Загвар:Infobox устөрөгч

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Устөрөгч,  1H
Hydrogen discharge tube.jpg
Плазман төлөвдөө ягаан туяа цацруулана
Hydrogen Spectra.jpg
Устөрөгчийн спектрийн шугам
Ерөнхий шинж чанарууд
Нэр, тэмдэг устөрөгч, H
Гадаад байдал өнгөгүй хий
Англи дуудлага /ˈhdrəən/[1]
HY-drə-jən
Устөрөгч-ийн үелэх систем дэх байрлал
Устөрөгч (диатомт металл бус)
Гели (инерт хий)
Лити (шүлтийн металл)
Берилли (газрын шүлтэт металл)
Бор (химийн элемент) (металлоид)
Нүүрстөрөгч (полиатомт металл бус)
Азот (диатомт металл бус)
Хүчилтөрөгч (диатомт металл бус)
Фтор (диатомт металл бус)
Неон (инерт хий)
Натри (шүлтийн металл)
Магни (газрын шүлтэт металл)
Хөнгөн цагаан (шилжилтийн дараах металл)
Цахиур (металлоид)
Фосфор (полиатомт металл бус)
Хүхэр (полиатомт металл бус)
Хлор (диатомт металл бус)
Аргон (инерт хий)
Кали (шүлтийн металл)
Кальци (газрын шүлтэт металл)
Сканди (шилжилтийн металл)
Титан (шилжилтийн металл)
Ванади (шилжилтийн металл)
Хром (шилжилтийн металл)
Манган (шилжилтийн металл)
Төмөр (химийн элемент) (шилжилтийн металл)
Кобальт (шилжилтийн металл)
Никель (шилжилтийн металл)
Зэс (шилжилтийн металл)
Цайр (шилжилтийн металл)
Галли (шилжилтийн дараах металл)
Германи (металлоид)
Арсени (металлоид)
Селени (полиатомт металл бус)
Бром (диатомт металл бус)
Криптон (инерт хий)
Рубиди (шүлтийн металл)
Стронци (газрын шүлтэт металл)
Иттри (шилжилтийн металл)
Циркони (шилжилтийн металл)
Ниоби (шилжилтийн металл)
Молибден (шилжилтийн металл)
Технеци (шилжилтийн металл)
Рутени (шилжилтийн металл)
Роди (шилжилтийн металл)
Паллади (шилжилтийн металл)
Мөнгө (химийн элемент) (шилжилтийн металл)
Кадми (шилжилтийн металл)
Инди (шилжилтийн дараах металл)
Цагаан тугалга (шилжилтийн дараах металл)
Сурьма (металлоид)
Теллур (металлоид)
Иод (диатомт металл бус)
Ксенон (инерт хий)
Цези (шүлтийн металл)
Бари (газрын шүлтэт металл)
Лантан (лантаноид)
Цери (лантаноид)
Празиодим (лантаноид)
Неодим (лантаноид)
Промети (лантаноид)
Самари (лантаноид)
Европи (лантаноид)
Гадолини (лантаноид)
Терби (лантаноид)
Диспрози (лантаноид)
Гольми (лантаноид)
Ерби (лантаноид)
Тули (лантаноид)
Иттерби (лантаноид)
Лютеци (лантаноид)
Гафни (шилжилтийн металл)
Тантал (шилжилтийн металл)
Вольфрам (шилжилтийн металл)
Рени (шилжилтийн металл)
Осми (шилжилтийн металл)
Ириди (шилжилтийн металл)
Цагаан алт (шилжилтийн металл)
Алт (шилжилтийн металл)
Мөнгөн ус (шилжилтийн металл)
Талли (шилжилтийн дараах металл)
Хар тугалга (шилжилтийн дараах металл)
Висмут (шилжилтийн дараах металл)
Полони (шилжилтийн дараах металл)
Астат (металлоид)
Радон (инерт хий)
Франци (шүлтийн металл)
Ради (газрын шүлтэт металл)
Актини (актиноид)
Тори (актиноид)
Протактини (актиноид)
Уран (химийн элемент) (актиноид)
Нептуни (актиноид)
Плутони (актиноид)
Америци (актиноид)
Кюри (химийн элемент) (актиноид)
Беркли (актиноид)
Калифорни (актиноид)
Эйнштейни (актиноид)
Ферми (актиноид)
Менделееви (актиноид)
Нобели (актиноид)
Лоуренси (актиноид)
Рутерфорди (шилжилтийн металл)
Дубни (шилжилтийн металл)
Сиборги (шилжилтийн металл)
Бори (шилжилтийн металл)
Хасси (шилжилтийн металл)
Мейтнери (unknown chemical properties)
Дармштадти (unknown chemical properties)
Рентгени (unknown chemical properties)
Копеници (шилжилтийн металл)
Нихони (unknown chemical properties)
Флерови (шилжилтийн дараах металл)
Москови (unknown chemical properties)
Ливермори (unknown chemical properties)
Теннессин (unknown chemical properties)
Оганесон (unknown chemical properties)


H

Li
– ← устөрөгчгели
Цэнэгийн тоо (Z) 1
Атом масс (Ar) 1.008[2] (1.00784–1.00811)[3]
Элементийн ангилал   диатомт металл бус
Бүлэг, блок бүлэг 1, s-блок
Үе үе 1
Электрон бүтэц 1s1
давхарга бүрт
1
Физик шинж чанарууд
Өнгө өнгөгүй
Төлөв хий
Хайлах температур 13.99 K ​(−259.16 °C, ​−434.49 °F)
Буцлах температур 20.271 K ​(−252.879 °C, ​−423.182 °F)
Нягт стд (0 °C ба 101.325 kPa) 0.08988 g/L
шингэн үед,х.т. 0.07 г/см3 (хатуу: 0.0763 g·cm−3)[4]
шингэн үед, б.т. 0.07099 г/см3
Гурвалсан цэг 13.8033 K, ​7.041 kPa
Критик цэг 32.938 K, 1.2858 MPa
Хайлах энтальп (H2) 0.117 Ж/моль
Уурших энтальп (H2) 0.904 кЖ/моль
Хувийн дулаан шингээлт (H2) 28.836 Ж/(моль·K)
Уурын даралт
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 15 20
Атомын шинж чанар
Исэлдэлтийн зэрэг −1, +1 ​(амфотер исэл)
Цахилгаан сөрөг чанар Полингийн шаталбар: 2.20
Ионжилтын энерги 1 дэх: 1312.0 кЖ/моль
Ковалент радиус 31±5 пм
Ван дер Ваальсийн радиус 120 pm
Бусад
Талст бүтэцгексагонал
Hexagonal crystal structure for устөрөгч
Дууны хурд 1310 m/s (хий, 27 °C)
Дулаан дамжуулалт 0.1805 W/(m·K)
Соронзон чанар дисоронзон[5]
CAS дугаар 1333-74-0
Түүх
Нээсэн Генри Кавендиш[6][7] (1766)
Нэр өгсөн Антуан Лавуазье[8] (1783)
Хамгийн тогвортой изотопууд
изо БДТ ХЗҮ ЗТ ЗЭ (MeV) ЗБ
1H 99.9885% 1H нь 0 нейтронтой үед тогтвортой
2H 0.0115% 2H нь 1 нейтронтой үед тогтвортой
3H ул мөр 12.32 жил β 0.01861 3He
үзэх · хэлэлцэх · засах· эх сурвалж

References

  1. Simpson, J.A. (1989). “Hydrogen”, Oxford English Dictionary, 2nd, Clarendon Press. ISBN 0-19-861219-2. 
  2. Conventional Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  3. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  4. Wiberg, Egon; Wiberg, Nils; Holleman, Arnold Frederick (2001). Inorganic chemistry. Academic Press. ISBN 0123526515. 
  5. “Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds”, CRC Handbook of Chemistry and Physics, 81st, CRC Press. 
  6. "Hydrogen", Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry, Wylie-Interscience, 2005, ISBN 0-471-61525-0
  7. Emsley, John (2001). Nature's Building Blocks. Oxford: Oxford University Press, 183–191. ISBN 0-19-850341-5. 
  8. Stwertka, Albert (1996). A Guide to the Elements. Oxford University Press, 16–21. ISBN 0-19-508083-1. 
Template documentation[create]