Украйн

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Украйн Улс
Україна
Төрийн далбаа Төрийн сүлд
Төрийн дууллын нэр:

укр. "Ще не вмерла України ні слава, ні воля"
«Украйны алдар нэр ч, эрх чөлөө ч одоохоноо мөхөөгүй байна»
Европ (хар саарал) дахь Украйны (ногоон) байршил
Европ (хар саарал) дахь Украйны (ногоон) байршил
Нийслэл + их Coat of arms of Kiev.svg Киев
Албан хэл Украйн хэл
Ард түмэн 
(2001 он)
77.8% - Украйн
17.3% - Орос
4.9 % - бусад угсаатан, ялгагдаагүй хэсэг[1]
Цугаараа Украйныхан
Төр засаг Хагас ерөнхийлөгчийн бүгд найрамдах засаг
 -  Ерөнхийлөгч Виктор Янукович
 -  Ерөнхий сайд Микола Азаров
Улсын хурал укр. "Верховна Рада"
(«Дээд Зөвлөл»)
Тусгаар тогтносон нь
 -  ЗХУ-аас 1991 оны 8 сарын 24 
Дэвсгэр газар
 -  Бүхэлдээ 603,628 км2 (46)
 -  Гадаргын ус (%) 7.0%
Хүн ам
 -  Тооцоо (2010) 45,888,000[2] (28)
 -  Тооллого (2001) 48,457,102.[1] 
 -  Нягт сийрэг 77 хүн/км2 
ДНБ (ХАЧТ) 2011 оны тооцоо
 -  Бүгд $329.497 тэрбум[3] 
 -  Нэг хүнд $7,233[3] 
ДНБ (Нэрлэсэн) 2011 оны тооцоо
 -  Бүгд $164.960 тэрбум[3] 
 -  Нэг хүнд $3,621[3] 
ОТББИ (2008) 27.5[4] (дундаж
ХХИ (2011) 0.729[5] (сайн) (76)
Мөнгөний нэгж Украйн гривна (UAH)
Цагийн бүс ДЕЦ (НЗНЦ+2[6])
 -  Зуны цаг ДЕЗЦ (НЗНЦ+3)
Домэйн нэр .ua, .укр
Утасны томьёо +380

Украйн (укр. Україна) нь Зүүн Европт орших улс юм. Зүүн талаараа Орос, хойд талаараа Белорус, баруун талаараа Польш, Словак, Унгар, баруун өмнөд талаараа Румын, Молдав (Мөн маргаантай газар нутаг болох Трансднистриа) орнуудтай хиллэдэг. Мөн өмнөд талд нь Хар тэнгис, Азовын тэнгис оршдог. Нийслэл хот нь Киев юм.

Украйн улсын түүх нь Зүүн Славуудаас эхэлжээ. 9-р зууны үеэс Украйны газар нутаг нь Викингүүдээр удирдуулсан Зүүн Славуудын иргэншил болох Киевийн Русийн төв байсан нь 12-р зуунд хуваагдаж задарсан билээ. 14-р зуунаас хойш Украйны газар нутаг нь бүс нутгийн хүчирхэг гүрнүүдийн хооронд хуваагдаж, 19-р зуун гэхэд ихэнх хэсэг нь Оросын эзэнт гүрэнд шингэж, бусад нь Австри-Унгарын эрх мэдэл доор байв. Оросын Октябрийн хувьсгал, Иргэний дайны дараа 1917-1921 оны хооронд тусгаар тогтнолын төлөөх үргэлжилсэн тэмцэл болж, улмаар Украйн нь 1922 онд ЗХУ-ын анхны бүгд найрамдах улсуудын нэг болжээ. Дэлхийн хоёрдугаар дайны өмнөхөн ба дараахан болон 1954 онд ч Крымыг шилжүүлсний дараа ЗСБН Украйн улсын газар нутаг баруун тийш тэлжээ. 1945 онд ЗСБН Украйн улс нь НҮБ-ын анхны гишүүн орнуудын нэг болжээ. 1991 онд ЗХУ задарснаар Украйн нь дахин тусгаар тогтносон улс болсон байна. Үүний үр дүнд зах зээлийн эдийн засагт шилжих болж, найман жил дараалан эдийн засгийн уналтанд оржээ. Гэвч шинэ зуун эхэлснээс хойш эдийн засаг нь тогтвортой хөгжиж, ҮНБ нь жил тутамд 7 хувиар нэмэгдэж байна.

Украйн нь нэгдмэл улс бөгөөд 24 муж (область), 1 автономит бүгд найрамдах улс (Крым), тусгай зэрэглэлийн 2 хот болох нийслэл Киев, ОХУ-д түрээсийн гэрээгээр эзэмшүүлж байгаа бөгөөд ОХУ-ын Хар тэнгисийн флотын төв байрладаг Севастополиос бүрдэнэ. Украйн нь хагас-ерөнхийлөгчийн засаглалтай бүгд найрамдах улс бөгөөд гүйцэтгэх, хууль тогтоох, шүүх байгууллагууд нь тусдаа оршдог. 2004 оны сүүлчээр Үндсэн Хуулиндаа өөрчлөлт оруулсны үр дүнд парламент, ерөнхий сайд, кабинетийн хоорондох хүчний тэнцвэр болон тэдний ерөнхийлөгчтэйх харилцааг өөрчилжээ.

Иш баримт [засварлах]

  1. 1.0 1.1 Population by ethnic nationality, 1 January, year. ukrcensus.gov.ua. Ukrainian Office of Statistics. the original on March 23, 2008-с архивлагдсан. April 17, 2010-д хандсан.
  2. Ukrainian population keeps decreasing. National Radio Company of Ukraine (2010). June 20, 2010-д хандсан.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 Ukraine. International Monetary Fund. April 22, 2012-д хандсан.
  4. "Ukraine". CIA World Factbook. December 13, 2007. Retrieved December 24, 2007.
  5. HDRO (Human Development Report Office United Nations Development Programme. United Nations (2011). November 2, 2011-д хандсан.
  6. Рішення Ради: Україна 30 жовтня перейде на зимовий час » Події » Україна » Кореспондент. Ua.korrespondent.net. October 31, 2011-д хандсан.

Гадаад холбоос [засварлах]

Commons
Commons: Україна - зураг, дуу, бусад юмс