны Олимпийн тоглолт, 1998 оны Дэлхийн Чөлөөт бөхийн Аварга шалгаруулах тэмцээнд амжилттай оролцож дэлхийн шилдэг 10 бөхөд шалгарч байсан. 1998 онд Дэлхийн Аварга шалгаруулах тэмцээнд шагналт байранд шалгарч байсан. Чөлөөт бөхийн ОУХМ цолтой. 1998 оны Чөлөөт бөхийн аварга шалгаруулах Азийн тоглолтын Мөнгөн медаль, Турк, Иран, Герман, Болгар, Грек улсуудад зохиогдсон олон улсын тэмцээнүүдийн мөнгө хүрэл медалиудыг хүртсэн. Тэрбээр 2006 онд Үндэсний Бөхийн Монгол Улсын Аварга цол хүртсэн.

Үндэсний бөх[засварлах | edit source]

  • 1994 онд 5 давж улсын начин цол хүртсэн
  • 1995 онд 5 давсан
  • 1996 онд 7 давж улсын заан болов
  • 1998 онд 8 давж үзүүрлэсэн
  • 1999 онд 8 давж үзүүрлэсэн
  • 2000 онд 6 давсан
  • 2001 онд 6 давсан
  • 2002 онд 6 давсан
  • 2003 онд 8 давж үзүүрлэн улсын гарьд цол хүртэв
  • 2004 онд 7 давсан
  • 2005 онд 8 давж үзүүрлэсэн
  • 2006 онд 10 давж түрүүлэн улсын аварга цолтой болжээ
  • 2007 онд 6 давсан
  • 2008 онд 6 давсан

Чөлөөт бөх[засварлах | edit source]

Тэрээр чөлөөт бөхөөр Атланта, Сиднейн олимпуудад оролцож байв. Азийн наадмын мөнгө (1998), Азийн аварга шалгаруулах тэмцээний мөнгө (1996), Зүүн Азийн наадмын алтан медальтай (1997)

Гавьяа, шагнал: Биеийн тамир спортын Тэргүүний ажилтан цол, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 800 жилийн ойн хүндэт медаль, Ардын Хувьсгалын 90 жилийн ойн хүндэт медаль, “ФИЛА”-ийн дээд шагнал “Алтан одон”, Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон

Улс төрд[засварлах | edit source]

Нийслэлийн Сонгинохайрхан дүүргийн 6 дугаар хорооны нутаг дэвсгэр дэх тухайн үеийн МАХН-ын 45 дугаар үүрийн гишүүнээр 2008 оны 8 дугаар сарын 26-нд элсэж, улмаар тус үүрийн дарга, МАН-ын Бага хурлын гишүүн, Сонгинохайрхан дүүргийн МАН-ын хорооны даргаар сонгогдож ажилласан.

2008-2012 онд Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын төлөөлөгчөөр сонгогдсон ба 2012-2018 онд Сонгинохайрхан дүүргийн МАН-ын хорооны дарга, 2013-2017 онд МАН-ын Нийслэл хариуцсан нарийн бичгийн дарга, 2013-2017 болон 2019 оноос МАН-ын Удирдах зөвлөлийн гишүүн, 2018 оны  есдүгээр сарын 22-нд  Нийслэлийн МАН-ын хорооны нийт гишүүдийн 50.4 хувийн саналын дэмжлэг авч Нийслэлийн МАН-ын хорооны даргаар тус тус сонгогдон ажиллаж байна.

УИХ-ын гишүүн: УИХ-ын 2012 оны сонгуулийн 26 дугаар тойрогт МАН-аас нэр дэвшин өрсөлдөж 53.3 хувийн санал авч ялалт байгуулан 2013 оны 5 дугаар сарын 10-ны өдөр Улсын Их Хурлын гишүүний тангарагаа өргөж байв.

УИХ-ын 2016 оны сонгуулийн 73 дугаар тойрогт МАН-аас нэр дэвшин өрсөлдөж 52.5 хувийн санал авч УИХ-ын гишүүнээр хоёр дахь удаагаа сонгогдсон.

Санаачилсан хуулийн төслүүд:

2013 онд: Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл,

2014 онд: Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл

2015 онд: Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хууль, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл, Эрчим хүчний тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай болон холбогдох бусад хуулийн төслүүд, Эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний зохион байгуулалтын тухай хуулийн төсөл, Ард нийтийн санал асуулга зохион байгуулах тухай УИХ-ын тогтоолын төсөл

2016 онд: Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр тэтгэмжийн тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл, Монгол Улсын статистикийн салбарыг 2016-2020 онд хөгжүүлэх дунд хугацааны хөтөлбөр батлах тухай УИХ-ын тогтоолын төсөл

2017 онд: Төр, сүм хийдийн харилцааны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл, Төр, сүм хийдийн харилцааны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийг хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай УИХ-ын тогтоолын төсөл, Төв банкны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл

2018 онд: Боловсролын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслүүд

2019 онд: Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хууль, Ашигт малтмал, Газрын тосны тухай, Газрын тосны бүтээгдэхүүний тухай болон бусад хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Үйлдвэрлэл, технологийн паркийн эрх зүйн байдлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл.

СХД дэх бүтээн байгуулалтын ажил: Баянхошуунд Төрийн нэг цэгийн үйлчилгээ бүхий инкубатор төв, мөн 117 дугаар цэцэрлэгт Японы улсын хөрөнгө оруулалтаар засварын ажил, шинээр 150 хүүхдийн ортой хоёр цэцэрлэг, Бичил номын сан, Хүүхдэд төлбөргүй үйлчлэх шүдний эмнэлэг, Дүүргийн жишиг эмнэлгийг ашиглалтад оруулсан. Одоогоор СХД-ийн 8-р хороонд  640 хүүхдийн суудал бүхий сургуулийн барилгыг улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар барьж эхлээд байна.

Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд: 2017 оны 10 дугаар сарын 19-ний өдрийн УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар нийт гишүүдийн 89.6 хувийн саналаар Засгийн газрын гишүүн, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайдаар томилогдсон.  Энэ хугацаанд дэд бүтцийн томоохон төслүүдийг хэсэгчлэн, уул уурхайн төслүүдийг бүрэн санхүүжүүлэх чиглэл барьж эхний ээлжинд Тавантолгойн IPO буюу тус ордын хувьцааны 30 хүртэлх хувийг олон улсын зах зээлд арилжаалах бэлтгэл ажлыг хангаж УИХ, Засгийн газраас холбогдох шийдвэрүүдийг гаргуулан хэрэгжүүлж эхлээд байна. Өнгөрсөн хугацаанд Канад улсын, Торонто хотод болсон олон улсын уул уурхайн чуулга уулзалтын индрээс “Монгол Улс хөгжлийн хурдасгуур” томоохон төслүүдийг танилцуулсан. Дэлхийн эдийн засгийн форумд оролцсон. Уул уурхайн салбарт нарийн мэргэжлийн боловсон хүчин байгуулах талаар идэвх санаачилгатай ажиллаж байна. Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хууль, Ашигт малтмал, Газрын тосны тухай, Газрын тосны бүтээгдэхүүний тухай болон бусад хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Үйлдвэрлэл, технологийн паркийн эрх зүйн байдлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барьж салбарын эрх зүйн орчинд өөрчлөлт хийхээр ажиллаж байна.

Тавантолгойн ордын коксжих нүүрсний хэмжээг олон улсын JORC стандартаар тогтооход 6.4 биш 5.1 тэрбум тонн, энэ баялгаас Монголын иргэн бүр хүртэж Эрдэнэс Тавантолгойн хувьцаа эзэмшигч болох ёстой. Иймд Тавантолгойн ордыг түшиглэн цахилгаан станц байгуулах төслийг дэмжиж холбогдох төрийн болон ТББ-уудтай хамтран ажиллаж эхлээд байна.

Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Д.Сумъяабазар 2019 оны 8 дугаар сарын 26-нд Хүнд үйлдвэрийн үндэсний хэмжээний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөөг батлах тухай тушаал гаргасан. Үүнд юуны өмнө Үйлдвэрлэл технологийн паркийн эрх зүйн байдлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг боловсруулахыг даалгажээ. Сайдын тушаалын дагуу “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ыг түшиглэн уул уурхай-металлурги-химийн үйлдвэрлэл, технологийн парк байгуулах асуудлыг эрчимтэй судлах ажлын хэсэг байгуулан уг асуудлаар санал боловсруулж Засгийн газрын хуралдаанд танилцуулахаар боллоо. Мөн Тавантолгойн ордыг түшиглэн нүүрс баяжуулах, нүүрс-хими, нүүрс-эрчим хүч, метан хийн үйлдвэрийн үйлдвэрлэл технологийн парк байгуулах асуудлыг судлах судалгааны нэгж байгуулан ажиллуулах, Тавантолгойн ордыг түшиглэн үйлдвэрлэл, технологийн парк байгуулах тухай санал дүгнэлтийг Засгийн газрын хуралдаанаар танилцуулахыг даалгасан ба дээр дурьдагдсан төслүүдийг УУХҮЯ-ны зүгээс бодлогын хэмжээнд дэмжин ажиллаж байна.

Мөн Газрын тос боловсруулах үйлдвэр дээр түшиглэн Сайншандын аж үйлдвэрийн паркийг хөгжүүлэх, үүний томоохон бүрэлдэхүүн хэсэг болох нефть химийн үйлдвэрийн суурийг бий болгохоор ажиллаж байна. Үүнд ЕВРО-4, 5 стандартын шаардлага хангасан автобензин, дизель түлш, онгоцны түлш, шингэрүүлсэн шатдаг хий, мазут болон бусад дагалдах бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх үйлдвэрийг барьж байгуулахаар ажиллаж байна.

Гэр бүл[засварлах | edit source]

Түүний аав нь улсын заан Донровын Долгорсүрэн, дүү нар нь улсын начин Долгорсүрэнгийн Сэржбүдээ, мэргэжлийн сүмо бөхийн ёкозүна Асашёорюү Д.Дагвадорж, эхнэр нь 1991 оны Монголын сайхан бүсгүй өргөмжлөлт Ч.Мичидмаа болно. 2 хүүхэдтэй.

Цахим холбоос[засварлах | edit source]